EK-voorbereiding

Het spel van Oranje neemt gênante vormen aan

Memphis Depay hangt stijlvol in de lucht. Hij maakte beide treffers voor Oranje. Beeld AFP
Memphis Depay hangt stijlvol in de lucht. Hij maakte beide treffers voor Oranje.Beeld AFP

In de eerste echte test voor het EK bereikte het Nederlands elftal in een nieuw systeem een dramatisch niveau tegen Schotland. Het werd 2-2.

Bondscoach Frank de Boer wilde in Portugal deze week sleutelen aan een hecht team. Misschien dat dit buiten de lijnen lukt, daarbinnen in de verste verte niet. Dat bleek woensdagavond tegen Schotland, een bescheiden middenmoter in het Europese voetbal. Geperst in het keurslijf van een tactisch systeem waar De Boer zich toe heeft bekeerd met oog op het EK, doolde zijn elftal door het lege Estadio Algarve. Onwennig, onzeker, en uitermate rommelig modderde het nationale elftal op een niveau dat zelfs in het vrij desastreus verlopen tijdperk onder Danny Blind niet werd gehaald.

Natuurlijk mag er in een oefenwedstrijd nog het nodige mis gaan. Daar zijn ze immers voor bedoeld. Maar het Europees kampioenschap begint voor Oranje al over een dikke anderhalve week: op 13 juni tegen Oekraïne. En het vertrouwen in deze ploeg was al niet bijster groot. Waar de eerste proeve van bekwaamheid voor het Oranje van De Boer de nog nagenoeg afwezige Oranjekoorts in het land wat had kunnen verhogen, zal het cynisme rond de nationale ploeg en de bondscoach na gisteravond nog eerder toenemen.

Onder toeziend oog van Louis van Gaal, woonachtig in de Algarve, heeft De Boer ervoor gekozen om zijn voormalige trainer te volgen door Oranje in een 5-3-2-vorm te persen. Van Gaal deed het met het succes op het WK van 2014, omdat zijn selectie – op Van Persie, Robben en Sneijder na – te weinig topspelers had.

Met opvallend gemak bleef Schotland overeind

Dezelfde overwegingen brachten De Boer ertoe om op het EK behalve in 4-3-3 ook met vijf verdedigers achterin te willen gaan spelen. Het moest meer zekerheid geven. De Boer vindt het geen defensief systeem, omdat de beide backs een aanvallende rol hebben. Volgens hem kan Oranje zo ook dominant spelen.

Niets bleek daarvan in Faro. Met opvallend gemak bleef Schotland overeind. Het land is weliswaar weer eens EK-deelnemer, maar bezet slechts 44ste plaats op de Fifa-wereldranglijst. Het begon bovendien met de twee van de beste spelers – McTominay en Gilmour – op de bank. De Schotse coach Steve Clark kon zeven spelers uit zijn selectie sowieso niet opstellen. Ze zijn in quarantaine sinds middenvelder John Fleck op het trainingskamp in Spanje een positieve coronatest had. Zo blijft de pandemie ook de aanloop van het EK voortdurend beïnvloeden.

Oranje kon er niet van profiteren. Nederland slaagde er in de eerste helft amper in om onder de Schotse druk uit te voetballen en een kans te creëren. Ballen kwamen nauwelijks aan. Wijndal begon heel slordig en zorgde niet voor het offensieve gevaar dat zijn handelsmerk bij AZ is. De Ligt was ongelukkig in zijn pogingen om een aanval op te zetten. In die opbouw werd Daley Blind gemist. De Ajacied is hersteld van een enkelblessure, maar bleef nog op de bank. Daardoor mocht Jurriën Timber (19) debuteren in Oranje, als een van de drie centrale verdedigers. De technisch vaardige Ajacied begon timide en moet zich in een vreemd pakhuis hebben gewaand.

Georginio Wijnaldum en Frenkie de Jong, die al na een half uur werden gewisseld, onttrokken zich niet aan de malaise. Lag dit aan het systeem? Feit was dat Nederland aanvallend amper gevaarlijk kon worden door de te magere bezetting voorin. Wout Weghorst had daar de voorkeur gekregen boven Luuk de Jong. In zijn eerste interland onder De Boer, zijn vijfde in totaal, sleurde en sjouwde Weghorst maar rond. Aan de bal kwam hij echter amper, alsof hij toch wat werd genegeerd.

Houdbare bal bleek onhoudbaar voor Tim Krul

De andere spits, Memphis, liet Weghorst maar op zijn eiland dwalen en liet zich voortdurend uitzakken om zelf een aanval op te gaan zetten. Bij een van die probeersels liet de spits van ­Lyon de bal zomaar van zijn voet springen. Door slap ingrijpen van De Roon kon Jack Hendry vervolgens raak schieten. Dat deed hij vanaf negentien meter. De houdbare bal bleek toch onhoudbaar voor Tim Krul, die het nog een keer mocht proberen van De Boer. Ook tegen Turkije in maart kreeg Krul maar liefst drie doelpunten tegen bij een schot van buiten de zestien.

Dat Memphis voor de 1-1 zorgde, kon het tij niet keren. Uit een voorzet van de Schotse aanvoerder Andy Robertson, die zijn brood verdient bij Liverpool, tekende invaller Kevin Nesbit in de tweede helft de 2-1 aan. In die periode nam het spel van Oranje gênante vormen aan.

Pas na de 2-1 liet De Boer zijn elftal overschakelen naar het vertrouwde 4-3-3 met drie spitsen. Met Berghuis en Promes op de flanken kwam er meer druk. Memphis redde uit een vrije trap alleen cijfermatig de eer.

Zondag in Enschede doet Nederland tegen Georgië, een internationale laagvlieger die op de 91ste plaats van de wereldranglijst staat, een nieuwe poging om de stemming rond Oranje toch nog wat op te vrolijken.

Lees ook:

Matthijs de Ligt blijkt geen anti-vaxxer: ‘Ik weet nu: je doet het niet alleen voor jezelf’

Matthijs de Ligt (21) wilde zich eerst niet laten vaccineren, maar sloeg afgelopen weekend om. Een gesprek over het glazen huis van Oranje, leiderschap en blauwe plekken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden