Paralympische Spelen

Jetze Plat verandert de triatlonsport op eigen houtje, en is weer paralympisch kampioen

Jetze Plat, net na de finish. Het is de eerste van mogelijk drie gouden medailles. Beeld Reuters
Jetze Plat, net na de finish. Het is de eerste van mogelijk drie gouden medailles.Beeld Reuters

De zaterdag was voor Fleur Jong, de zondag voor Jetze Plat. De twee vaandeldragers van de Nederlandse paralympische ploeg wonnen dit weekend beiden goud. Plat deed dat in kenmerkende stijl: met overmacht.

Hij wist dat hij bijna niet kon verliezen, maar toch was Jetze Plat weer zenuwachtig geweest. Hij dacht dat hij de tegenstanders niet kon inhalen, en vreesde dat er iets aan zijn materiaal niet goed was. Maar Plat had al zijn twijfels al snel ingehaald. De man die al sinds 2016 ongeslagen is, zwom, bikete en wheelde aan de voet van de beroemde Rainbow Bridge in Tokio onbedreigd naar triatlongoud.

Eigenlijk kon Plat, die is geboren met een verkort linkerbeen en geen been rechts, niet verliezen. Sinds 2016 is hij ongeslagen op het onderdeel dat voor de tweede keer op de Spelen stond. Zijn dominantie is al jaren zo groot, dat hij zelfs de tijd heeft om anderen te helpen. Afgelopen juni bij een wereldbeker in Leeds was een Zuid-Amerikaanse deelneemster in de stress omdat een wiel niet was meegekomen in het vliegtuig. Geen probleem voor Plat, die na zijn eigen wedstrijd zijn wiel uitleende. Hij was toch al gefinisht.

Plat zet de standaard in de triatlon, en die toppositie heeft hij zelf gecreëerd, zegt bondscoach Bas de Bruin. “Jetze is in zijn hele doen en laten topsporter. Elk moment van de dag, ook naast zijn sport. Daarmee verandert hij de triatlonsport. Het wordt tijd dat een jonge generatie, die de tijd heeft, er ook zo voltijd voor gaat trainen als Jetze. De nummer twee van vandaag, een Oostenrijker, heeft er nog een baan naast. En de nummer drie is een dekselse Italiaan van vijftig jaar oud, met een eigen gezin. Maar de sport is duur. Het kost 15.000 euro om een fiets te kopen. Dat doen niet veel jongeren.”

Wennen in ‘het bubbelbad’

Het deed aan de prestatie van Plat in Tokio niets af. Om 06.30 uur liet hij zich zakken in het ‘bubbelbad’, zoals hij het Japanse water van dertig graden omschreef. Om 2.45 uur ging zijn wekker. Plat, de andere atleten Geert Schipper (uiteindelijk vierde) en Ydema en de staf waren de hele week al om 04.00 uur opgestaan om te wennen aan dat tijdstip.

Het was die professionaliteit die Plat zover bracht. Ook op het warme water had hij zich voorbereid: hij mocht trainen in een warm 25-meterbad in Aalsmeer. In Sittard, het topsportcentrum voor de Nederlandse triatlonners, werd voor hem de ideale fitnessroute uitgevoerd. Een blessure aan zijn nekwervel had hij achter zich kunnen laten. Vorig jaar ging hij op zijn crossmotor onderuit. Plat brak een nekwervel en moest zes weken met een brace lopen. Het ongeluk zette hem op scherp en hij hervond de motivatie die hem door de afgelasting van Tokio vorig jaar door corona toch wat was ontglipt.

Zijn lichaamsgewicht, zeventig kilo, bestaat voor een groot gedeelte uit spieren. Zijn bovenlijf is imposant. Inmiddels heeft hij ook het werelduurrecord in het handbiken (44.749 meter) en is hij de eerste para-atleet die de Ironman van Hawaii voltooide. De 3,8 kilometer zwemmen, 180 kilometer handbiken en een marathon in een racerolstoel, allemaal in acht uur en 41 minuten.

Indrukwekkende wattages

Zondag in Tokio was hij zijn ouderwetse zelf. Vanwege zijn minder zware beperking moest hij 3.08 minuut na de eerste groep starten. Na het zwemmen was van die achterstand nog 52 seconden over. In de tweede van de vier ronden handbiken had hij de toen nog leidende Italiaan Giovanni Achenza te pakken. Voor liefhebbers: ruim boven de 250 watt trok hij ‘makkelijk’, naar eigen zeggen, zelfs met vermoeide armen. Professionele wielrenners rijden tussen de 350 en 400, en dat met hun benen.

Na afloop belde hij gelijk met het thuisfront. Even gek doen, even genieten, maar ook weer niet te lang. In Japan is hij voorlopig nog niet klaar. Twee uur na zijn huldiging zat hij weer in de auto. Dinsdag en woensdag rijdt hij net buiten Tokio de wegkoersen, te beginnen met de tijdrit. Nooit eerder deed hij zulke inspanningen in zo’n korte tijd. Maar zondag hoefde hij in ieder geval zichzelf niet te forceren. “Ik heb druk gehouden, heb niet vol in het rood gereden. Meer was vandaag niet nodig. Het wordt nog steeds lastig, maar ik had het me hier onmogelijk kunnen maken.”

Lees ook:

Fleur Jong springt naar goud: ‘Verspringen is in de lucht soms net dansen’

Fleur Jong sprong zaterdag met een wereldrecord naar goud op de Paralympische Spelen. “In de lucht wil ik me vrij voelen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden