null Beeld

ColumnHenk Hoijtink

Het WK in Qatar is geen historische vergissing

Moet Nederland alsnog afzien van het WK in Qatar?’, was deze week de bovenste kop op de opiniepagina van de Volkskrant. Eronder: ‘Geschiedenis leert dat sportboycots er wel degelijk toe doen’.

Dat stond in het stuk van Paul Reef, promovendus sportgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen, toch net even anders. ‘Eerdere geopolitieke sportboycots zijn inderdaad mislukt’, schreef Reef, ‘maar ­andere vormen van protest die de schaduwkanten en mensenrechtenschendingen van sporttoernooien aankaarten, kunnen wel degelijk iets teweegbrengen’. Even verder: ‘Internationale reuring heeft wel degelijk impact, leert de geschiedenis’. De geschiedenis leert niet iets over sportboycots, maar over internationale reuring.

Een voorbeeld daarvan werd opgevoerd in een analyse in Trouw. De Dwaze Moeders kregen tot ver na het WK 1978 in Argentinië aandacht voor hun aanklacht tegen de verdwijningen van hun kinderen en de gruwelen van de toenmalige dictatuur. In dat stuk, en ook in dat van Reef, werd vermeld dat mensenrechtenorganisaties als Human Rights Watch en Amnesty International tegenwoordig samenwerken met het Internationaal Olympisch Comité en wereldvoetbalbond Fifa om wél naar omstreden contreien te gaan, en daar op misstanden te wijzen en druk op het regime te leggen.

Grootste blamage sinds Berlijn 1936

‘Was de WK-toewijzing aan Qatar een historische vergissing?’, was de kop van het stuk in Trouw. Volkskrant-collega Paul Onkenhout schreef eind vorig jaar: ‘Het WK in Qatar is de grootste blamage voor de sport sinds de Spelen van 1936 in Berlijn. Maar wat doe je eraan?’

Je doet er niets aan – en als je het een blamage wilt noemen, moet je er in het perspectief van de tijd wel aan toevoegen dat het een onvermijdelijke is. Louis van Gaal noemde de Champions League bij de geboorte begin jaren negentig al een gedrocht. Het toernooi van het grote geld is het toernooi van de onzedelijke bedragen geworden. Volgend seizoen komt er naast de Europa League een derde toernooi bij, de Conference League – ook middenmoters, steeds meer, spelen straks Europees voetbal.

Het voetbal wordt kapotgemaakt met de onwrikbare gedachte dat er geld uit voetbal is te halen, meer, meer, nooit genoeg. Alleen door geld verblinden kunnen de al langer schadende overdaad bedenken – geld dat in Qatar en elders in de buurt uit de grond spuit en dat hun voetbal heeft gemaakt tot wat het is. De luchtvaartmaatschappij van Qatar was jarenlang de sponsor van Barcelona. Paris Saint-Germain, dat Barcelona nu overvleugelt, is met Qatarees geld opgepompt en er vloeit al veel meer naar het Europese topvoetbal.

Het gelijk van Van Gaal

Reken maar dat er ook oliegeld zit of heeft gezeten in de absurde gage voor Messi, waardoor Barcelona nu aan het infuus ligt. Europa vergaapte zich jaren aan de decadentie, maar het moment moest natuurlijk komen waarop de bakermat van het geld het voetbal – na eerder al andere sporten, de atletiek als grootste – voor een ­wederdienst tot zich zou roepen.

Ik zal niet cynisch zeggen dat aanwezigheid en ­protest ter plekke niets uithalen, dat is niet zo. Gauw vervaagt wel de reflectie wat onze normen dan waard zijn – in algemene zin, en in het gedegenereerde voetbal.

De vraag of de WK-toewijzing een historische vergissing was, in het stuk niet gesteld, was voor de koppenmaker overduidelijk een retorische. Maar het was géén historische vergissing. Het past helaas naadloos in de historie van het voetbal – en in het gelijk van Louis van Gaal, een onomkeerbaar gelijk, een gelijk dat hij voor één keer niet gehad zou willen hebben.

Henk Hoijtink bespreekt in zijn columns de voetbalwereld. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden