BoekecensieDer Rudy

Hoe het wielrennen Rudy Pevenage misvormde

Rudy Pevenage met de biografie ‘Der Rudy'.Beeld Belga

In de biografie Van Rudy Pevenage, oud-wielrenner en de man achter Jan Ullrich, verrijst een ontluisterend beeld. 

Een stuiptrekking van wat de wielersport zo lang was, verziekt en onbetrouwbaar tot diep in zijn vezels. Zo zou je de onlangs verschenen biografie ‘Der Rudy’ kunnen zien.

De Nederlander John van Ierland tekende het levensverhaal van Rudy Pevenage op: dat van een jongen uit het hart van de Vlaamse Ardennen, die woont ­tegen de flanken van de Muur van ­Geraardsbergen, die een ­geletruidrager werd in de Tour (die ­onze Joop Zoetemelk zou winnen in 1980) – en die na zijn carrière een spin werd in een zelfgesponnen web van leugens en bedrog.

Kalverbloed

Rudy Pevenage werd vooral bekend als de vertrouwenspersoon van Jan Ullrich, eerst als ploegleider bij het Duitse ­Telekom, later als individueel begeleider. Waar Der Jan fietste, daar was Pevenage. Als hem iets werd gevraagd over Ullrich kneep de witrossige Belg zijn oogjes toe en brabbelde iets over de Duitser waarbij altijd iets van bewieroking uit sprak. Wie zijn levensverhaal nu leest, ervaart hoe de wereld van de koers Pevenage in het leven vormde, of beter: misvormde, en dan vooral zijn moreel kompas.

Als jonge renner kreeg hij al een flesje met schone urine in zijn koersbroek mee als hij naar een dopingcontrole moest. De verzorger, van wie hij de verboden pilletjes had gekregen, leidde de controleur wel af. Of die had het al op een akkoordje gegooid met de corrupte dopingarts.

Bedrog, het wielrennen stond er bol van. Pevenage vertelt over hoe hij geflikt werd door anderen, zelfs door ploeggenoten. Hoe hij zelf anderen een loer draaide komt minder aan bod, behalve dan zijn verraad aan zijn eigen baas Walter Godefroot na ‘een leugentje om bestwil’. 

Pevenage rommelde en ritselde van alles voor Ullrich, ook diens verboden medicamenten. Zo ­fabriceerde hij zelf een dubbelwandig ­colablikje om doping in te kunnen verstoppen, bewaarde hij insulinespuiten voor Der Jan in zijn toilettas en regelde hij via Spanje bloedzakken voor transfusies. Pevenage liet zich er door Ullrich zwart voor uitbetalen. 

Koel doet hij over de injecties met het middel Actovegin, een extract van kalverbloed, die Ullrich kreeg in de Tour van 2003: “We moesten Jan blijven prepareren om die strijd vol te kunnen houden”. Ullrich werd er doodziek van want de middelen ­waren niet goed gekoeld , maar niemand mocht dat weten. Hij móest ­gewoon doorfietsen.

Schaamteloos

Pevenage lijkt nog altijd niet te beseffen hoe dwaas het systeem was dat hij zelf mede vorm gaf. ‘Alles is geoorloofd om het sprookjesachtige, het heldenepos van de koers, in stand te houden’, staat in het boek.

Hij verdedigt zich zoals velen in de wielersport: iedereen deed het, ik deed niets bijzonders. Inderdaad, er waren in en rond het peloton veel meer van dit soort slippendragers annex profiteurs, doktoren als Eufemiano Fuentes, ploegleiders als Manolo Saiz, verzorgers als Willy Voet. Maar zelden waren zij na hun ontmaskering zo schaamteloos over hun eigen onbetrouwbaarheid als Pevenage, die en passant vertelt dat hij ook zijn vrouw bedroog. Hij scheidde van haar.

Waarom hij dit allemaal in een boek wil vertellen? Het zal met geld te maken hebben, want hij raakte aardig berooid. Je kunt immers niet zeggen dat Pevenage schoon schip maakt. Hij verzwijgt ook heel veel, bijvoorbeeld over het dopinggebruik van veel renners met wie hij werkte, zoals Bjarne Riis. Uit angst voor claims? En daarmee zet hij feitelijk de omerta gewoon voort. Het is goed dat types als Pevenage grotendeels uit de wielersport zijn verbannen. Nu de cultuur nog die ze achterlieten.

‘Der Rudy’, John van Ierland (uitg. Joh. Enschedé Amsterdam)  20,-.

Lees ook:
Terug van weggeweest: het ongemak rond doping in het wielrennen

Het aantal dopingzaken in het wielrennen is in 2019 bijna verdubbeld. Ook duiken bekende namen uit dit seizoen weer op. Het ongemak rond het onderwerp in de sport neemt weer toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden