ColumnHenk Hoijtink

Kijk naar hoe Ajax doelpunten weggeeft, kijk naar AZ. Wat is er fundamenteel veranderd?

Zoals Ajax in de uitwedstrijd tegen Getafe in de slotminuut nog het zwaarwegende tweede doelpunt weggaf. Zoals Ajax het donderdag in de thuiswedstrijd bestond de tegenstander binnen vijf minuten alwéér te laten scoren. Zoals AZ bij Lask het hoofd op het hakblok legde door in het eigen strafschopgebied te gaan opbouwen – anderhalve tel later: strafschop, 1-0.

“Als je door Getafe en Lask wordt uitgeschakeld, dan moeten we ons toch afvragen wat we in Nederland aan het doen zijn”, zei Marco van Basten bij Fox.

Naast hem zocht Arnold Bruggink naar enige mildheid. Getafe is, zei hij, de nummer vijf van Spanje, dicht bij de nummer drie, en Lask de koploper in Oostenrijk. “Ze vliegen er in de volgende ronde uit”, zei Van Basten.

Grote kans, ja. Hoe vaak zagen we dat niet in de eerste jaren van deze eeuw en in het afgelopen decennium weer: ploegen die tegen het argeloze Ajax sterk konden zijn, of vooral toch lijken, en die er een ronde later geruisloos uit vlogen? Lausanne, FC Kopenhagen, Slavia Praag, Salzburg, Rosenborg – dat werk, die tijden.

Zijn we daarin weer beland dan? We hadden nog na genoemde tijden een voetbalcrisis, ja, maar die was toch voorbij? Dat was te snel gedacht, in de misleiding vooral van de vertekenende voorspoed van Ajax vorig seizoen, waarin toch ook veel meezat – sorry, het moet in dit bredere perspectief worden gezegd.

In tegenspoed wordt de kwaliteit van een speler bepaald

Ajax had zijn beleid omgegooid, ja, maar daarmee is iets nog niet structureel anders. Ajax is veel geld gaan betalen aan een speler, Ziyech, die het op de beslissende momenten toch nooit voor Ajax deed. Veel geld ook aan een speler, Tadic, die op een hoger niveau nooit aanhoudend een man van stavast voor zijn teams is geweest. Niet in voorspoed, maar in tegenspoed wordt de kwaliteit van een speler bepaald, wil de wetmatigheid.

Het zijn niet de eerste types waaraan je denkt, ik althans niet, bij een team dat een verantwoord prestatief niveau kan vasthouden, na het eerste seizoen ook het tweede en dan weer een ­derde – niet één mooie, uitein­delijk toch gesmoorde lente.

Kritiek op de beleidsbepalers van Ajax? Ten dele. Ter hunner verdediging zij aangevoerd dat je in Nederland, hoe rijk relatief ook, niet alles kunt krijgen wat je wilt – als je er al naar zoekt. Overtrokken en, ja, zelfmisleidend waren daarmee wel de bespiegelingen dat Ajax zich hier ver van de rest zou afscheiden. Dat gaat niet een-twee-drie, als het al gaat.

Niet structureel anders met een schepje meer

Iets breder dan, dieper ook. Het ontbrak aan intensiteit, aan het besef, was de analyse in de crisis. Dat zijn de meest essentiële onderdelen van sport, maar in Nederland wordt gedacht dat iets met even een schepje meer (met weinig oog voor de meewind) al structureel anders kan zijn. Kijk naar hoe en op welke momenten Ajax de doelpunten weggeeft, kijk naar AZ. Wees eerlijk: wat is er fundamenteel veranderd?

Dat kan gebeuren als je laag opbouwt, zei AZ-aanvoerder Koopmeiners – jargon voor: als je er vanaf de keeper tikkend uit wilt komen. Omdat de trainer het zegt, blijven we het doen. Het niet anders gaan of willen doen, als daarom wordt gevraagd. Ajax miste spelers, ja. Maar dan wordt een Mexicaanse international, Alvarez, stelselmatig gepasseerd en dan moeten veronderstelde talenten het doen. Staan zij niet voor wat Ajax is, dan moet het toch kunnen? Van Basten, hoofdschuddend: “Dat kán toch niet?”

Nee, dat kan niet. Het geeft zo veel weer over de denkgroeven in het Nederlandse voetbal. Waar we in Nederland mee bezig zijn? We willen van die groeven niet loskomen, en lopen er dan onvermijdelijk weer in vast.

Redacteur Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden