WK Qatar

In Iran verdeelde voetbal het volk, in Saudi-Arabië bracht het de natie bijeen

Sardar Azmoun en teamgenoten komen aan in Teheran, na afloop van het WK. Beeld AFP
Sardar Azmoun en teamgenoten komen aan in Teheran, na afloop van het WK.Beeld AFP

Na de uitschakeling van Saudi-Arabië woensdag is ‘het Midden-Oosten’ uitgevoetbald op dit WK, dat van het ‘eerste WK in de regio’ een speerpunt maakte. Wat heeft het WK hen gebracht?

Kick Hommes

Iran

Woensdagavond landde het vliegtuig met de spelers van Iran in Teheran, na een groepsfase van het WK waarin drie punten werden gehaald. Enkele tientallen fans wachtten de bus op met vlaggen en gezang. Het was een lauwe ontvangst, meldde persbureau AP.

Maar het WK ging amper over de resultaten. Het WK werd een plek waar de protesten tegen het regime zichtbaar werden voor de hele wereld. Bij de stadions kregen voor- en tegenstanders van het regime het met elkaar aan de stok.

Het WK leidde tot gemengde reacties in Iran zelf, waar de protesten het voetbal overschaduwden. Het nationale elftal verdeelde het land. Sommigen prezen het protest tegen het regime door het volkslied niet mee te zingen in de eerste wedstrijd, anderen vonden de spelers juist marionetten van de overheid.

Na de nederlaag tegen Amerika gingen honderden mensen de straat op om feest te vieren. De Noorse mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights meldde dat als gevolg daarvan ten minste één dodelijk slachtoffer was gevallen, die was neergeschoten nadat hij al rijdend in zijn auto had getoeterd na het verlies tegen de VS. Het slachtoffer was een jeugdvriend van Saeed Ezatollahi, een van de middenvelders van Iran. De speler betuigde via sociale media zijn medeleven, maar dat was volgens activisten niet genoeg.

Het is nog onduidelijk of de spelers worden gestraft vanwege het niet meezingen van het volkslied. Volgens CNN hadden de spelers na die actie bezoek gekregen van leden van de Iraanse Republikeinse Garde, die zou hebben gedreigd de families van de spelers op te zoeken als ze niet zouden meezingen. Sardar Azmoun, de sterspeler die het opnam voor de vrouwen in zijn land, landde desondanks met zijn team woensdag ‘gewoon’ in Teheran.

Saudi-Arabië

De behandeling van de Iraanse spelers staat in contrast met de steun die Saudi-Arabië vanuit huis kreeg. Het voetbal in dat land nam de afgelopen weken juist een vlucht. Dat begon al na de overwinning op Messi’s Argentinië. De dag erna werd een nationale feestdag, omdat kroonprins Mohammed Bin Salman begreep dat voetbal en nationalisme hand in hand gaan.

Opvallend was dat alle spelers in eigen land actief zijn. Zij hoeven ook niet naar het buitenland, omdat er in de Saudische competitie goed geld kan worden verdiend. Inmiddels wordt naar verluidt Cristiano Ronaldo verleidt tot een overstap naar Al-Nassr voor een driejarig contract waarmee hij tweehonderd miljoen euro per jaar kan verdienen.

Newcastle United klimt omhoog in de Engelse Premier League sinds een Saudisch consortium het kocht. Bin Salman, vier jaar geleden nog een mondiale paria vanwege de moord op journalist Jamal Khashoggi, haalde publiekelijk de banden aan met Fifa-baas Gianni Infantino. Het land kreeg felicitaties van buurlanden als Dubai en de emir van Qatar drapeerde een Saudische vlag om zich heen. Een teken dat vijf jaar van anonimiteit in de regio voor even waren vergeten. Voor het WK in 2030 lijkt het land dan ook op pole position te liggen.

Qatar

Het gastland kon voetballend niet imponeren, de laatste anderhalve week. Maandenlange voorbereiding ging aan de drie nederlagen vooraf. De meeste aandacht kregen nog de ‘ultra’s’, de fanatieke supporters achter de doelen. Zij bleken helemaal niet uit Qatar te komen, maar uit Libanon, zo vond The New York Times uit. Ook zij waren maanden getraind om negentig minuten lang alle bekende liederen te zingen. Dit was gedaan om te verhullen dat het voetbal in eigen land niet aanslaat: wedstrijden in de Qatarese competitie trekken zelden veel toeschouwers.

Het is daarom vooral goed voor Qatar dat de grote sterren als Messi, Ronaldo en Mbappé nog steeds in het toernooi zitten. Daarmee wordt het WK gelegitimeerd. Tegen persbureau AP zei Mohammed Abdulrahim, die de openingsceremonie organiseerde, dat het WK vooral een boodschap bracht: “Dit WK is voor de hele Arabische wereld een kans ons gezicht te laten zien. U ziet een land dat veilig is, dat een doel heeft.”

Voetballand Qatar zelf moet zich voor het komende WK op eigen kracht zien te plaatsen. De kansen daarvoor zijn toegenomen. In 2026 telt het WK niet 32 maar 48 teams. Het Midden-Oosten heeft acht ‘startplekken’, wat het eenvoudiger maakt voor Qatar om er ook over vier jaar bij te zijn.

Lees ook:

Iraans elftal houdt de kaken op elkaar tijdens het volkslied

Het elftal van Iran kreeg van landgenoten het verwijt de demonstranten in hun land niet te steunen. Maandag maakten de spelers een collectief gebaar door niet mee te zingen met het volkslied.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden