ReportageAtletiek

Kruisbestuiving tussen valide en para-atleten: ‘Zij geven mij het perfecte voorbeeld’

Verspringster Fleur Jong tijdens een training van Team Para Atletiek onder leiding van Guido Bonsen (links) Beeld Olaf Kraak
Verspringster Fleur Jong tijdens een training van Team Para Atletiek onder leiding van Guido Bonsen (links)Beeld Olaf Kraak

In het Olympisch Stadion trainen para-atleten met valide sporters samen onder coach Guido Bonsen. Ze leren veel van elkaar. ‘Nu weet ik wat het is om mijn lichaam te verzorgen.’

Bij aanvang van elke training is het even afstellen. Hoe zit het? Hoe voelt het? Flip Breuer (27) vraagt om secondelijm om zijn prothese beter vast te zetten. Naast hem zet Marlene van Gansewinkel (26) met een schroevendraaier veel kracht op haar blade. Bij de eerste sprints op de atletiekbaan in het Olympisch Stadion in Amsterdam voelde ze een lichte afwijking na haar afzet.

Ze ogen vriendelijk, maar deze tien sporters staan bekend als de ­rebellen van de Nederlandse para-­atletiek. De groep barst van de ­potentie en het talent. Vrijwel allemaal gaan ze naar de Paralympische Spelen in Tokio. Althans, dat verwachten ze, want er moet nog aan een aantal eisen worden voldaan. Voor de een is dat een formaliteit, de ander moet in de komende weken nog grenzen verleggen.

Na een aanvaring in 2017 scheidden zich de wegen van Guido Bonsen, voormalige bondscoach van de paralympische atletiekploeg, en de Atletiekunie. Een verschil van inzicht noemde trainer Bonsen het. In het topsportklimaat van Papendal stonden uitslagen en daaraan gekoppelde medailles op grote toernooien centraal, Bonsen hechtte meer waarde aan de ontwikkeling van ­atleten met een beperking. Hij wilde niemand buitensluiten na een reeks van ­tegenvallende prestaties.

Onbegrensde mogelijkheden

Bonsen zette onder de vlag van de Amsterdamse atletiekvereniging Phanos een eigen trainingsgroep op. Talenten Van Gansewinkel en Fleur Jong volgden onmiddellijk, in hun kielzog meldden andere atleten zich voor het programma van Bonsen.

Esther Vergeer (39), chef de mission van de paralympische ploeg, is deze ochtend langsgekomen om de training te observeren. De zevenvoudige paralympisch tenniskam­pioen in enkel- en dubbelspel ziet geen probleem in de afsplitsing van de pupillen van Bonsen van het bondsprogramma op Papendal. “Het geeft aan dat de paralympische sport in ontwikkeling is en professionaliseert”, zegt Vergeer. “Deze atleten floreren onder Bonsen. Elk individu heeft eigen wensen om optimaal te kunnen presteren, die worden hier gecreëerd.”

Het collectief in het Olympisch Stadion, dat net terug is van een intensief trainingskamp op Tenerife, staat symbool voor veerkracht en onbegrensde mogelijkheden. De meeste atleten in deze groep hebben eerder de achterkant dan de voorkant van de medaille gezien, zegt Bonsen vaak.

Sprinter Elvis Afrifa tijdens een training van Team Para Atletiek, links Flip Breuer.  Beeld Olaf Kraak
Sprinter Elvis Afrifa tijdens een training van Team Para Atletiek, links Flip Breuer.Beeld Olaf Kraak

Zo werd de ouders van Van Gansewinkel kort na haar geboorte verteld dat hun dochter met slechts één been nooit zou kunnen lopen. De ­afgelopen jaren liep ze met haar blade verschillende wereldrecords. Jong (25) verloor vlak voor haar ­zeventiende verjaardag twee onderbenen door een bacteriële infectie. Ze had geen idee hoe ze haar leven verder invulling moest geven. “Vlak na de operatie in het ziekenhuis wist ik niets. Ik voelde me heel onzeker, ik was bang voor de toekomst.”

Afzonderlijk van elkaar probeerden familieleden en vrienden van Jong contact te leggen met Bibian Mentel, die ondanks haar handicap de wereld veroverde als snowboarder. Mentel was bereid Jong te ­helpen en coachte haar door het ­revalidatietraject.

Inspiratiebronnen

“Een fysiotherapeut en een arts kunnen van alles tegen je zeggen als patiënt”, zegt Jong, deze zomer in Tokio medaillekandidaat op de honderd meter sprint en in het verspringen. “Maar je gelooft de woorden pas echt als ze uit de mond ­komen van iemand die het zelf heeft doorgemaakt. Ik zag de prestatie van Bibian en dacht: gaaf, dat wil ik ook! Zij gaf me ontzettend veel kracht.”

Zonder inspiratiebronnen als de onlangs overleden Mentel en later ook para-atlete Marlou van Rhijn had Jong haar leven niet op deze ­manier kunnen vormgeven. “Ik ben mentaal heel sterk, maar alleen hier bovenop komen, lukt niemand. Daarvoor heb je andere mensen ­nodig. Ik hoop met mijn verhaal voor anderen een Bibian te zijn.”

De groep van Bonsen heeft een dusdanige aantrekkingskracht dat ook drie valide atleten zich hebben aangesloten. Verspringster Tara Yoro (23) doet al langer mee, sprinter ­Elvis Afrifa (23), twee jaar terug derde op de 60 meter indoor, is er sinds anderhalf jaar bij. Hij liep rechtstreeks in de armen van Bonsen, nadat hij van Papendal was ­gestuurd. Afrifa scheurde zijn hamstring af en bij de nationale selectie geloofde niemand dat een terugkeer op hoog niveau nog mogelijk was voor hem.

“Dat ik gewoon werd weg­gestuurd, deed me veel pijn”, zegt Afrifa, als hij tussen de sprints met Van Gansewinkel ligt uit te hijgen op het gras in het stadion. De Amsterdammer vroeg al ­tijdens zijn revalidatie of hij terecht kon bij Bonsen. “Ik wist dat hij goed was met blessures en fysiek ongemak. Dat bleek later ook wel, want ik voel me nu fitter dan ooit en ik heb me nooit eerder zo op mijn plek gevoeld. Wel moest ik hier even wennen als iemand me vroeg of ik even een been kon vasthouden.”

Verspringster Fleur Jong en coach Guido Bonsen kijken tijdens een training van Team Para Atletiek  naar Tara Yoro.  Beeld Olaf Kraak
Verspringster Fleur Jong en coach Guido Bonsen kijken tijdens een training van Team Para Atletiek naar Tara Yoro.Beeld Olaf Kraak

De wisselwerking met de para-­atleten geeft Afrifa de nodige inzichten. “Jong en Van Gansewinkel zijn zo professioneel. Ze halen elke dag het maximale uit zichzelf en gaan toch zuinig om met hun lijf. Voorheen was ik te ongeduldig, te gretig, en trainde ik hard door als ik een pijntje voelde. Nu weet ik wat het is om mijn lichaam te verzorgen. Zij geven mij het perfecte voorbeeld.”

Hoog niveau

Andersom trekken Van Gansewinkel en Jong zich op aan de snelle Afrifa. “Wij zijn de rapste loopsters van de wereld. Niemand gaat harder dan wij”, zegt Jong, die in 2016 al meedeed aan de Paralympische ­Spelen. “We zijn al grensverleggend.

Hoe doe je er dan nog een schepje bovenop? Ik probeer me dan te ­meten met de valide Afrifa. Als hij mij klopt in de sprint, baal ik toch even en probeer ik de volgende keer dichter bij hem te blijven. Bij het verspringen heb ik hetzelfde met Yoro, ze komt altijd net iets ­verder. Daarnaast kijken we technisch een beetje bij ze af. Je wordt beter van betere mensen om je heen.”

Afrifa en Yoro passen in de groep die uitstraalt dat geen tegenslag te groot hoeft te zijn. Het fundament is de topsport, maar ze hopen ook andere mensen met een beperking inspiratie, hoop en houvast te kunnen geven. Sommigen missen een arm, anderen een been, maar samen voelen ze zich bevoorrecht dat ze elkaar hebben ontmoet, dat ze dagelijks op hoog niveau trainen en nu kans maken op de Paralym­pische Spelen.

Als de nationale selectie ooit vraagt of Afrifa wil terugkeren om te trainen op Papendal, hoeft hij niet lang na te denken. “Ik wil nooit meer terug. Daarvoor ben ik te veel gesteld op Bonsen en de andere atleten. Ik kan ze gewoon niet meer missen.”

Lees ook: Nooit opgeven en altijd blijven lachen, daarmee maakte Bibian Mentel (1972-2021) zo veel mogelijk van haar leven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden