ReportageAmsterdam

In de gymzaal van morgen nodigen zelfs de vloer en muren uit om te bewegen

In de nieuwe gymzaal van de Academie voor Lichamelijke Opvoeding in Amsterdam draait het om de grondvormen van bewegen: rennen, vallen, klimmen, glijden, rollen en springen.Beeld Patrick Post

Kinderen moeten op een andere manier leren bewegen. Daar past een nieuwe gymzaal bij. ‘Dit is geen sporthal maar een beweegruimte.’

Weg zijn de klassieke sportvelden in de gymzaal van de toekomst. Geen basketballijnen meer op de vloer, geen blauwe badmintonstrepen. In niets lijkt deze kleurrijke ruimte op een gangbare gymzaal: sommige lijnen zijn scheef, de hoeken rond en de klimwand loopt door tot in de bergingsruimte. Volgens de ontwerpers nodigt alles uit om te leren bewegen.

De vormgeving sluit aan bij een ontwikkeling in het bewegingsonderwijs: niet het aanleren van sporten moet centraal staan, maar de grondvormen van bewegen. Kinderen moeten vooral rennen, vallen, klimmen, glijden, rollen en springen. In deze nieuwe zaal, dinsdag in gebruik genomen op de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) van de Hogeschool van Amsterdam (HvA), worden degenen opgeleid die de jeugd daarin moeten begeleiden: de gymleraren van morgen.

Enthousiast praat een groepje studenten door elkaar. Dat strepenpatroon op de vloer, waarvoor zullen ze het gebruiken? Een wedstrijdje rennen? Een vaardigheidsoefening in springen? Uiteindelijk besluiten ze twee aan twee als menselijke kruiwagens de strijd met elkaar aan te gaan. “Die strepen hebben een heel ander effect dan de klassieke pionnen die nu vaak in een gymles gebruikt worden”, vertelt Brenda Wattel (20) terwijl ze lachend naar haar klasgenoten kijkt. “Er zijn in deze zaal heel veel dingen op vloer en muren getekend, waardoor je out-of-the-box gaat denken.”

Een grote cirkel op de grond heeft een glad oppervlak. Wie daar met schoenen overheen loopt, merkt er niets van. Op sokken verandert het in een ijsbaan, wat goed is voor het leren balanceren en glijden. Een basket in de hoek heeft een gebogen achterplaat, waardoor het ballen gooien meer over mikken en vangen gaat dan over basketbal. “Dit is geen sporthal maar een beweegzaal”, stelt Thom Terwee, opleidingsmanager van de ALO. De academie is de eerste onderwijsinstelling met zo’n zaal.

'Er zijn in deze zaal heel veel dingen op vloer en muren getekend, waardoor je out-of-the-box gaat denken.'Beeld Patrick Post

Terwee: “De klassieke gymzaal is recht en hoekig, omdat de sportvelden die vormen hebben. Maar voor natuurlijk bewegen is dat helemaal niet logisch. Daarom is hier veel asymmetrisch. Dat daagt de kinderen én de leerkracht uit om andere beweegvormen in te zetten.” Studente Emma-Jane Smit (25) vindt de ruimte ‘echt tof’. “Ik denk dat kinderen het ook geweldig vinden. Als ik mezelf verplaats naar vroeger, dan was ik altijd gedemotiveerd als ik voor de gymles een lege zaal zag. Toestellen maakten het uitdagend. Hier is de zaal dat op zichzelf al.”

Laat kinderen zo veel mogelijk verschillende bewegingen leren. Dat is het motto van Athletic Skills Model, verantwoordelijk voor het ontwerp van de zaal. Grondlegger Geert Savelsbergh, tevens bijzonder lector perceptueel-motorische talentontwikkeling aan de HvA: “Variatie is fundamenteel in bewegen. Dit is goed voor de brede motorische ontwikkeling en voor de gezondheid en het welzijn van de mens.”

Collega Jorick Hendriksen: “Veel Nederlandse jongeren zitten te veel of bewegen vooral eenzijdig. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat je met een gevarieerde ruimte ook gevarieerd bewegingsgedrag kunt afdwingen. Wij hopen kinderen bewust en onbewust uit te dagen en ze letterlijk weer in beweging te brengen.”

Beeld Patrick Post

Alleen is het zeer de vraag of iedere basisschool straks de beschikking heeft over zo’n hypermoderne zaal. Het ontwerp is zo toegankelijk mogelijk gehouden, verklaart Hendriksen, zonder al te veel ‘dure snufjes’. Maar de huidige gymzalen, vaak in beheer van gemeenten, worden na schooltijd meestal door sportverenigingen gebruikt. Wat heeft de lokale volleybalclub aan een hal zonder een veld met de juiste afmetingen?

In ieder geval zal er door deze zaal een geïnspireerde nieuwe lichting gymdocenten komen. Brenda Wattel: “Hier word je creatiever van en dat zorgt voor leukere lessen”.

Lees ook:

Kinderen van nu: vastgeplakt achter beeldscherm, motorisch matig

Basisschoolleerlingen zijn minder vaardig op het gebied van lichamelijke oefening. In tien jaar tijd is de coördinatie van scholieren afgenomen, zo constateert de Onderwijsinspectie in een rapport over het bewegingsonderwijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden