Ranomie Kromowidjojo op de 100 meter vrije slag tijdens de WK in Zuid-Korea.

Interview Ranomi Kromowidjojo

‘Je hebt wel zwemclubs nodig', zegt Kromowidjojo, ‘en zwemwater’

Ranomie Kromowidjojo op de 100 meter vrije slag tijdens de WK in Zuid-Korea. Beeld EPA

Halverwege de WK in Zuid-Korea heeft Nederland nog geen enkele medaille behaald. Olympisch kampioene Ranomi Kromowidjojo uit haar zorgen over de teloorgang van baden en clubs.

Ranomi Kromowidjojo neemt plaats onder een parasol naast het zwembad in het snikhete Koreaanse Gwangju. Een tafeltje verderop zitten pa en ma Kromowidjojo met vriend en zwemmer Ferry Weertman.

Er wordt gelachen om de ‘bottle cup challenge’ een spelletje waarbij mensen met een karatetrap een dopje van een fles af proberen te trappen. Kromowidjojo’s vader Rudi kan het. De oud-karateka schijnt zelfs een lucifer te kunnen aansteken die hij tussen zijn tenen omhoog kickt bij iemand die het doosje in de mond houdt.

Bewegen kan de vader van de olympisch kampioene wel. Maar hoe zit het met toekomstige 60-jarigen? Ranomi Kromowidjojo maakt zich zorgen. Niet alleen over het Nederlandse topzwemmen, waar ze ‘de kleine Kromo’s’ nog niet heeft gespot. Ook over de gezondheid van de volgende generatie. “Als kinderen de eerste tien jaar van hun leven alleen maar zitten en hangen, gaat dat problemen opleveren. Ik denk dat mijn generatie die problemen al krijgt.”

In de tijd dat Kromowidjojo haar zestien WK-medailles (lange baan) bij elkaar zwom, werd het schoolzwemmen in Nederland afgeschaft. Het doet haar zwemhart pijn, net als het sluiten van zwembaden en de worsteling van clubs. “De zwemtrainers die er zijn, doen het bijna allemaal vrijwillig. Ze staan vaker aan de badrand dan drie keer per week. Dat is dus een soort fulltime job, naast je echte werk. ’s Ochtends en ’s avonds, en tussendoor moet je werken om de kost te verdienen. Dat draagt allemaal niet bij aan een goed zwemklimaat.”

Teloorgang

Op de WK in Zuid-Korea wordt de teloorgang van het Nederlandse zwemmen, met halverwege het toernooi nog geen enkele medaille op de teller, pijnlijk duidelijk.

Om nieuwe kampioenen te maken moet de kweekvijver groter worden, zegt Kromowidjojo. “Je moet kinderen eerst in aanraking laten komen met water. Via het diplomazwemmen stuur je ze naar een zwemclub, zodat de aanwas groter wordt. Maar dan heb je wel zwemclubs nodig, en zwemwater.”

Zelf was Kromowidjojo vroeger een ‘paardenmeisje’. Ze kwam niet uit een zwemfamilie, wel uit een sportgezin waar aan karate werd gedaan. Zij had talent voor zwemmen. “Ik ben heel erg gestimuleerd, met name door mijn moeder. Die dacht: hé, dit is wel een waterrat.”

Samen met haar jeugdtrainer Jeanet Mulder werkte ze vanaf jonge leeftijd aan haar toekomstige carrière. In een klotsbadje in Groningen, het antieke Helperbad, zette ze haar eerste stappen naar de top. Trainster Mulder deed haar kennis op uit ‘zwembijbels’, trainingsboeken van internationale coaches.

Kromowidjojo wilde graag trainen, de beste worden. Het begint met passie. “Je moet wel veel willen trainen. Met twee uurtjes zwemmen per week ga je geen NK-limiet halen. Daar zit het probleem al bij jonge zwemmers.”

Zelf traint ze momenteel negen tot tien keer per week. “Officieel train ik tien keer twee uur. Maar meestal train ik negen keer, en niet twee uur lang. Ferry (haar vriend Weertman, red.) is vaak nog bezig. Dan ben ik naar huis om te koken en staat het eten op tafel voor hem.”

Golden girls

Het succes van Inge de Bruijn, Pieter van den Hoogenband en Ranomi Kromowidjojo bracht extra geld en daarmee faciliteiten. Eindhoven heeft een van de modernste trainingslocaties ter wereld met de nieuwste onderwatercamera’s. Nederland was het eerste land dat op zo’n moderne manier bezig was met sportwetenschap in het bad. De concurrentie keek het af: het concept werd gekopieerd.

Voorzieningen kwamen er wel bij. Echt grote talenten amper. Femke Heemskerk en Ranomi Kromowidjojo zijn de twee overgebleven golden girls van het succesvolle estafettetijdperk. In de herfst van hun carrières zijn er nieuwe standaarden gezet op de sprintnummers. Medailles zijn geen zekerheid meer. In ieder geval niet voor de Nederlandse ploeg op de mondiale titelstrijd in Gwangju.

De opvolging laat op zich wachten. Talenten worden vroeg weggeplukt bij verenigingen, waardoor de competitie minder leeft. Sommige topzwemmers vinden Nederland niet inspirerend genoeg. Ze zoeken hun heil in andere landen, bij andere coaches.

Kromowidjojo niet. Zij gedijt bij vastigheid. Ze heeft Eindhoven nooit willen verruilen voor een tropisch avontuur. Ook niet toen de coach die haar groot maakte, Jacco Verhaeren, naar Australië vertrok.

Bankrekening spekken

Kromowidjojo zegt nog steeds te genieten van haar zwemleven. De nieuwe zwemcompetities die erbij zijn gekomen, maken de sport langer interessant. Topzwemmers kunnen hun bankrekening spekken op de lucratieve World Cups, Champions Series en de nieuwe International Swimming League, die in het najaar van start gaat. “Twee dagen zwemmen aan de andere kant van de wereld en weer terug. Dat maakt het voor mij echt heel leuk.”

Uitspraken over een aanstaand pensioen wil ze nog niet doen. Haar programma staat vast tot en met Tokio, haar vierde Olympische Spelen volgend jaar zomer. “Daarna denk je misschien: het is klaar, of het is niet klaar. Fysiek en mentaal moet het nog goed zijn. Er is niemand die mij dwingt om te stoppen of door te gaan. Die vrijheid ervaar ik. Dat is een heel fijn gevoel.”

Milak zwemt record Phelps uit de boeken

Tien jaar na het verbod op de supersnelle badpakken die voor het laatst tijdens het WK in 2009 gebruikt werden, is er weer een wereldrecord uit die tijd verbroken. De Hongaar Kristof Milak veroverde gisteren op de 200 meter vlinder de wereldtitel in een sensationele tijd van 1.50,73.

Daarmee verliest de Amerikaan Michael Phelps het wereldrecord dat hij sinds 2000 in zijn bezit had. Hij scherpte zijn record in 2009 voor het laatst aan tot 1.51,51.

Phelps, inmiddels met zwempensioen, heeft nu nog twee wereldrecords over, die op de 400 wisselslag en 100 vlinderslag. Ooit had Phelps vijf wereldrecords.

Lees ook:

Het podium is al lang geen zekerheidje meer voor de Nederlandse estafettezwemsters

De teleurstelling was enorm bij de Nederlandse vrouwen, die op grote afstand vierde werden op de estafette. De tijd dat de ‘Golden Girls’ standaard vooraan zwommen, is voorbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden