Sportbonden

Kleinere sportbonden slaan de handen ineen. Curling en handboog vallen al onder één bond

Het Nederlands curlingteam tijdens het WK van 2018.Beeld AP

Kleinere sportbonden hebben het heel moeilijk. En dus slaan ze meer en meer de handen ineen. Curling en handboog vallen nu al onder één bond.

Arnoud Strijbis is sinds een jaar directeur van twee bonden van sporten die ogenschijnlijk weinig met elkaar te maken hebben: curling en handboogschieten. Wat Strijbis betreft is dit pas het begin van een onvermijdelijk proces: kleinere sportbonden zullen de handen ineen moeten slaan om te kunnen overleven. De Stichting Nederland Sport moet leidend gaan worden in dat proces. Strijbis is er bestuurslid van, Hendrik Koppe is sinds dit najaar als manager in dienst. En als iemand het moet lukken om iets voor elkaar te krijgen, is het Koppe wel, zou je zo zeggen.

Zijn gestalte is indrukwekkend: 2 meter, 128 kilo. Koppe (58) was tophandballer én judoka. Bij de masters behaalde hij als judoka tien wereldtitels. Tot op zeer hoge leeftijd bedreef hij judo op nationaal topniveau. In 2014 nog verloor hij door een juryfout de strijd om het brons op het NK. Koppe combineerde de sport altijd met een loopbaan in de Amsterdamse beurswereld. “Ik was verantwoordelijk voor die vloer met al die schreeuwende jasjes. Ik zei daar soms voor de grap: we gaan er niet om vechten hè?”

Koppe wilde na 32 jaar iets nieuws, het liefst in de sport waar hij bij diverse bonden ook al ervaring had opgedaan. Het werd de in 2018 opgerichte Stichting Nederland Sport. Die heeft tot doelstelling om sportbonden te ontzorgen. Zaken als ict, ledenadministratie en financiën worden via Nederland Sport uitbesteed aan particuliere bedrijfjes. Koppe regelt dat. Zo houden die bonden de handen vrij om zich te richten op hun kerntaken: de topsport en breedtesport ontwikkelen. Elf bonden zijn er al aangesloten bij de stichting, van ijshockey tot cricket, maar ook biljarten, boksen, badminton en bowls. En handboog en curling dus.

Meer regelgeving en eisen

Ze kampen veelal met dezelfde problemen: vergrijzing, teruglopende ledenaantallen, steeds minder verenigingen, een tekort aan vrijwilligers, weinig financiële armslag en tegelijkertijd steeds meer regelgeving en eisen. Bij het weinige personeel gaat veel tijd op aan organisatorische zaken en te weinig aan het ontwikkelen van de eigen sport.

De curlingbond en handboogbond kwamen daarom tot een feitelijke fusie. Door de goede prestatie van de curlers, op het EK (zevende) in 2017 en kwalificatie voor het WK, kwam er enkele jaren terug voor die sporters en hun bond geld vrij voor een topsportprogramma en voor talentontwikkeling. De curlingbond was daar niet op voorbereid. De Canadese bondscoach Shari Leibbrandt deed zo’n beetje alles in haar eentje. Strijbis: “In topsport dien je taken te verdelen, om de kwaliteit te verhogen. NOC-NSF zei toen tegen de curlingbond: ga eens praten met de handboogbond, dat is ook een kleine bond die wel al vele jaren ervaring heeft met topsport op olympisch niveau.”

De twee ‘innovatieve’ besturen van beide bonden waren volgens Strijbis ‘bereid om over hun eigen schaduw heen te springen’. En dus kwam het in februari 2019 tot één organisatie, met Strijbis als enige directeur. Het gaat om kleine sporten: curling telt vier verenigingen en in totaal 150 leden, handboog heeft 220 verenigingen met 10.000 leden. “Omdat het een zomer- en een wintersport is, zijn ze goed te combineren. Maar ze hebben veel raakvlakken. Beide zijn populair bij bedrijfsclinics en vrijgezellenfeesten. Daar ligt nog een enorme potentie, die we samen met private aanbieders van banen willen ontwikkelen”, vertelt Strijbis.

Zaken uit handen nemen

Het bondsbureau telt 3,2 fte. Een deel van de administratie is via Stichting Nederlandse Sport al uitbesteed. Strijbis zit in het bestuur van de stichting, die wat hem betreft uitgroeit tot de organisatie die kleine bonden veel uit handen gaat nemen. Denk aan juridische zaken, personeel, communicatie, ict, ledenadministratie en financiën. 

Strijbis: “Sommige bonden hadden hun bonnetjes nog in schoenendozen zitten. Bij handboog waren de medewerkers voorheen twee dagen per week alleen maar bezig met de financiële administratie. Met 3,2 fte ben je heel erg kwetsbaar. Als je het gezamenlijk aanpakt, hou je tijd over voor de zaken waar je als bond echt voor bent: mensen in beweging krijgen, plezier brengen, sociale binding bevorderen en zorgen dat er goede competities en toernooien zijn.”

Strijbis hoopt dat Nederland Sport straks ook één fysieke locatie krijgt waar een groep mensen alle gezamenlijke taken uitvoert, een samenwerking die veel verder gaat dan het vroegere Huis van de Sport in Nieuwegein. Daar waren meerdere bonden onder één dak gevestigd. “Ik weet het, er zijn al veel samenwerkingen in schoonheid gestrand. Maar het ging daar vooral om het delen van de receptie en vergaderruimtes. Samenwerken gaat verder. Het is ook de kunst van het loslaten.” 

Nieuwe concepten voor nieuwe behoeften

Hij hoopt dat sportkoepel NOC-NSF de beweging die de kleine bonden nu maken wil ondersteunen. “Dan kunnen bonden echt nieuwe concepten gaan bedenken die aansluiten bij nieuwe behoeften. Maar NOC-NSF kan er ook voor kiezen om zelf meer taken naar zich toe te trekken zodat bonden diensten op Papendal kunnen gaan inkopen.”

Koppe noemt ook de optie dat de grote bonden de kleintjes gaan helpen door bepaalde taken tegen een vergoeding over te nemen. En op termijn moet ook de verenigingsstructuur van kleine bonden op de schop, denkt Koppe. “Al die rapportages voor NOC-NSF en voor de ledenvergaderingen waar maar heel weinig mensen op afkomen, de statuten. Al die energie kun je veel beter ergens anders instoppen: in de sport. Vrijwilligers willen dat ook. Dus daar moeten we naartoe.”

Lees ook: Alleen wereldtop telt voor oranje curlingers

Op het wereldkampioenschap in 2017 wilde het Nederlands curlingteam een gooi doen naar plaatsing voor de Winterspelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden