Wielrennen Toekomst

Het is vijf voor twaalf voor de Nederlandse wielrennerij

Het peleton tijdens de eerste etappe van de BinckBank Tour van vorig jaar van Heerenveen naar Bolsward. Beeld André Weening, ANP

De belangrijkste meerdaagse wielerkoers van Nederland en België, de BinckBank Tour, biedt vandaag vermaak in Den Haag. Andere wielerwedstrijden op lager niveau staan juist onder druk. ‘Het moet anders.’

Tom Dumoulin, Niki Terpstra, Steven Kruijswijk, Anna van der Breggen, Annemiek van Vleuten, Mathieu van der Poel, Dylan Groenewegen en Mike Teunissen. Het zijn zomaar wat namen van wielrenners die de topwedstrijden steeds vaker oranje kleuren. Van grote rondes als de Giro en de Tour de France tot klassiekers en de WK: er wordt goed gepresteerd door Nederlanders. Groenewegen won deze week alweer drie keer ­bijna in de BinckBank Tour.

Maar let op, zegt Thorwald Veneberg, technisch directeur van de Koninklijke Nederlandse Wielren Unie (KNWU): op sommige vlakken is het in het Nederlandse wielrennen ‘vijf voor twaalf’. Want waar zijn de renners van de toekomst? Bij nieuwelingen en junioren stagneert het. Bijkomstig probleem: de wielerwedstrijden in Nederland staan flink onder druk. Die zijn van groot belang voor de ontwikkeling van (topsport)talent, maar het kost grote moeite de wedstrijden ieder jaar weer te organiseren. In het Limburgse heuvelland, toch de plek waar de zwaarste wedstrijden in Nederland verreden kunnen worden, sneuvelden de afgelopen jaren al vijf koersen, zo berichtte De Limburger donderdag nog.

En dat terwijl wedstrijden in Nederland belangrijk zijn. Voor de ontwikkeling van de jeugd, maar ook voor beeldvorming. Een sport heeft helden nodig, zegt Veneberg. Helden die zichtbaar zijn, aanraakbaar ook. “Je moet die renners niet alleen op tv zien, in lange uitzendingen terwijl ze in Frankrijk koersen. Je moet ze zelf kunnen zien.”

Drie keer zo duur

Het is belangrijk dat koersen als de BinckBank Tour nog bestaan in Nederland, zegt Veneberg. Drie van de zeven etappes worden (gedeeltelijk) in Nederland verreden, de overige in België. Het is de enige rittenkoers op het hoogste niveau in Nederland, en samen met de Amstel Gold Race zodoende de race met het beste deelnemersveld. “Als je ziet hoeveel mensen naar start en finish komen, dat geeft alleen maar aan hoe groot deze sport is.”

Grote(re) rondes als de BinckBank Tour en klassiekers als de Amstel Gold Race kunnen overleven, zegt Veneberg. De wedstrijden op een niveau daar net onder zijn veel moeilijker te organiseren. Het aantal vrijwilligers dat mee wil werken daalt en de kosten stijgen om uiteenlopende redenen. De Boels Ladies Tour is in drie jaar tijd drie keer zo duur geworden en kost nu 475.000 euro. Voor veel koersen zijn bedragen niet langer bijeen te krijgen.

Bovendien moeten om veiligheidsredenen meer vergunningen en calamiteitsplannen worden aangevraagd. Veneberg: “De beschikbare ruimte is klein. Nederland is dichtbevolkt. Verkeersgeleidende maatregelen zoals een snelheidsremmer zijn wielerbelemmerende maatregelen, en het is superduur om die tijdelijk weg te halen. Dankzij die infrastructuur wordt het steeds lastiger voor organisatoren.”

Er zijn kleine lichtpuntjes. De ZLM Tour stond dit jaar wel weer op de kalender na een jaar afwezigheid. De Boels Ladies Tour voor vrouwen kent een solide organisatie. Maar Olympia’s Tour, de oudste wielerwedstrijd van Nederland die in 2014 al eens failliet ging en toen is omgevormd tot een beloftenkoers, is dit jaar van september naar oktober ­verplaatst omdat alleen in die periode genoeg politiebegeleiding mogelijk is.

Steven Kruijswijk met Dylan Groenewegen en Mike Teunissen maken een ereronde tijdens het Daags na de Tour-criterium in Boxmeer. Beeld ANP

Minder motoragenten

Met name die politiebegeleiding is een punt van zorg voor de KNWU en de organisaties. De politie stelt volgend jaar definitief minder motoragenten ter beschikking. In antwoord op Kamervragen zei minister Grapperhaus van justitie en veiligheid in februari dat het streven nu is om samen met de KNWU wielerwedstrijden op lokale omlopen van maximaal dertig kilometer te houden, zodat een beperkter deel van de openbare weg kan worden afgezet. De politie-inzet kan (en moet) zo met de helft worden verminderd.

Thijs Rondhuis is organisator van Olympia’s Tour en van de Boels Ladies Tour. “De politie geeft al drie jaar aan dat ze minder agenten willen en kunnen leveren”, zegt hij. Daar moet je dan actie op ondernemen. In ons geval was verplaatsen van de wedstrijd de beste mogelijkheid. Zelfs als je dan een deel van je identiteit verliest.”

Een van de duidelijkste voorbeelden van de moeilijkheden die organisatoren op dit moment hebben, is een voorval tijdens de ZLM Tour in juni van dit jaar. De rittenkoers door Zeeland, Brabant en Limburg kende een opmerkelijk moment toen de derde rit tijdens de race werd ingekort. Op de lokale ronde reden opeens personenauto’s over de weg nadat enkele hekken die het parkoers afsloten waren weggetrokken. Omdat de politie de veiligheid van de wielrenners niet meer kon garanderen, werd de laatste ronde geschrapt. De rit eindigde abrupt, tot woede van de renners. Veneberg. “Als maar iets niet 100 procent is, kom je gelijk in de problemen. Het vraagt heel veel van politie, vrijwilligers en organisatie.”

Verkeersregelaars

Oud-sprinter Jean-Paul van Poppel was koersdirecteur bij de ZLM Tour. Hij ondervond dat het moeilijk is om élke kruising te bemannen. Toch moet dat wel, voor de veiligheid. “Nu mag alleen de politie mensen stoppen. Het beste is om verkeersrege­laars om te scholen en bevoegdheid te geven. Dan spreek je een nieuwe poule vol enthousiaste mensen aan.”

Rondhuis: “In Assen is een motorbegeleidingsteam dat heel goed in staat is om de rol van de politie over te nemen. Alleen is het per wet verboden. We zijn nu in gesprek om dat eventueel te veranderen. Dat zou het wielrennen, maar ook de atletiek bijvoorbeeld, heel erg helpen.” Uiteindelijk is een oplossing noodzakelijk. Rondhuis: “Als je geen klassiekers meer kunt rijden, hoe bereid je een junior of belofterenner dan voor op Milaan-San Remo? Er moeten altijd zo’n vijf tot zeven wedstrijden voor junioren en juniorenvrouwen van stad tot stad blijven.”

De KNWU merkt dat het aantal wedstrijdrijders elk jaar met tweehonderd daalt. Veneberg: “Dus moet je de vijver groter maken. Er zijn zorgen, maar er is ook actie. Alleen moet je daar het hele land in meekrijgen.”

‘We kunnen hier doorheen komen’

Binnen de KNWU is er een werkgroep ingesteld die bekijkt hoe de ­organisatie van wedstrijden op financieel vlak beter kan worden vormgegeven. Rondhuis: “Het is vijf voor twaalf, maar dat was het twee jaar geleden ook al. Als we deze lijn doortrekken, het erover eens zijn dat het nu anders moet en als we de BinckBank Tour voor profs, de Boels Ladies Tour voor vrouwen en Olympia’s Tour voor amateurs behouden, kunnen we hier doorheen komen.”

Van Poppel ziet de toekomst ­eveneens hoopvol tegemoet. “Ja, we hebben een probleem, maar dat is te tackelen. Het zijn soms maar kleine dingetjes. Als organisatie moet je soms alleen maar wat ­beter nadenken. En nog iets: als je ziet hoe doods een wedstrijd soms is als wordt gereden van A naar B, dan kan een omloop echt een voordeel zijn.”

Lees ook: 
De eerste wielerkoers met elektrische volgauto’s wordt gereden in Noorwegen

Voor het eerst worden elektrische auto’s ingezet tijdens een wielerkoers. Het is een eerste stap richting een klimaatneutrale wielerkoers.

Groenewegen en Teunissen afgetroefd in eerste (natte) massasprint in BinckBank Tour

In de BinckBank Tour begint het laatste deel van het seizoen. Met een vermoeide Dylan Groenewegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden