Oerwoudgeluiden

KNVB: FC Den Bosch nam te laat afstand van racisme

Spandoeken tegen racisme bij het supportersvak van FC Den Bosch bij aanvang van de eerstedivisiewedstrijd tegen Almere City. FC Den Bosch speelt vanavond in speciale shirts tegen Almere City. Er staat een tekst tegen racisme op en die blijft de rest van het seizoen staan. De club zegt dat ze veel haat over zich heen heeft gekregen na het incident met Excelsior-speler Mendes Moreira en roept nu op tot warmte en medemenselijkheid.Beeld ANP

Had FC Den Bosch het racisme van zijn eigen supporters afgelopen november kunnen voorkomen? Ja, zei de aanklager betaald voetbal donderdagavond op een tuchtzitting in Zeist. 

Zodra de schuifdeuren van het bondsgebouw in Zeist opengaan, verschijnen Jan-Hein Schouten en de clubentourage met een trosje cameramensen in het kielzog. Het gezicht van de voorzitter van Den Bosch is bedrukt. Zelfs de handeling van het bakje koffie dat Schouten drinkt wordt nadrukkelijk in beeld genomen. Zijn tong hangt wat uit zijn mond: nee, deze aandacht is hij niet gewend.

In een klein kamertje van het bondsgebouw en onder ruime persaandacht kreeg FC Den Bosch gisteravond bij de tuchtcommissie van de KNVB zijn strafeis te horen. Dat gebeurde naar aanleiding van de racistische bejegening van Excelsior-speler Ahmad Mendes Moreira in november.

Toen klonken oerwoudgeluiden vanaf de oosttribune, de plek waar de harde kern van de supporters van FC Den Bosch zit. Mendes weigerde uiteindelijk verder te spelen, de wedstrijd werd stilgelegd en later uitgespeeld. Het rauwe racisme dat vanaf de tribune klonk – ’Kankerzwarte’, ‘Kankerkatoenplukker’, ‘Zwarte Piet’ – werd massaal veroordeeld.

“Nieuwe zaak, nieuw tijdperk.” Het was duidelijk, met deze zaak wilde de KNVB-aanklager een voorbeeld stellen. Zijn voorstel: drie thuiswedstrijden waarvan één voorwaardelijk blijven Vak 5 tot 7, waaruit de geluiden kwamen, leeg. 

De delegatie van FC Den Bosch neemt plaats voor de zitting bij de tuchtcommissie betaald voetbal op 30 januari in Zeist.Beeld ANP Sport

‘Een club hoort rekening te houden met sentimenten in de maatschappij’

Had de club het racisme van zijn eigen supporters kunnen voorkomen? Dat was de de vraag waarover de aanklager zich had gebogen. Hij bevond de club te licht en achtte hem aansprakelijk: er was te weinig gedaan, zowel voor, tijdens als na de wedstrijd.

Vooraf had de club het risicomoment van de sinterklaasintocht beter moeten inschatten, vond hij. “Die maatschappelijke context was relevant. Het was een weekend waarin de discussie nog meer op scherp stond dan anders. Het risico op racisme was nu eenmaal groter. Een club hoort rekening te houden met sentimenten in de maatschappij.”

Hij haalde aan dat FC Den Bosch ondanks de gevoeligheden ervoor had gekozen om vijf zwarte pieten toe te laten in het stadion. Bovendien richtte de stadionspeaker zich tijdens de wedstrijd vooral op de kraaigeluiden en niet op de oerwoudgeluiden. “Daar moest kordater worden optreden.”

‘Kwalijk pijnlijk en onnodig’

De aanvankelijke reactie van de club stuitte op veel kritiek vanwege de lauwe, bagatelliserende toon. Er zouden geen oerwoudgeluiden zijn gemaakt, maar ‘kraaigeluiden’. De scherpe kritiek bewoog de club een dag later tot een groots opgezette mea culpa.

Die communicatie noemde de aanklager ‘kwalijk, pijnlijk en onnodig’. Hij vond dat FC Den Bosch het gedrag van zijn supporters trachtte te vergoelijken en onder het tapijt wilde schuiven. Bovendien kroop de club in een slachtofferrol. “Door zich kleiner te maken en geen verantwoordelijkheid te nemen hebben ze die problemen over zichzelf afgeroepen.”

Ja, uiteindelijk heeft de club afstand genomen van het racisme. Maar, zo zei de aanklager, “het was te laat, en er was veel nodig om hen hiertoe te bewegen”.

Het was niet de eerste keer dat de Bossche suporters in opspraak kwamen. Tijdens een bekerduel in 2013 kreeg de Amerikaanse AZ-spits Jozy Altidore oerwoudgeluiden te horen vanaf diezelfde oosttribune. Ook dat woog de aanklager mee in zijn eis. “De club is bekend met zijn verleden: Den Bosch is bekend met zijn probleem. Dat is bezwarend.”

Een uitspraak volgt binnen twee weken. Met de lege tribunes wil de aanklager de club ‘pijn doen waar ze is veroorzaakt’. De afgevaardigden van FC Den Bosch kwamen gisteren naar eigen zeggen ‘in alle nederigheid’ en zouden elke strafmaat accepteren. Ze stelden ‘dankbaar’ te zijn. “De tranen van Moreira zullen niet voor niets zijn. Er is een FC Den Bosch van voor en een FC Den Bosch van na de bewuste wedstrijd.”

Lees ook:

Hoe kon FC Den Bosch de plank zo misslaan?

Pas een dag nadat een voetbalwedstrijd van FC Den Bosch werd stilgelegd vanwege racistische uitlatingen, verklaarde de club afstand te doen van de racistische teksten. Waarom duurde dat zo lang?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden