SchaatsenNK Afstanden

Jan Smeekens krijgt op het NK zijn laatste kans, maar wel op oude schaatsen

Jan SmeekensBeeld BSR Agency

Met het oog op een wereldkampioenschap op het razendsnelle ijs in Salt Lake City testte Jan Smeekens maandenlang met nieuw materiaal. Niet tot zijn tevredenheid. Progressie werd stagnatie.

Uren, dagen en maanden probeerde sprinter Jan Smeekens deze zomer nieuwe schoenen voor zijn schaatsen uit. Alles met het oog op perfecte bochten tijdens een razendsnelle 500 meter op de WK in Amerika. Maar er was een probleem, zo bleek: hij werd niet sneller.

Smeekens (32) moest vlak voor het seizoen noodgedwongen terug naar oud materiaal, was er niet goed genoeg aan gewend en hij miste plaatsing voor de wereldbekers. Vrijdag heeft de sprinter de kans om wel naar Salt Lake City te kunnen: bij de 500 meter moet hij op het podium komen.

Het traditionele schaatstoernooi tussen Kerst en het einde van het jaar, dit jaar de NK Afstanden, is namelijk belangrijk voor de komende grote kampioenschapstoernooien. Wie goed presteert in Heerenveen dit weekend mag onder meer naar de EK en WK Afstanden. Vooral dat laatste toernooi is dit jaar interessant, omdat in het hooggelegen Salt Lake City naast wereldtitels ook wereldrecords lonken.

Smeekens was een van de schaatsers die juist met het oog op Salt Lake City deze zomer experimenteerde met ander materiaal. Vijf maanden lang probeerde hij nieuwe schoenen uit. Schoenen met stijver carbon, waar vooral de enkel minder flexibiliteit in kreeg. Zodoende hoopte hij meer stabiliteit in de bochten te krijgen. Vooral op hoge snelheid in Salt Lake zou dat hem moeten helpen.

Millimeter omhoog of omlaag

Daarom dat Smeekens ook bijna een half jaar uittrok voor zijn mogelijk nieuwe geheime wapen. Dagenlang sleutelde hij aan zijn materiaal. Soms wel tot 23.00 uur ’s avonds, vertelde hij, en dan ’s ochtends meteen weer door. Afstellingen anders, een millimeter omhoog of omlaag, draaipunten verschillend, rondingen vlakker of niet. Hij testte per aanpassing meestal een week.

Alleen: het ging helemaal mis. Het nieuwe materiaal was niet beter. “Schaatsen is geen schoonheidssport. Als het niet snel genoeg is, dan is het niet snel genoeg.” Smeekens keerde terug naar zijn oude schoenen.

In oktober, tijdens de perspresentatie van de schaatsploeg, werd hij er zelfs een beetje mee geplaagd, toen hij op het grote podium moest zeggen dat al zijn voorbereiding helemaal voor niets geweest was. Enkele weken later miste hij bovendien voor het eerst in liefst veertien jaar de wereldbekerwedstrijden aan het begin van het jaar.

Smeekens, plotsklaps weer op zijn oude schoenen, vond niet het gevoel waardoor hij in de top-vijf kon komen die noodzakelijk was voor een ticket voor het wereldbekerseizoen. Wat voor vooruitgang zou moeten zorgen, leidde aan het begin van het schaatsseizoen juist tot stagnatie. Het was een abrupt einde van een lange, lange reeks.

Reizen naar mooie plekken

Het was wennen, vertelde hij voorafgaand aan de ene dag die zijn seizoen nog kan maken, vandaag op de 500 meter. Schaatsen is als een trein waar je instapt en die je naar plekken brengt waar je anders nooit komt. Reizen naar mooie plekken en naar een favoriete sushitent in Japan, om maar wat te noemen. Dat hij daar niet aan mee kon doen, was even slikken.

Maar bovenal was het de zomer van verloren tijd. Uiteindelijk had hij op oude schoenen kunnen blijven. Toch was hij blij dat hij wél had geëxperimenteerd. “Je moet blijven investeren in jezelf om te verbeteren.” Op zijn oude schoenen was hij goed geworden, maar op belangrijke toernooien kwam hij er toch niet meer aan te pas. In Inzell werd hij in februari tiende op de 500 meter op de wereldkampioenschappen.

Materiaal is een onderdeel van de sport ‘dat zwaar wordt onderschat’, aldus de 32-jarige sprinter, veteraan eigenlijk als het om de schaatswereld gaat. “Ik denk dat veel carrières worden gebroken door verkeerd materiaal. Ik ben ook de jongere garde aan het helpen. Zo kwam een jongen van de opleidingsploeg bij mij thuis. Dan gaan we even oefenen. Dát vind ik leuk om te doen.”

Mentale kwestie

De domper hoopt hij inmiddels voorbij te zijn, zegt hij zelf. “Sprinten is vooral een mentale kwestie. Het blijft een subtiele sport. Het gevoel is bij mij weer helemaal goed.” Minder leuk was het thuis trainen. Gelukkig werd Smeekens ook vader. Dat hielp hem door de afgelopen maanden. Hij kon dankzij zijn gedwongen thuiszitten genieten van een ‘heel nieuwsgierige dochter’. Maar het liefst wil hij tot maart reizen. Er is sportief succes te behalen.

Lees ook: Sven Kramer gaat wederom met rugklachten naar een belangrijk toernooi

Hoewel een testrace over 3 kilometer vorige week bijzonder goed ging, blijft het behelpen voor Sven Kramer in aanloop naar de NK Afstanden van dit weekend. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden