AnalyseRuzie in het voetbalbolwerk

Hoe debat over de eredivisie ontaardde in moddergooien

Het bondskantoor van de KNVB in Zeist. Beeld BSR Agency

Kan de eredivisie in juni doorgaan? Het lot van het landelijke voetbal hangt aan een zijden draadje. En in de strijd om de competitie buitelen clubs, burgemeester en journalisten nu over elkaar heen – al dan niet voor eigen gewin.

Mogen de Nederlandse profclubs na 28 april voorzichtig weer gaan trainen, net als in Duitsland? Komende dinsdag wordt daarover mogelijk meer duidelijk, alsook over de voetbalcompetitie. Kan die in juni worden opgestart, desnoods zonder publiek? En zo ja, is dat wenselijk?

De discussie over het lot van de eredivisie ontspoorde de afgelopen weken, vol verwijten en beledigingen.

De KNVB schaakmat zetten

Marc Overmars, technisch directeur van Ajax, gooide twee weken geleden de eerste steen in de vijver. Hij pleitte in een interview in De Telegraaf voor het definitief afblazen van de eredivisie en maakte daarbij verwijten richting de KNVB.

Nu is de voetbalbond altijd al een dankbare schietschijf geweest. Met kritiek op de bobo’s in Zeist scoor je bij fans en enkele voetbalmedia. Overmars kreeg meteen bijval. De directeuren Gerbrands van PSV en Eenhoorn van AZ hadden ineens dezelfde mening. En zo probeerden de topclubs de rest van het betaalde voetbal en de KNVB schaakmat te zetten. Met hun openlijke, eigen standpunt doorkruisten ze de afspraak om gezamenlijk op te trekken.

Het moddergevecht kon beginnen. De directeuren van Feyenoord en Sparta gaven desgevraagd aan iets anders over de eredivisiekwestie te denken en wilden nog even wachten voordat ze een definitief besluit namen. Acuut werden directeuren Mark Koevermans (Feyenoord) en Henk van Stee (Sparta) in De Telegraaf van ‘onfatsoen’ beticht. Sterker nog, het duo zou hun collega’s van Ajax, PSV en AZ indirect beschuldigden van het misbruiken van coronadoden. Toe maar.

Uit eigenbelang

De kampen waren gevormd, met ieder hun eigen media als spreekbuis. En er werd op de man gespeeld. Voetbaljournalisten van naam en faam vlogen elkaar in de haren in columns en sociale media. Er klonken beschuldigingen van belangenverstrengeling. Ook Louis van Gaal mengde zich in het spel. Hij had blijkbaar nog een appeltje te schillen met zijn oude pupillen Overmars en Van der Sar, en deed dat in het AD: ‘Clubs die deze crisis misbruiken voor eigen gewin en het dan brengen als statement voor de volksgezondheid; ik ben een jongen die daar niet tegen kan.’

Nu is de verdenking van eigenbelang bij Ajax niet zo vreemd. De club was aan het ploeteren in de eredivisie, en is met de huidige ranglijst als eindstand dicht bij de Champions League-kwalificatie. En bij PSV zullen ze hunkeren naar een streep onder dit rampseizoen.

De voetbalstedenburgemeesters

En toen, in een gezamenlijk overleg, afgelopen week, voegden de drie topclubs zich toch weer naar de wens van de meeste clubs. En die is: de nieuwe richtlijnen van het RIVM en het kabinet, aangekondigd op 21 april, afwachten voordat er onomkeerbare beslissingen worden genomen.

De inkt van die afspraak was nog niet droog of burgemeester John Jorritsma van Eindhoven sloeg op de grote trom. In zijn stad mocht dit seizoen sowieso niet meer worden gevoetbald, liet de VVD’er weten. 

In felle woorden koos ook Jorritsma stelling tegen de KNVB. Met zijn gretige media-optredens doorkruiste hij de afspraak onder de voetbalstedenburgemeesters dat Paul Depla van Breda hun woordvoerder is. Depla zelf hield zich ondertussen op de vlakte. Hij uitte zijn zorgen maar de burgemeesters waren nog niet aan zet, was zijn boodschap.

Demagoog

Jorritsma werd vervolgens vanuit een deel van de voetbalwereld neergesabeld. (Het bedrijfsleven en openbaar bestuurders krijgen wel vaker de volle laag als ze het wagen er een mening over het voetbalbolwerkje op na te houden.) 

Jorritsma kreeg het vaste verwijt. Publiciteitsgeil. Nu is hij inderdaad niet vies van aandacht, maar met wat hij zei was niet veel mis: de volksgezondheid is nu even belangrijker en het profvoetbal gaat toch weer groepen samenbrengen, met alle risico’s van dien. 

Ongenadig hard werd Jorritsma aangevallen. In een column in het AD en door NOS-voetbalchef Arno Vermeulen op tv werd hij uitgemaakt voor demagoog. Vermeulen merkte op dat hij nog nooit van Jorritsma had gehoord, ter illustratie van het dédain voor het openbaar bestuur. Wat de Amsterdamse burgemeester Halsema zei, sneed wel hout: haar Eindhovense collega had zich niet aan de afspraak gehouden om te zwijgen.

Hopen op een wonder

Zo ontaardde de discussie in soms smakeloos gekibbel waarbij commerciële en persoonlijke belangen en emoties de boventoon voeren. In de controverse is veel terug te voeren op een verkeerde weergave over het standpunt van de KNVB. Die zou alles op alles zetten om toch weer vanaf half juni te gaan voetballen, wat moreel verwerpelijk zou zijn.

Dat is een valse voorstelling van zaken. De bond blijft rekening houden met de mogelijkheid dat er toch nog gevoetbald kan worden. Dat is conform de wens van de Europese voetbalbond Uefa en die van de meeste profclubs die nu voor hun voortbestaan vechten. Het is begrijpelijk dat die sector blijft hopen op een wonderbaarlijk snelle kentering in de coronacrisis.

Daar ziet het niet naar uit. Het scenario dat er helemaal niet meer gevoetbald dit seizoen – alleen al gezien de symboolwaarde van afstand in de anderhalvemetersamenleving – lijkt reëler. Dat weten ze in de Zeister bossen ook. 

Door een gebrek aan regie, leiderschap en daadkracht van de KNVB naar de buitenwereld toe, is nu een diffuus beeld van de bond blijven hangen. Daarmee zijn anderen aan de haal gegaan, wat vervolgens liet zien hoe het met de mores is gesteld, zodra het voetbal ter discussie staat. Of is iedereen gewoon even van slag, in een leven zonder voetbal?

Lees ook: 

Volgens burgemeesters wordt het hervatten van de voetbalcompetitie heel lastig

Hervatten van de voetbalcompetitie in juni wordt ‘heel lastig’, denken de burgemeesters van voetbalsteden. Ze vrezen dat het spelen van de laatste wedstrijden in de competitie te veel politie-inzet zal vergen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden