Kyah Simon: ‘In Nederland zijn niet alle ogen op mij gericht. Dat vind ik verfrissend.’

InterviewKyah Simon

Hoe PSV-voetbalster Kyah Simon een rolmodel voor de Aboriginals werd

Kyah Simon: ‘In Nederland zijn niet alle ogen op mij gericht. Dat vind ik verfrissend.’Beeld BSR Agency

De positie van de Aboriginals in haar land is volgens de Australische PSV-speelster Kyah Simon verbeterd, al is racisme nog altijd een issue.

Laat de naam Cathy Freeman vallen en de bewondering is te horen in de stem van Kyah Simon. Als negenjarig meisje zag zij Freeman in 2000 olympisch goud winnen op de 400 meter tijdens de Spelen in Sydney. Na dat grootste sportieve succes ooit van een atlete met een Aboriginal-achtergrond wist Simon meteen: dat wil ik ook.

Door haar unieke prestatie op eigen grondgebied werd Freeman een voorbeeld, inspirator en rolmodel voor de onderdrukte inheemse bevolking van Australië, met Simon als een van hen. Als dochter in een arme Aboriginal-familie droomde Simon van een sportcarrière. Het succes van Freeman inspireerde haar die droom na te jagen.

En ze slaagde. In Australië is de 92-voudig voetbalinternational een grootheid en tevens een rolmodel voor meisjes uit de Aboriginal-gemeenschap. Na jarenlang gependeld te hebben tussen de Australische en Amerikaanse profcompetities, koos Simon (29) dit seizoen voor een avontuur in Europa. Veel clubs wilden haar hebben, ze tekende bij PSV.

Barrières overwinnen

“We deelden dezelfde cultuur en dezelfde achtergrond”, zegt Simon telefonisch vanuit Eindhoven als het heldenepos van Freeman ter sprake komt. “Dat was heel inspirerend en ik was zo trots op haar. Zij was een van de weinige Aboriginals in de atletiek. Ze moest zoveel barrières overwinnen om de wereld te laten zien dat alles mogelijk is, als je maar in jezelf gelooft.”

Elf jaar na de gouden race van Freeman in het Olympisch Stadion van Sydney, ontpopte Simon zelf als een inspirator voor jonge inheemse meisjes en vrouwen. Op het WK vrouwenvoetbal van 2011 in Duitsland maakte ze twee doelpunten in de laatste poulewedstrijd tegen Noorwegen. Ze werd daarmee de eerste Aboriginal die scoorde op een mondiale titelstrijd.

“Dat was een onvergetelijk moment in mijn carrière”, zegt Simon. “En belangrijk voor jonge meisjes die iemand nodig hebben om tegenop te kijken en daaruit inspiratie halen. Zoals ik Cathy Freeman had als voorbeeld. Ik denk dat het gelukt is. De laatste tien jaar zijn veel meisjes gaan voetballen. Ook zijn de omstandigheden verbeterd. Dat maakt mij trots.”

Alcohol en geweld

Simon groeide op in een gezin dat zwaar leed onder de onderdrukking van de inheemse bevolking. Haar ouders moesten al vanaf jonge leeftijd hard werken, vertelt ze. Geld was er nauwelijks, voldoende eten ook niet. “Ze stonden voor veel uitdagingen en barrières”, zegt Simon. “Racisme was een groot issue, daar hadden ze bijna dagelijks mee te maken. En alcohol en geweld zorgden voor heel veel spanningen.”

Haar ouders, moeder Pam en vader Gordon, beschermden dochter Kyah door haar niet te veel te laten merken van het zware bestaan en de zorgen waaronder het gezin gebukt ging. In 2017, nadat Simon herstellende was van een dubbele schouderoperatie, keerde ze voor een langere periode terug naar huis. Moeder Pam vertelde haar toen veel dingen die in haar jeugd onbesproken waren gebleven.

“Ik had nooit de mogelijkheid om eerder daarover met mijn moeder te spreken”, zegt Simon, die besloot het schokkende relaas van haar moeder te laten optekenen in het Australische sportblad Athletes Voices. “Het was voor mij een schok, maar ik waardeerde des te meer wat ze voor ons hebben betekend. Ze deden er alles aan om ons de beste opvoeding te geven die mogelijk was. Ze stuurden ons naar een privéschool om succesvol te kunnen zijn in ons eigen leven.”

Lange weg te gaan

De positie van de Aboriginals in haar geboorteland is volgens Simon de laatste jaren verbeterd, al is er nog een lange weg te gaan. “Racisme is nog altijd een issue, maar het wordt minder geaccepteerd en getolereerd. Dat komt ook door de bewegingen die er gaande zijn over de hele wereld. De strijd voor sociale erkenning en tegen zaken die fout zijn, zoals racisme. Al zal het nog een tijd duren voordat het totaal is uitgebannen.”

In 2023 vindt het WK vrouwenvoetbal in Nieuw-Zeeland en Australië plaats. Een unieke mogelijkheid om meisjes en vrouwen te laten zien welke mogelijkheden er zijn in de sport. Simon: “Het is een lange en moeilijke weg, maar wel één die tot succes kan leiden. Wij als rolmodellen moeten ze inspireren. Ik hoop dat straks veel inheemse vrouwen het shirt van de Matildas (het nationale team van Australië, FB) zullen dragen.”

Maar eerst dus PSV, dat Simon voor een jaar wist vast te leggen. Voor de international - ze speelde op de WK’s van 2011 en 2015 en de Spelen van 2016 - is het wel even wennen in Eindhoven. Natuurlijk door corona, de afstand met haar familie, maar ook doordat ze, in tegenstelling tot in Australië, door niemand wordt herkend. “Ik weet niet veel van het land en het land weet niet veel van mij”, zegt ze. “Er is niet veel druk en nu zijn niet alle ogen op mij gericht. Dat vind ik verfrissend.”

Hattrick Smits en Van Dooren voor PSV tegen Excelsior

Bij de hervatting van de Vrouwen Eredivisie won PSV met 6-0 bij Excelsior. In Rotterdam moest de Eindhovense ploeg het doen zonder de niet geheel fitte Kyah Simon. Joëlle Smits en Kayleigh van Dooren maakten allebei een hattrick, Smits in de eerste helft en Van Dooren na rust. Na vijf duels heeft PSV een achterstand van drie punten op koploper Ajax, dat met 1-4 won van PEC Zwolle.

Lees ook:

Hé, een Aboriginal op olympische kunstschaatsen

Bij toeval raakte Harley Windsor in aanraking met het kunstrijden op de schaats. In Pyeongchang komt de 21-jarige Windsor als eerste Aboriginal ooit in actie op de Olympische Winterspelen.

Vrouwen Eredivisie draait om presteren, maar ook om ‘lekker normaal blijven doen’

Met een nieuw logo, een hoofdsponsor en meer televisie-aandacht zet de Vrouwen Eredivisie een volgende stap in de ‘doorontwikkeling’ van vrouwenvoetbal in Nederland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden