Olympische Spelen

Het is nu officieel: de Nederlandse vrouwen zijn sportief succesvoller dan de mannen

Irene Schouten, met haar medailles.  Beeld ANP
Irene Schouten, met haar medailles.Beeld ANP

Nooit eerder wonnen de Nederlandse vrouwen op de Winterspelen zoveel meer goud dan de mannen. Ook internationaal valt dat op. Nederland is koploper van het mondiale vrouwenklassement.

Esther Scholten

Zoals Sifan Hassan de Zomerspelen van Tokio kleur gaf, heeft Irene Schouten dat deze Winterspelen in Peking gedaan. Het is geen toeval dat de nationale boegbeelden van de Olympische Spelen tegenwoordig vrouwen zijn.

Wie de medailleoogst van Nederland bekijkt, ziet dat er steeds beter wordt gepresteerd bij de internationale krachtmeting op het ijs en in de sneeuw. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren spreekt van een enorme versnelling sinds 2014.

Bij de laatste drie Winterspelen klonk in totaal 24 keer het Wilhelmus, terwijl dat in de hele geschiedenis 53 keer gebeurde. “Het betekent dat Nederland de afgelopen twaalf jaar bijna net zoveel goud heeft gewonnen als in de 86 jaar daarvoor.” De eerste Winterspelen vonden in 1924 plaats.

Vrouwen zijn de mannen voorbijgestreefd

Opvallend daarbij is de man-vrouw-verhouding van de winnaars. Hoewel de allereerste gouden sporter een vrouw was - kunstrijdster Sjoukje Dijkstra in 1964 - domineerden de mannen daarna vele jaren. Maar deze editie hebben de atletes in de totaalscore de atleten ingehaald: in de historie van de Winterspelen is er nu meer goud door vrouwen gewonnen dan door mannen. Bij de Zomerspelen was dat kantelpunt al in Rio 2016 bereikt.

Wat Peking extra bijzonder maakt, leert de hoeveelheid titels achter de namen van de kersverse kampioenen: Irene Schouten (3), Suzanne Schulting (2), Ireen Wüst (1), Kjeld Nuis (1) en Thomas Krol (1). Van de Vooren: “De 6-2-verhouding van dit toernooi is ongekend. Nooit eerder veroverden de vrouwen op de Winterspelen zoveel meer goud dan de mannen.”

En zijn deze statistieken relevant? Ja, zegt Van de Vooren. “Het Internationaal Olympisch Comité stimuleert sinds 2000 gendergelijkheid. Als dat al bijna een kwart eeuw beleid is, maakt dat nieuwsgierig naar de gevolgen. Het is interessant om te zien dat Nederland wereldwijd voorop loopt.”

Geen enkel ander land legde in Peking met de vrouwelijke deelnemers beslag op zes gouden plakken, ook niet andere welvarende landen als de Verenigde Staten, Duitsland en Noorwegen. Met andere woorden: Nederland is de koploper van het fictieve vrouwenklassement.

“Sinds 2000 is de tendens zichtbaar dat ons land goed scoort op deze lijst”, weet Van de Vooren. “Maar nooit eerder versloegen we grotere landen niet alleen percentueel maar ook absoluut. Het is echt opvallend dat Nederland zo hoog staat.”

Lastig te verklaren

Een verklaring heeft de sporthistoricus niet. Sportkoepel NOC-NSF heeft volgens hem in de eigen top-10 ambitie geen aparte rol voor vrouwen weggelegd. Zij worden in het selectiebeleid niet voorgetrokken. Het zou kunnen dat in sommige sporten de buitenlandse concurrentie bij de vrouwen iets minder zwaar is. In algemene zin kent Nederland een grote dichtheid aan sportfaciliteiten, maar daar profiteren de mannen net zo veel van.

Ook chef de mission Carl Verheijen durft niet te zeggen waarom de vrouwen bovengemiddeld succesvol zijn. “Ik heb er geen verklaring voor”, zegt hij op zijn afsluitende persconferentie in Peking.

Ondertussen streeft het IOC naar evenveel mannelijke als vrouwelijke deelnemers bij de komende Zomerspelen in 2024. Dat zou een primeur zijn. Een mooie speling van het lot is de locatie van dat evenement, vindt Van de Vooren: Parijs, de hoofdstad van het land waar de emancipatie-revolutie ooit begonnen is.

Atlete Alice Milliat stichtte daar in 1921 de eerste internationale sportbond voor vrouwen, in reactie op de structurele buitensluiting van haar geslacht. Bij de Zomerspelen van Amsterdam in 1928 waren vrouwen vervolgens voor het eerst welkom. Een eeuw verder lijkt Nederland daar het meest van te profiteren.

Lees ook:

Het goud op de massastart was voor het team van Irene Schouten de allermooiste

Irene Schouten domineerde het schaatstoernooi in Peking en mag zich de succesvolste atleet op één Spelen noemen. Het goud op de massastart vandaag was voor haar ploeg - een buitenbeentje in de schaatswereld - misschien wel de belangrijkste medaille.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden