Seizoenstart

Het seizoen marathonschaatsen is gestart, maar de toekomst is onzeker

Schaatsster Irene Schouten heeft de eerste wedstrijd van dit seizoen om de Marathon Cup gewonnen. Zij had twee ronden voorsprong op het peloton. Beeld Patrick Post
Schaatsster Irene Schouten heeft de eerste wedstrijd van dit seizoen om de Marathon Cup gewonnen. Zij had twee ronden voorsprong op het peloton.Beeld Patrick Post

Na de coronapandemie dreigt een nieuw doemscenario voor het marathonschaatsen: de energiecrisis. Toch was van een crisissfeer geen sprake bij de seizoensstart.

Marco Knippen

Een lint gloeilampen danst zaterdagavond door de wind op het middenterrein langs de Jaap Edenbaan als de marathonschaatsers er ronde na ronde langs razen. Het is een vertrouwd beeld: de vroege kerstsfeer is het handelsmerk van de gastheer van de eerste cupwedstrijd, de jubilerende klassieker die door velen als de mooiste krachtmeting op kunstijs wordt beschouwd.

In Amsterdam is de nood nog niet aan de man. Het huidige energiecontract loopt door tot eind december 2023. De exorbitante prijsstijgingen gaan zodoende nog aan de oudste kunstijsbaan van Nederland voorbij. Een meevaller in ongewisse tijden.

Het mazzeltje geldt lang niet voor iedereen. De Nederlandse schaatsbond maakte vorige maand na een inventarisatie bekend dat voor zes tot acht van de 22 ijsbanen sluiting op de loer ligt. In alle gevallen gaat het om accommodaties die door aflopende energiecontracten binnenkort in de knel komen. Reden voor de KNSB om de noodklok te luiden en bij de overheid aan te dringen op een noodfonds. Uitsluitsel daarover wordt volgende maand verwacht.

Onzekerheid houdt marathonschaatsen in de greep

Is het uitstel van executie? “Natuurlijk baart de actualiteit ons zorgen”, verwoordt Ron Neymann, ploegleider van Okay-KPMS, de onzekerheid die het marathonpeloton in de greep houdt. “Ik ben blij dat het seizoen is losgebarsten, maar het is wachten op wat komen gaat. Het is ook geen eenvoudige discussie: wie steun je als zovelen in de kou komen te staan? Voor andere keuzes valt wat te zeggen. Toch hoop ik dat een oer-Hollandse sport niet zomaar wordt opgegeven.”

In het seizoen 2020-2021 waren de marathonschaatsers als gevolg van de coronapandemie ook al het kind van de rekening. Bij gebrek aan een topsportstatus werd de volledige competitie geschrapt. Zelfs het NK op natuurijs moest worden afgeblazen, dat terwijl half Nederland op dat moment de ijzers onderbond en op het bevroren water van de schaatspret genoot.

Gary Hekman houdt zijn hart vast. “Als er ijsbanen verdwijnen, dan zal dat een weerslag op de hele schaatssport hebben. Niet alleen voor de marathontak, maar ook voor de langebaan en het shorttrack. De jeugd zal voor andere sporten gaan kiezen. Zie deze jongeren dan maar eens terug te winnen. Het is een rampscenario waar ik niet te veel aan wil denken, want ik leef voor mijn passie”, schetst de veelvoudig winnaar van cupwedstrijden en Nederlands kampioen op kunstijs.

Het aantal jeugdlicenties nam in coronatijd al af, stelt ploegleider Anton Ketellapper van Bouwselect. “Ik vrees daarom sowieso een teruggang, al zullen we dat niet meteen maar op de langere termijn merken.” Het is - wellicht tegen beter weten in - hopen op strenge winters, als aanjager van schaatsambities. Ketellapper, lachend: “Al is de paradox dat huishoudens daar anders tegenaan zullen kijken. Niet te veel hoeven stoken, scheelt immers aanzienlijk in de vaste lasten.”

Opdoemend gevaar op moment dat de sport opleeft

Het gevaar doemt op op het moment dat het marathonschaatsen juist opleeft. Het aantal teams is dit seizoen uitgebreid. Zo is, in navolging van Jumbo-Visma, ook de andere grootmacht in de langebaan, Reggeborgh, in het marathonavontuur gestapt. Dat lijkt tot een kwaliteitsimpuls te leiden.

“De sport verkopen is het enige wat we nu kunnen doen”, zegt ploegleider Peter de Vries van Jumbo-Visma. Dat is precies wat ook in de openingswedstrijd gebeurde. Bij de mannen was er sprake van een enerverend gevecht waarin de sprinters uit de topploegen elkaar in de slotfase nauwlettend in de gaten hielden. Daarvan profiteerde Okay-KPMS-rijder Jeroen Janissen. Hij sprong met nog vier van de 125 ronden te gaan weg, bleef in de finale de zeven overgebleven concurrenten voor en tekende voor zijn eerste zege.

Bij de vrouwen bleef alles bij het oude. Wie anders dan Irene Schouten legde het peloton haar wil op. Als enige pakte de koningin van de laatste Winterspelen twee rondjes voorsprong, waardoor de laatste 400 meter een ereronde werd. Daarvoor had ze nog wel twee ploeggenotes in de goede sprintpositie gebracht, waardoor Team Albert Heijn-Zaanlander van coach Jillert Anema het complete podium bezette.

Het was een machtsoverwicht dat alleen rechtstreeks langs de baan gevolgd kon worden. Want een livestream van de marathoncompetitie ontbreekt dit seizoen. Ook de schaatsbond moet de hand op de knip houden.

Lees ook:

Heimwee naar de Elfstedentocht: de ultieme strijd met jezelf, je concurrenten en de elementen

Het is 25 jaar geleden dat de laatste Elfstedentocht verreden werd. Wat maakt een 200 kilometer lange wedstrijd op het Friese natuurijs zo mythisch?

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden