Valpartij

Hoe hou je in de Tour fans weg van het asfalt?

Renners in het gras aan de zijkant langs de weg. Dit was wel een valpartij die door de renners zelf werd veroorzaakt. Beeld EPA
Renners in het gras aan de zijkant langs de weg. Dit was wel een valpartij die door de renners zelf werd veroorzaakt.Beeld EPA

Opi, omi, Mathieu van der Poel en Julian Alaphilippe waren dit weekend de meest besproken mensen in de Tour de France. Alaphilippe en Van der Poel omdat ze de Tour de France in het openingsweekend naar zijn hand domineerden, opi en omi omdat ze volledig buiten hun schuld de discussie over veiligheid in het wielrennen opnieuw aanwakkerden. Hoe moet dat verder, met het publiek?

‘Allez Opi Omi’, stond er zaterdag namelijk op het kartonnen bord geschreven dat een fan op 45 kilometer voor de finish omhoog hield. Een bericht voor opa en oma, die waarschijnlijk thuis de koers bekeken. Het kartonnen bord werd door een toeschouwer zo vastgehouden dat een deel over de weg uitstak. Precies over het stuk asfalt waar Tony Martin in de Jumbo-Visma-rij wel overheen moest, aangezien de hele weg was versperd door renners.

Martin kon geen kant op. Hij wist dat hij tegen de grond zou gaan, iets wat ook gebeurde. Achter hem knalden onder meer Mike Teunissen, Wout Van Aert en Primoz Roglic ook tegen de grond. Fysiek was de schade groot, al had niemand bij de ploeg breuken. Als gevolg van nog een tweede valpartij, zeven kilometer voor de finish (overigens de schuld van de renners zelf), bleek het medisch bulletin twee kantjes te bevatten. Dat is zelden het geval.

Merijn Zeeman, die zijn hele ploeg ongeveer tegen de vlakte zag gaan, was zondag nog steeds fel over de valpartij. “Het begint met dat ons speelveld ons speelveld moet zijn. En niet dat daar gewoon publiek op moet staan.”

De veiligheid van het peloton is zeker het laatste jaar volop in de aandacht, vanwege de valpartijen van Fabio Jakobsen en Remco Evenepoel. De weg wordt drukker, de roep om snelheidsremmers groter. Deze Tour is het aantal ‘gevaarlijke punten’ op de weg exponentieel toegenomen. In 21 etappes zijn er 2300 rotondes, verkeersdrempels en ander wegmeubilair.

Zaterdag kwam daar het risico van het publiek bij. Want hoewel elke renner blij is dat er weer fans langs de weg mogen staan, zorgt dat publiek voor stress. Zoals Dylan van Baarle zei: “In de Tour is altijd publiek. Toen ik zaterdag in de neutralisatie reed, merkte ik pas hoe fijn het was zonder de mensen.”

Fans zijn leuk, maar een risico. Een dreiging waar vooraf al door Bauke Mollema voor gewaarschuwd was. Door het geluid van het publiek kunnen de renners elkaar niet meer horen, zei hij. Dylan van Baarle merkte dat dit weekend zelf, omdat hij de radio van de ploegleiders niet hoorde, noch het gepiep en het gekraak van de valpartij die vlak naast hem plaatsvond. “Al dat geluid, je moet het allemaal op instinct doen.”

Het zorgt voor gevaarlijke situaties. De Tour reageerde zondag meteen door op televisie en op sociale media een film te laten zien, met als hoofdlijn: geniet van de sport, dus zonder selfie, maar blijf op afstand (en houd je hond aan de lijn). Het is de enige manier om het mensen te laten begrijpen, zegt Maarten Tjallingii, oud-prof die nu voor de Tourorganisatie vips rondrijdt. “Waarom niet bij de reclamekaravaan folders uitdelen? Zodat iedereen nogmaals op de regels wordt gewezen.

Zeeman vindt het zelf niet de enige manier. “Uiteindelijk worden excuses gebruikt die niet horen bij de statuur van deze sport. Hoofddoel in de Tour is dat waar je invloed op hebt, goed geregeld is. En waarom dan geen kilometers hekken? Er zijn hele stukken waar niemand staat, daar hoeft het niet. Maar op klimmetjes staat het rijendik. Ze weten dat er mensen gaan staan. Dan lijkt mij de eis dat je moet zorgen dat het publiek niet op de weg staat.”

Van Baarle zag geen oplossing. Valpartijen ga je niet voorkomen, is zijn mening. Het is geen lekker vooruitzicht, maar het hoort deels bij de sport. Al had die eerste natuurlijk voorkomen kunnen worden.” Van de persoon die het kartonnen bord omhoog hield, is niets meer gehoord. De ASO, de organisatie van de Tour, wil nog wel actie ondernemen. Zeeman: "Maar het is de vraag wat dat uithaalt.”

“In al mijn races dat ik mechanieker ben geweest, heb ik dit nooit gezien”

In een filmpje van de Go Pro-camera op de borst van Jumbo-Visma-mechanieker Sem Versteeg was goed te zien hoe chaotisch de valpartijen zijn in de Tour de France. Na de valpartij van de Nederlandse ploeg moest hij een sprint trekken van bijna een minuut, de fiets aan de hand, om zo snel mogelijk bij zijn renners te komen. Versteeg: “Qua valpartijen heb ik nog nooit zoiets gezien. Iedereen was aan het rennen en wisselen. Het was echt werken in de hoogste versnelling.”

Voor de mechaniekers was het daarna volop werk. Versteeg: “Elke fiets had wat, maar de fietsen van Roglic, Martin en Kruijswijk waren kapot. Als je een fiets hebt die helemaal kapot is, ben je drie uur bezig. Het is niet zo dat we even zomaar een nieuwe fiets pakken. We hebben de frames hangen, maar dan moet het zadel er nog bij, en de zadelpen. Als het stuur heel is, kan je dat wellicht overplaatsen. Maar dat was ook niet het geval. We moesten alles doen, tot aan de remleidingen aan toe.”

Gelukkig was Versteeg niet alleen. “We zijn met vier mechaniekers en zelfs Merijn Zeeman is nog fietsen gaan wassen zodat wij konden opbouwen. Om 22.30 uur ging de klep van de truck dicht en zijn we meteen gaan eten. Dat is denk ik nog relatief snel.”

Lees ook:

Mathieu van der Poel: Geel voor zichzelf maar toch ook vooral voor opa Poulidor

Mathieu van der Poel won de tweede etappe in de Tour de France en is de nieuwe leider in de grootste ronde ter wereld. Maar wat had hij het toch graag met zijn opa gevierd. ‘Ik stel me voor dat hij zo trots zou zijn, maar hij is nu eenmaal niet hier.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden