Sportlockdown

KFC wel open en de sport niet? Je verhongert niet als je niet sport, zei Rutte

Medewerkers in de zorgsector kunnen vanaf maandag gratis sporten bij Cardio Fitness Beverwijk. Dit na berichten dat de interne fitnessruimte van het Erasmus MC in Rotterdam gedurende de lockdown open is voor zorgpersoneel. 
 Beeld ANP / Olaf Kraak
Medewerkers in de zorgsector kunnen vanaf maandag gratis sporten bij Cardio Fitness Beverwijk. Dit na berichten dat de interne fitnessruimte van het Erasmus MC in Rotterdam gedurende de lockdown open is voor zorgpersoneel.Beeld ANP / Olaf Kraak

Sportbonden, koepel NOC-NSF en de fitnessbranche voeren dinsdag actie in Den Haag: verklaar de sport tot essentieel en laat mensen weer bewegen.

John Graat

Rond de aanstelling van de nieuwe bewindslieden op het ministerie van vws, Ernst Kuipers en Conny Helder, ging het logischerwijs vooral over zorg. Ze komen uit die sector en de zorg kreeg alle gevolgen van de pandemie op het bordje. Over preventie ging het zelden of praktisch niet. Bijvoorbeeld over het belang van meer sporten en bewegen, een effectief middel om mensen gezonder te houden. En hen dus minder kwetsbaar te maken voor het coronavirus.

Toch zijn alle sportscholen, sporthallen, squashbanen en binnenzwembaden sinds 19 december gesloten. Alleen kinderen mochten buiten sporten en volwassenen in tweetallen. Vanaf dinsdag wordt de mogelijkheid voor minderjarigen weer iets verruimd. Ze mogen tot 20.00 uur buiten aan de gang in groepsverband. Kinderen die normaal binnen actief zijn – met zwemmen, turnen, volleybal, et cetera – en volwassen teamsporters stuiten op voorspraak van het kabinet nog altijd op gesloten poorten.

Een Kamermeerderheid vindt dat het kabinet de sportsector ‘essentieel’ moet verklaren

Slijters, coffeeshops, de fastfoodzaken en de snoepverkopers van Jamin zijn wel gewoon open. Zij vallen onder de noemer ‘essentieel’ en de sport niet. Dat is opvallend. Het demissionaire kabinet werd kort voor het kerstreces door een Kamermeerderheid opgeroepen om de sportsector tot ‘essentieel’ te verklaren. In hun motie stelden CDA, VVD en D66 dat voldoende onderzoeken bewijzen dat ‘fitte, gezonde, weerbare Nederlanders significant ondervertegenwoordigd zijn in ziekenhuis- en ic-opnames’. Bewegen en sporten leiden immers tot minder obesitas en diabetes.

In die hoge stapel onderzoeken liggen inmiddels ook heel wat rapporten over de gevolgen van sportlockdowns. Bijvoorbeeld: 52 procent van de kinderen sport minder of niet meer, sinds de laatste maatregelen werden ingevoerd, bij de volwassenen ligt dat zelfs op 62 procent. Eerder bleek al dat vooral mensen met een hoger inkomen en/of hogere opleiding veel vaker bleven hardlopen, fietsen, wandelen of in kleine groepjes buiten gingen bootcampen.

Direct verband tussen sporten en de zorgkosten

Het zijn vooral mensen met een lager inkomen of lagere opleiding, die stilvallen. Dat zijn toch al de moeilijkste groepen om vast te houden. Zo vergroot elke sportlockdown de sociaal-economische kloof, stellen sporteconomen. Studies hebben ook een direct verband aangetoond tussen sporten en de zorgkosten. In wijken met een lagere sportparticipatie liggen de zorgkosten per individu hoger.

Bij vorige sportlockdowns zegden veel mensen hun lidmaatschap op, waardoor sportscholen en verenigingen meer dan een miljoen leden kwijtraakten. Die schade bleek na heropening moeilijk en niet snel te repareren. De huidige maatregelen zullen die situatie niet verbeteren. De traditionele aanwas bij sportscholen van mensen met goede voornemens begin januari is dit jaar uitgebleven.

‘Dat is dan een andere vorm van verhongeren’

De brede wens van de Kamer en alle onderzoeken over de positieve effecten van sporten voor de volksgezondheid ten spijt gaf het kabinet tot dusver geen krimp. Rutte zei op 21 december de motie te begrijpen maar dat er meer tijd nodig is om een en ander uit te zoeken. Hij gaf toe dat het onderscheid tussen essentieel en niet-essentieel ‘nergens op slaat’. “Maar goed, we bedoelen ermee: als je er niet heen gaat, verhonger je niet. Je kunt ook verhongeren door te weinig cultuur te hebben en je kunt verhongeren door te weinig boeken te lezen. Maar dat is dan een andere vorm van verhongeren.”

Oftewel, de echte urgentie van verruiming van de sportmaatregelen zag hij niet. Sterker, op 3 januari nog besloot het demissionaire kabinet minder ver te gaan in de versoepeling dan wat het OMT adviseerde. Dat vond dat ook binnensporten voor kinderen tot 18 jaar vanaf dinsdag wel weer kon. Rutte III ging er niet in mee.

Vandaar dat de sportscholenbranche, de sportbonden en koepel NOC-NSF met een gezamenlijke actie dinsdag op de stoep staan in Den Haag. Met een door 300.000 mensen ondertekende petitie met de oproep om sport als essentieel te verklaren. Er zullen demonstraties zijn van squash, yoga, volleybal, dans en fietsen. Nieuw kabinet, nieuwe kansen, denkt de sportsector. In dat opzicht ziet de branche het feit dat Ernst Kuipers nog als ziekenhuisdirecteur in Rotterdam de fitnessruimte in het Erasmus MC openhield tijdens de lockdown als een hoopvol teken.

Lees ook:

Lager opgeleiden zijn door corona minder gaan bewegen en dat blijft waarschijnlijk zo. ‘Echt zorgwekkend’

De coronacrisis heeft de sociaaleconomische verschillen in beweeg- en sportgedrag aanzienlijk vergroot. Wetenschappers vrezen dat dit niet tijdelijk is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden