InterviewMagnus Carlsen

Magnus Carlsen staat op eenzame hoogte met zijn grote liefde

Magnus Carlsen Beeld Olaf Kraak
Magnus CarlsenBeeld Olaf Kraak

Magnus Carlsen (31), die deze maand voor de achttiende keer meedoet aan het Tata Steel-schaaktoernooi in Wijk aan Zee, werd vorige maand voor de vijfde keer wereldkampioen. Maar bevredigend? “Ik genoot er niet echt van.”

Jan-Cees Butter

Magnus Carlsen weegt zijn woorden zorgvuldig, terwijl hij vanuit een vergaderzaal in hotel Hoge Duin te Wijk aan Zee uitkijkt over de bulderende Noordzee. Nee, de Noorse schaakgrootmeester, die deze maand voor de achttiende keer meedoet aan het Tata Steel-schaaktoernooi, wil beslist niet hautain of arrogant overkomen. Sterker: hij beseft zich vanuit welke bevoorrechte positie hij spreekt, zegt hij.

Maar toch knaagde er vorige maand iets in Dubai, waar Carlsen voor de vijfde keer wereldkampioen werd - dit keer ten koste van de Rus Ian Nepomniachtsji. Hoewel de overwinning hem 1,2 miljoen euro opleverde en hij zijn status als beste schaker ter wereld verder bekrachtigde, was zijn vierde titelprolongatie allesbehalve bevredigend. “Ik genoot er niet echt van”, zegt Carlsen vanachter een glas water. “Vooraf probeerde ik mezelf nog te overtuigen dat de WK-match iets was wat ik graag wilde, maar uiteindelijk was het dat niet. Ik genoot wel van de voorbereiding en de kameraadschap binnen mijn team, maar het spelen zelf? Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ik dat nog een keer doe.”

Alleen een wonderkind kan hem van gedachten doen veranderen

Zie hier de worsteling van ’s werelds beste schaker, een positie die hij al sinds 2010 inneemt. Wat heeft Carlsen nog te winnen in een sport waarin hij alles te verliezen heeft? Benadrukkend: “Het betekent niet dat ik stop met schaken, hè.” Na een nipje van zijn water: “Maar de gedachte om de WK-match te verliezen, irriteerde mij. Toen ik twee punten voorsprong had, wist ik dat hij (Nepomniachtsji, red.) niet meer terug zou komen. Maar na afloop voelde ik meer opluchting dan vreugde. ”

Het is eenzaam aan de top. Mede daarom overweegt Carlsen (31) volgend jaar een stapje terug te doen voor het WK. Alleen een uitdager als Alireza Firouzja, het Franse wonderkind, zou hem nog van gedachten kunnen veranderen, liet hij eerder weten. “Ik heb het WK al zo vaak gespeeld en heb daarin bereikt wat ik wilde”, stelt hij. “Recordboeken en dat soort dingen; dat betekent niet zo veel voor mij.”

Carlsen leeft niet voor records. Hij leeft voor de schoonheid van de sport. Als het gaat over zijn drijfveren, dan zegt de Noorse schaakgrootheid steevast dat hij mooi wil schaken. Die liefde wil Carlsen verspreiden. In 2013 richtte hij het bedrijf Play Magnus Group op, dat intussen is uitgegroeid tot een van de grootste schaakbedrijven ter wereld. Er werken 250 mensen, de site heeft vier miljoen geregistreerde gebruikers en zestigduizend betalende leden en de omzet bedroeg vorig jaar zo’n twintig miljoen euro. “Voor mij persoonlijk is het geen doel om meer mensen aan het schaken te krijgen”, zegt hij afgewogen. “Ik hoop juist dat mensen vanuit zichzelf gaan schaken, want het is een prachtig spel. Het belangrijkste wat ik kan doen is goed blijven presteren.”

‘Motivatie komt en gaat’

Goede resultaten werken als een magneet op hem, zoals te zien is op de kleding van Carlsen. Boven zijn hagelwitte sneakers en hippe jeans draagt hij een overhemd en donkerkleurig jasje, waarop de logo’s van een creditcardmaatschappij, advocatenkantoor, farmaceut, gokbedrijf en een mineraalwaterproducent prijken. Vooral na het succes van The Queen’s Gambit, de veelbekeken Netflix-serie, is een nieuwe markt schakers en sponsoren aangeboord. “Op de korte termijn gaf dat de sport een enorme boost”, meent Carlsen. “Voor de langere termijn moeten we het nog zien, maar het aantal schakers is zeker groter geworden.”

Zijn persoonlijke doel is allereerst fysiek en mentaal fit blijven. Over zijn psyche is Carlsen de laatste jaren heel open geweest. “Motivatie komt en gaat”, weet hij intussen. “Zelfs ook binnen een toernooi. Het enige wat ik kan doen is mezelf fit houden door goed te eten, veel te slapen en rondom mijn partijen te sporten, zoals zwemmen.” Een duik in de frisse Noordzee? “Waarom niet?” grijnst hij naar buiten. “Ik zal hier zeker ook gaan zwemmen. Maar niet als een dagelijkse gewoonte. Wees gerust.”

Een rating van 2900

Met zijn motivatie zit het wel goed, benadrukt Carlsen voor de 84ste editie van het Tata Steel-schaaktoernooi in Wijk aan Zee, ook wel het Wimbledon van de schaaksport genoemd. “De laatste twee keer dat ik hier ben geweest heb ik niet gewonnen. Sterker: ik ben niet eens in de buurt geweest. Dat is voor mij motivatie genoeg. Maar het wordt niet makkelijk. Het toernooi is lang en vermoeiend (dertien speelronden, red.).” Voor de langere termijn hoopt hij een rating van 2900 te krijgen, iets wat nooit iemand is gelukt in het schaken.

Een eventuele achtste eindzege zal Carlsen moeten vieren zonder de aanwezigheid van honderden amateurs en schaakfans. Of hij het niet erg vindt dat er normaal gesproken ’s avonds amateurs naar hem toekomen om stellingen door te nemen? Dikke grijns: “Zolang ik gewoon kan eten is het geen probleem, nee.” Dan staat hij op en verlaat met wiegende heupen en typerende korte pasjes de vergaderzaal.

Lees ook:

Anish Giri over vergelijking schaakstijl en privéleven: ‘Vroeg trouwen is niet per se een hang naar veiligheid’

Anish Giri (26) maakte zich in januari 2021 op voor het Tata Steel-schaaktoernooi. ‘Ik ben blij weer achter een bord te gaan spelen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden