ReportageLife Goals Games

Iedereen een beker: sociaal kwetsbaren sporten zichzelf terug de maatschappij in

Bij de Europese Spelen voor sociaal kwetsbaren in Utrecht sporten statushouders, dak- en thuislozen, tienerouders en volwassenen met een ggz-geschiedenis. Iedereen moedigt iedereen aan in het pop-up stadion.   Beeld Werry Crone
Bij de Europese Spelen voor sociaal kwetsbaren in Utrecht sporten statushouders, dak- en thuislozen, tienerouders en volwassenen met een ggz-geschiedenis. Iedereen moedigt iedereen aan in het pop-up stadion.Beeld Werry Crone

In Utrecht zijn dinsdag de Europese Spelen voor sociaal kwetsbaren begonnen. Deze mensen vormen volgens de organisatie een vergeten groep binnen de sport, terwijl in groepsverband bewegen juist hen erg kan helpen.

Het is een bont gezelschap dat zich deze doordeweekse dag in het zweet werkt op het Jaarbeursplein in Utrecht. Statushouders sporten mee, dak- en thuislozen, tienerouders en volwassenen met een ggz-geschiedenis. Iedereen moedigt iedereen aan in het pop-up stadion. Ze voelen zich allemaal winnaars.

Dit zijn de European Life Goals Games, een internationaal toernooi voor sociaal kwetsbaren. De vierhonderd deelnemers uit dertien landen hebben één ding gemeen: ze hebben in hun leven tegenslagen gekend, zijn aan de rafelranden van de samenleving beland en doen hun best om weer een volwaardige plek in de maatschappij te heroveren.

Sport is daar een uitstekend hulpmiddel bij, stelt organisator Arne de Groote. “In de allereerste plaats omdat het niet bedreigend is. Deze mensen hebben vaak al met meerdere hulpverleners te maken gehad, soms ook met justitie. Sport biedt een nieuwe kans.”

Kostenbesparing

Door samen te bewegen werken ze aan hun zelfvertrouwen, weerbaarheid en sociale vaardigheden, zegt De Groote. “Ze kunnen de euforie van een overwinning ervaren, nieuwe contacten opdoen en het vertrouwen van een coach voelen.” Dat betaalt zich ook maatschappelijk uit, laat een kostenbatenanalyse van onderzoeksbureau Society Impact zien: elke euro die in deze groep geïnvesteerd wordt, levert de samenleving een kostenbesparing op van 3 euro.

Op het hoofdveld nemen de mannen van Amersfoort het op tegen die uit Litouwen. Er wordt geklapt en gelachen. De Nederlandse keeper lijkt te zijn vergeten dat hij mag duiken. De doelpunten vliegen hem om de oren.

In de rommelige setting valt de strakke warming-up op van de Zweedse vrouwen. Hun begeleidster Viveke Holmberg vertelt dat vooraf een selectie plaatsvond, zij het niet op sportieve gronden. “Het toernooi moet in het persoonlijke proces passen. Wie nu aan de drugs is of emotioneel instabiel, mocht niet mee.”

Volgens de aloude olympische gedachte is meedoen in Utrecht belangrijker dan winnen. Voetbal vormt het hoofdprogramma, daarnaast worden sporten als basketbal en skaten aangeboden. Geen enkel team gaat zonder beker naar huis. Het thema is niet voor niets ‘Nooit meer buitenspel’.

Vergeten groep

Volgens De Groote zijn de sociaal kwetsbaren een vergeten groep binnen de sport. “Voor de fysiek beperkten is inmiddels van alles geregeld. Wij vinden dat de sportsector ook iets met deze groep moet. Daar willen we aandacht voor vragen met dit evenement.”

Het is een initiatief van Stichting Life Goals Nederland. Een door corona uitgesteld jubileumfeestje. Zes jaar geleden bij het vijfjarig bestaan was er een WK voor daklozen op het Museumplein in Amsterdam. Het internationale treffen van nu wordt gesteund door de Europese Commissie, de gemeente Utrecht en het Leger des Heils. De Groote: “Het is cru om te zeggen, maar we hebben de tijd mee. De groep die niet kan meekomen in de maatschappij groeit.”

Utrechts burgemeester Sharon Dijksma verzorgt dinsdag de opening van het vijfdaagse toernooi. “Ik vind het belangrijk dat mensen een tweede kans in hun leven krijgen. Als het om daklozen of drugsverslaafden gaat, wordt vaak alleen het probleem gezien. Ik hoop dat we de mens blijven zien.”

Samen met de universiteit van Wageningen heeft de stichting Life Goals een monitorsysteem opgezet om de vooruitgang te volgen van de deelnemers aan de sportprogramma’s. Begeleid door 196 ‘maatschappelijke sportcoaches’ zijn in totaal 5243 Nederlanders bereikt. Van hen heeft 87 procent nieuwe sociale contacten opgedaan, 59 procent zegt meer zelfvertrouwen te hebben en 41 procent voelt zich gelukkiger. Uit een studie van de Universiteit Utrecht blijkt dat de deelnemers zich ‘significant ontwikkelen op de participatieladder’.

Ook de Zweedse Holmberg kent de kracht van sport. “Voetbal heeft zijn eigen taal. Een taal die iedereen spreekt. Voetbal verbindt mensen, ongeacht hun achtergrond. En wie wil zich nou niet verbonden voelen?”

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Danilo Tanrigerdi (19, Nederland)

“Ik ben uit huis geplaatst door Veilig Huis Twente, omdat het bij mij thuis niet meer ging. Sindsdien woon ik bij het Leger des Heils. Daar word ik begeleid. Zelfstandig wonen lukt nog niet. Sport heeft mij enorm geholpen. Het is sowieso fijn om een keer wat anders te doen dan alleen maar in huis zitten. Maar belangrijker nog: sport is een lekkere uitlaatklep. Ik kan daarin alle stress en woede kwijt. Sinds ik ben gaan sporten is mijn leven veel positiever geworden. Dat komt ook door de mensen daar. Die steunen me. Vroeger zat ik altijd met negatieve gedachtes. Dat is echt verbeterd.”

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Linda Eidet (50, Denemarken)

“Ik ben een alcoholist. Twintig jaar lang was ik aan de drank. Daardoor verloor ik zelfs mijn twee kinderen. De sport heeft mij geholpen om van de alcohol af te blijven. Ik sta nu al negen jaar droog. Elke dinsdag voetbal ik. Daar heb ik vrienden gekregen die me steunen. Wij helpen elkaar om het juiste te doen. Wij zorgen voor elkaar. Vroeger had ik weinig vrienden. Nu voelt het alsof ik een heel nieuw leven heb. Daar ben ik trots op. Sinds kort heb ik ook weer contact met mijn kinderen, én met mijn kleindochter. Ik ben ook een oma nu.”

null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

Bubacarr Sowe (38, Zweden)

“Ik was dakloos. Een tijd waar ik liever niet over wil praten. Vier jaar geleden ben ik begonnen met voetballen. Dat bracht positieve vibes in mijn leven. De sport heeft me nieuwe vrienden gebracht, nieuwe gewoonten, een nieuwe manier van denken. Altijd blijven lachen. Ook hebben de begeleiders me geholpen om een eigen woning te vinden, twee jaar geleden. Zij deden het papierwerk. Of ik werk heb? Ja, haha, aan mezelf. Ik werk om mijn gezondheid terug te krijgen. Dat is minder moeilijk met mensen om je heen die soortgelijke problemen hebben. We helpen elkaar om niet op te geven.”

Lees ook:

Voor kwetsbaren voelt het komende najaar extra schraal

Kwetsbare Nederlanders hebben hun leven om moeten gooien. Daarom gaat het niet zo goed met hen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden