Wk-kwalificatie

Het is op meerdere fronten een mooi begin voor Oranje, maar er is veel meer nodig

Een illustratief beeld voor Nederland-Letland: een scrimmage voor het Letse doel, waarbij Davy Klaassen de bal niet achter keeper Roberts Ozols krijgt. Beeld AP
Een illustratief beeld voor Nederland-Letland: een scrimmage voor het Letse doel, waarbij Davy Klaassen de bal niet achter keeper Roberts Ozols krijgt.Beeld AP

Het Nederlands elftal toonde goede wil tegen Letland (2-0), maar miste veel kansen en oogstte kritiek met een mager statement over Qatar

Voetbal hoort een feestje te zijn, maar dat is het al een tijdje niet. ­Zeker niet als het gaat om het Nederlands elftal. Dat moet zich proberen te kwalificeren voor een WK waar ­eigenlijk niemand gelukkig van wordt, omdat dat toernooi al veel bloed en mensenlevens heeft gekost.

Rond de nationale ploeg was ­bovendien weer de cynische sfeer van weleer komen hangen, vanwege de prestaties en het spel onder een bondscoach die de harten van het volk maar moeilijk weet te winnen. Voeg daarbij de lege, kille stadions, die al zo lang als decor van het topvoetbal dienen, en het is begrijpelijk dat niemand nog vrolijk werd van Oranje.

De optimisten konden zaterdag echter iets van hoop putten uit wat zich in de Johan Cruijff Arena ­afspeelde. De spelers van het Nederlands elftal, die tot dan toe weinig moreel besef over de mensenrechtensituatie in Qatar hadden getoond, kwamen voor de kwalificatiewedstrijd tegen Letland het veld op met zwarte shirts met ‘Football supports change’ erop. Die algemene, veilige tekst sierde ook de aanvoerdersband van Georginio Wijnaldum.

‘Qatar is het land waar we straks graag wereldkampioen willen worden’

Het was bedoeld als steun voor hervormingen in Qatar. Tenminste, de link met Qatar werd alleen in een verklaring op de site van de KNVB gelegd, en dan ook nog erg voorzichtig. Daar stond dat verandering ‘overal’ nodig is: “Ook in Qatar. Qatar is het land waar we straks graag wereldkampioen willen worden. Maar niet zonder ook buiten de lijnen te kijken. Ons voetbal zetten we daarom in voor verandering. Gezamenlijk.”

‘Football supports change’ staat op de shirts van de spelers van het Nederlands elftal, dat daarmee onder meer een statement wilde maken over Qatar. Beeld ANP / Maurice van Steen
‘Football supports change’ staat op de shirts van de spelers van het Nederlands elftal, dat daarmee onder meer een statement wilde maken over Qatar.Beeld ANP / Maurice van Steen

Amnesty International reageerde meteen via Twitter: “Een mooi begin jongens. Maar er is meer nodig”. Waarna de mensenrechtenorganisatie de internationals opriep een ­petitie te tekenen en de Fifa te laten weten “dat ze meer moeten doen ­tegen de uitbuiting van arbeids­migranten in Qatar”.

Een mooi begin was in elk geval de terugkeer van toeschouwers bij een interland van Nederland. Voor het eerst sinds 19 november 2019 waren er weer fans welkom bij een wedstrijd van Oranje. Vijfduizend uitverkorenen, vooraf negatief ­getest op corona, zaten verdeeld in negen bubbels in het Amsterdamse stadion. Ondertussen onderzochten wetenschappers in het kader van dit Fieldlab-experiment met apparatuur hoe de aerosolen zich gedroegen.

“Geweldig leuk voor die mensen, maar ook voor ons, al waren het er dan maar vijfduizend”, zei Steven Berghuis na afloop. “Laten we hopen dat de wereld er de komende maanden een stuk beter uitziet.”

Spreekkoortje voor Donny van de Beek

Eindelijk klonk er dus weer gejuich en gejoel uit duizenden kelen bij een wedstrijd van Oranje. Aanmoedigend gezang galmde door de arena, met af en toe een spreekkoortje voor bankzitter Donny van de Beek. Zelfs het archaïsche Hup Holland Hup bleek nog niet definitief vergeten. Het zelden kritische Oranje-publiek beleefde het potje tegen Letland als een feestje dat op voorhand al geslaagd was. De Baltische voetbaldwerg was daarbij een dankbare figurant.

Een deel van de vijfduizend toeschouwers bij Nederland-Letland. De interland valt onder een reeks van proefevenementen waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd.  Beeld ANP
Een deel van de vijfduizend toeschouwers bij Nederland-Letland. De interland valt onder een reeks van proefevenementen waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd.Beeld ANP

De spelers hadden er zin in, zo bleek na het eerste fluitsignaal van de Française Stéphanie Frappart. Voor het eerst in de geschiedenis stond een WK-kwalificatiewedstrijd onder leiding van een vrouw en het was ook de eerste keer dat een vrouw scheidsrechter was bij een wedstrijd van Oranje. Ook een mooi begin, al liet analist Pierre van Hooijdonk zien dat er ook in dat opzicht nog een lange weg te gaan is. Hij gaf bij de NOS uiting aan zijn twijfels over haar ­capaciteiten, omdat ze zelf nooit op hoog niveau had gevoetbald. Frappart fluit al tien jaar mannenvoetbal en al diverse jaren in de Ligue1.

International Merel van Dongen reageerde via Twitter: “Pierre was commentator bij het EK2017 vrouwenvoetbal en ambassadeur van het toernooi. Zonder daarvoor eerst ­lange tijd op hoog niveau in de ­vrouwencompetitie te hebben ­gevoetbald. Vreemd eigenlijk.”

Frappart zag van dichtbij dat Nederland er een doelpuntenfestijn van wilde maken tegen de nummer 136 van de wereldranglijst. Oranje vond blijkbaar zelf ook dat er veel goed te ­maken was na het gezapige optreden tegen Turkije woensdag (4-2). Oranje begon gretig en geïnspireerd in een hoog baltempo en creëerde kansen bij de vleet. Bondscoach Frank de Boer genoot van de energie die zijn ploeg liet zien, zei hij later. Volgens hem had het qua kansenverhouding ook zomaar 8-1 kunnen worden. Erg economisch ging zijn ploeg niet te werk. Berghuis: “Dat het bij de rust maar 1-0 stond, is natuurlijk ongelooflijk.”

Van de 36 doelpogingen wist Nederland er slechts twee te verzilveren

Vooral Memphis Depay en Davy Klaassen misten erg veel kansen. Klaassen kopte net als Luuk de Jong tegen de lat. Zo kon de Letse goalie Roberts Ozols een van de mooiste avonden uit zijn loopbaan beleven. Van de 36 doelpogingen wist Nederland er slechts twee te verzilveren: een conversie van maar 5 procent.

“Dat is wel frustrerend”, vond De Boer, met het oog op het doelsaldo dat straks weleens belangrijk kan zijn voor wie er poulewinnaar wordt en dus direct naar Qatar mag. Hij noemde vele gemiste kansen ‘botte pech’, maar het gebrek aan scorend vermogen past wel in een patroon. Sinds De Boer bondscoach is, hapert de productie en dan vooral van de man die ­onder Ronald Koeman zo floreerde: Depay. Vol ergernis dat hij weer droog was blijven staan, trapte hij aan de ­zijlijn na zijn wissel in de slotfase ­venijnig een bidon weg.

Pijnlijke tegentreffer

Toch ook opvallend: in die laatste tien minuten konden de modale Letten zomaar twee keer gevaarlijk voor het doel van Tim Krul opduiken. Ciganiks raakte zelfs de paal. Het kwam net niet tot de pijnlijke tegentreffer die de illusie van een geslaagde avond behoorlijk had kunnen verstoren.

Nederland had de drie punten toen overigens al wel op zak, door doelpunten in de 32ste en 69ste minuut. De openingstreffer was een primeur voor Berghuis. Na een fraaie aanval schoot hij de bal op voor hem karakteristieke wijze fraai binnen; zijn eerste Oranjedoelpunt in zijn 23ste interland. Een mooi begin, vond Berghuis: “Op naar de tweede.” Luuk de Jong tekende voor de tweede treffer door hard raak te koppen uit een hoekschop.

De Boer kon zich niet herinneren dat Nederland ooit zo dominant had ­gespeeld tegen Letland, ‘ook niet in mijn tijd’. In zijn actieve tijd stelde Letland als voetballand echter meer voor. Nederland, dat morgen nog in Gibraltar speelt, mag het duel hooguit als een mentale opsteker beschouwen, een begin van eerherstel, niet meer dan dat. De Turken bewezen op dezelfde avond met een 0-3 zege in Noorwegen nog eens dat voor dit ­Nederlands elftal de weg naar Qatar in vele opzichten nog lang en lastig is.

Lees ook:

Statement Oranje richting Qatar: ‘Voetbal steunt veranderingen’

Het Nederlands elftal droeg speciale shirts bij de opkomst voor de interland met Letland, met een oproep tot veranderingen.

Frank de Boer neigt naar overschatting van zijn Nederlands elftal

Bondscoach Frank de Boer spreekt van ‘kleine details’, maar bij het huidige Nederlands elftal is iets veel fundamentelers mis. Een analyse.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden