Column Henk Hoijtink

Je blijft mijmeren over het mysterie Ten Hag

Rinus Michels? Dat weten we allemaal: hij was de Sfinx. Louis van Gaal? Die had geen bijnaam, geen diep verankerde althans. Opmerkelijk misschien, en toch ook niet – daar kom ik op terug. Erik ten Hag?

Deze trainer van Ajax is een mysterie, een enigma. Elke keer iets meer, in mijn beleving dan, als Ajax zo’n wedstrijd als deze week tegen Valencia speelt – en daarvan hebben we er nu toch al de nodige gehad. Wat zat het mee ook, wat lag het soms open. Wat is dat moeilijk te rijmen met het voorkomen en de denktrant van Erik ten Hag, de systeemdenker.

Roulettevoetbal

Even grofweg. Onder Peter Bosz speelde Ajax enkele jaren geleden roulettevoetbal. Dat wilde Bosz, zo is hij als trainer. Ten Hag denkt, zou je zeggen, als Van Gaal vroeger. Aanvallend voetbal? Graag, maar wel verantwoord. Maar is het soms niet toch weer roulettevoetbal, tot in die jammerlijke tweede helft van de halve finale in de Champions League tegen Tottenham Hotspur aan toe? Het balletje valt vaak goed, juist toen niet.

Ik heb er hier al vaker in deze zin over gemijmerd. Kon ik er maar zo gauw klaar mee zijn als Dick Advocaat. De trainer is verantwoordelijk voor de prestaties, zegt hij dan als analist. Als het goed gaat, doet hij het goed. Zo wil het eendimensionale voetbaldenken dat, ja. Voor mij zijn mijmeringen, gedachten, vragen maar niet te onderdrukken.

Uitstraling en spreektrant

In De Telegraaf ligt Ten Hag al lang onder vuur. De kiem daarvan lag in het gevoel dat hij niet paste bij Ajax. Laten we eerlijk zijn: dat werd breed gedragen, hoe banaal het – gebaseerd vooral op uitstraling en spreektrant – misschien ook mocht zijn. Toen kwamen de resultaten, soms prachtig voetbal en dito prestaties.

Wat De Telegraaf doet, kun je stoken noemen. Maar wat mij opviel: de spelers keerden zich niet tegen de stokers. Ja, onlangs nog zag ik aanvoerder Tadic de hoogste Telegraaf-stoker in rang lachend de hand schudden. Laat zich niet wegdrukken, zo’n beeld.

Als je, zoals laatst, Ten Hag na de doorsnee competitiewedstrijd tegen Heerenveen een cryptische verhandeling hoort houden over wat er voor Ajax moeilijk zou zijn geweest, kun je de vraag niet onderdrukken hoe spelers zoiets moeten horen. Dat is, laten we ook daarin eerlijk zijn, steeds een element in de Telegraaf-kritiek geweest – en nee, er is geen speler geweest die dát ondubbelzinnig als larie heeft afgedaan.

De andere kant is dat Ten Hag de opstelling maakt, met al die mooie, aanvallende spelers. Van Gaal zei vorig jaar dat het er naar zijn zin iets te veel zijn, maar ze geven de doorslag, vaker tot dusverre dan de gaten die er vallen.

Systeemdenker

Je kunt wel het gevoel hebben dat Ten Hag niet alles in de hand heeft, de systeemdenker met zijn avonturiers, maar roep ik hier zelf niet geregeld om het hardst dat een trainer niet alles in de hand kan hebben, dat zijn invloed niet moet worden overschat?

Daar komt nog iets bij. Het moderne voetbal, met zijn almaar hogere tempo, lijkt voor trainers minder controleerbaar. Zoals Van Gaal het in de jaren negentig in de hand had, en Guus Hiddink in het vorige decennium nog bij PSV, dat zie je niet meer. Voor José Mourinho, de klinische strateeg, is voorlopig geen werk.

Rinus Michels heette de Sfinx, omdat veel van wat hij deed ondoorgrondelijk werd bevonden in de omslag destijds naar een professionele beleving. Hij zei er, natuurlijk ook omdat het nog zo vreemd was, liefst niet al te veel over. Voor Louis van Gaal was zo’n bijnaam niet nodig. Wat hij deed en graag uitlegde, was duidelijk, het effect ervan ook.

Nee, dat kun je van Erik ten Hag niet zeggen, nog steeds niet. Hij is het Enigma.

Chef sport Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden