WinterspelenOpeningsceremonie

Human Rights Watch: ‘Oeigoerse vlamontsteekster is middelvinger van China naar rest van de wereld’

Vlamontstekers Dinigeer Yilamujian and Zhao Jiawen. Beeld AFP
Vlamontstekers Dinigeer Yilamujian and Zhao Jiawen.Beeld AFP

China en het Internationaal Olympisch Comité (IOC) hebben kritiek gekregen op hun keuze voor de Oeigoerse Dinigeer Yilamujiang als een van de twee sporters die vrijdag in Beijing de olympische vlam mochten ontsteken.

Thomas Sijtsma

Volgens Yaqiu Wang, China-specialiste bij Human Rights Watch, gaf China hiermee ‘een middelvinger aan de rest van de wereld’.

Dat China het weinig uitmaakt hoe de rest van de wereld over het land denkt, bleek vrijdagavond eens te meer bij de keuze voor de vlamontstekers. Een van hen was de 20-jarige langlaufster Yilamujiang uit de provincie Xinjiang, waar veel Oeigoeren wonen. Zoals bekend worden de Oeigoeren onderdrukt door China; alle coalitiepartijen in Nederland vinden dat er sprake is van genocide.

Het leverde president Xi Jinping een storm van kritiek op. Yaqiu Wang, van internationale mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, nam het voortouw. Volgens haar gaf China met de keuze voor Yilamujiang ‘een middelvinger aan de rest van de wereld’.

'Nieuw dieptepunt’

Voor iedereen was het in elk geval een grote verrassing dat de langlaufster van Oeigoerse afkomst zo prominent verscheen. Rayhan Asat, een Amerikaanse mensenrechtenjurist en zus van een Oeigoer die door China is opgesloten, ziet een vergelijking met 1936, toen Adolf Hitler een half-Joodse schermer liet meedoen voor Duitsland. “De geschiedenis herhaalt zich. Dit is een nieuw dieptepunt, zo voel ik het”, zei Asat tegen persbureau AP.

Asat hoopt dat andere landen China blijven bekritiseren. “Ze zijn wel bang dat hun internationale reputatie verslechtert.”

Een dag na de openingsceremonie kreeg IOC-woordvoerder Mark Adams tijdens de persbriefing vragen over de kwestie. Volgens hem heeft het feit dat Yilamujiang samen met de 21-jarige Zhao Jiawen, die uitkomt op de Noordse combinatie, de vlam mocht ontsteken in het Vogelnest-stadion, niets te maken met haar afkomst.

“Zoals je weet uit het olympisch handvest, discrimineren we geen mensen en kijken we nooit naar iemands afkomst. Zij heeft alle recht om, ongeacht waar ze vandaan komt en wat haar afkomst is, mee te doen aan de Spelen en aan de openingsceremonie”, aldus Adams. “Het organisatiecomité stelt de ceremonie samen en natuurlijk is het IOC daar tot op zekere hoogte bij betrokken.”

India

Eerder meldde India al dat ze geen diplomaten naar de openingsceremonie zouden sturen vanwege een ander statement van China. Een van de fakkeldragers was namelijk een Chinese militair, die gewond raakte bij een grensgeschil tussen de twee landen. Het Indiase ministerie van buitenlandse zaken betreurde dat China een evenement als de Spelen heeft ‘gepolitiseerd’.

China maakt het voor veel mensen onmogelijk om te werken bij de Spelen. Kort voor de openingsceremonie werd de NOS-correspondent in China door een beveiliger uit beeld getrokken. Het IOC bood daar excuses voor aan.

Landen als de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Canada en Australië besloten geen hoogwaardigheidsbekleders naar China te sturen voor de Spelen, uit protest tegen de mensenrechtensituatie in dat land en specifiek de behandeling van de Oeigoeren. Volgens Zumretay Erkin, die namens Human Rights Watch de Oeigoeren juridisch bijstaat, was de keuze van China voor een Oeigoerse atlete om de vlam te ontsteken “de meest politieke beslissing”. Erkin: “En toch beweert het IOC nog steeds dat de Spelen ‘niet politiek’ zijn”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden