InterviewArbiters

Het geheim van ‘Team Kuipers’, het arbitrale team dat uitgroeide tot een begrip in het voetbal

Team Kuipers, met (vlnr) Hessel Steegstra, Sander van Roekel, Björn Kuipers en Erwin Zeinstra.  Beeld ANP
Team Kuipers, met (vlnr) Hessel Steegstra, Sander van Roekel, Björn Kuipers en Erwin Zeinstra.Beeld ANP

‘Team Kuipers’, nu ook actief in de arbitrage op het EK, groeide uit tot een begrip in het voetbal. ‘Mario van den Ende was een grote individualist. Hij zou anno 2021 eens mee moeten lopen.’

Drie mannen, drie totaal verschillende karakters. Samen vormen ze al jaren een begrip. Scheidsrechter Björn Kuipers (48) werkt al ruim tien jaar met zijn vaste assistenten Sander van Roekel (sinds 2008) en Erwin Zeinstra (vanaf 2011). Zaterdagmiddag zijn twee van de drie voor het eerst actief op dit EK; Kuipers en Van Roekel zijn bij Engeland-Kroatië vierde en vijfde man. Later in het toernooi zal ongetwijfeld het voltallige ‘Team Kuipers’ een keer aantreden.

Wat is de kracht van dit arbitrale team? “Vertrouwen”, zegt Kuipers. “Als ik een cruciale beslissing moet nemen over iets wat ik niet gezien heb en een van mijn assistenten zegt ‘100 procent rode kaart’, dan moet ik daar niet eens aan twijfelen. Anders gaat er iets niet goed in een team.”

“Als personen zijn we absoluut verschillend”, vervolgt Zeinstra. “Maar juist daardoor zijn we zo goed, denk ik. Als er iets in het veld is gebeurd, denk ik vaak nog even na om het geheel te overzien. Sander niet. Die gooit het er sneller uit als hij iets ziet.” Van Roekel, knikkend: “Soms kan ik wat drukker, wat enthousiaster zijn, ja”. Kuipers: “We zijn complementair”.

Kritiek op vaste teams

In 2009, toen Kuipers op de elitelijst van de Uefa kwam en steeds grotere wedstrijden mocht fluiten, merkte de Oldenzaler dat hij behoefte kreeg aan vaste assistenten. “Ik zocht mannen om mij heen die ik blindelings kon vertrouwen en die weten wat ik wil. Ik ben een van de eerste scheidsrechters geweest die zei: we moeten veel meer met vaste teams werken.”

Oud-scheidsrechter Mario van der Ende bekritiseerde juist de vorming van vaste teams rond scheidsrechters. “Het gevaar van het creëren van koninkrijkjes van een eigen gelijk en moraal ligt op de loer”, stelde hij in zijn column in het AD. Kuipers schudt zijn hoofd. “Mario heeft ons opgeleid en was een fantastische scheidsrechter. Maar hij was natuurlijk wel een grote individualist. Als hij zei: nu moet je vlaggen, dan ging die vlag omhoog. Zo werkt het niet meer in 2021. Als hij nu eens mee zou lopen tijdens een wedstrijd, met een oortje in, dan denk ik dat hij iets anders roept.” Van Roekel: “Je weet wat je aan elkaar hebt. Dat is gewoon een meerwaarde.”

Maar het blijft wel balanceren. Enerzijds is er een soort vriendschap ontstaan, anderzijds moeten ze kritisch op elkaar blijven. “Dat is niet lastig”, zegt Kuipers nadrukkelijk. Van Roekel: “Als je goed met elkaar overweg kunt, kun je ook alles tegen elkaar zeggen”. Zeinstra, instemmend: “We willen allemaal naar de absolute top. Dan hoort dit er gewoon bij. Eerlijkheid is zeer belangrijk. Dat is een onderdeel van ons succes.”

Een boekhouder, een kruidenier en een economiedocent

Samen reisden ze de hele wereld over. Kuipers wordt de eerste Nederlandse scheidsrechter die op vijf eindtoernooien actief was. Met zijn team deed hij een Champions League-finale, twee Europa League-finales, de Confederations Cup-finale, de Europese Super Cup en natuurlijk de eredivisie.

Tijdens het EK verblijven ze samen met de andere arbiters in een bubbel in een hotel te Istanbul, van waaruit ze een directe verbinding hebben naar alle speelsteden. Behalve Team Kuipers zit daar ook het team rond Danny Makkelie, die vrijdagavond Turkije-Italië fluit. Het is voor het eerst dat er twee Nederlandse scheidsrechters op een EK actief zullen zijn.

Van Roekel berekent dat ‘Team Kuipers’ in totaal al zo’n anderhalf jaar met elkaar heeft doorgebracht. Hoe houd je dat leuk? Gaat het corps samen naar museum De Hermitage als ze in Sint-Petersburg moeten fluiten? “Dat hebben we weleens gedaan”, lacht Van Roekel. “Maar eerlijk is eerlijk: Björn is iets minder geïnteresseerd in cultuur dan ik. Erwin zit daar een beetje tussenin.” Kuipers: “We komen nu nergens meer”. Van Roekel verklaart: “Björn is gewoon te bekend”.

Meestal blijven de heren de hele dag in hun hotel. Op hun kamers werken ze soms wat. Zeinstra is boekhouder bij een schoonmaakbedrijf in Leeuwarden, Van Roekel werkt als docent economie op een middelbare school in Ede en Kuipers komt uit een kruideniersfamilie, waarmee hij een aantal supermarkten leidt. “Naast het feit dat je interessant blijft voor de arbeidsmarkt, is het denk ik ook goed om afleiding te hebben”, meent Kuipers.

Team Kuipers of het Nederlands elftal?

De ironie wil dat hun kans op fluiten tijdens de finale kleiner wordt als Nederland lang in het toernooi blijft. Op het WK in 2014 was Team Kuipers kandidaat voor de eindstrijd. Maar toen Oranje de halve finale haalde, kreeg het te horen dat het naar huis mocht. Van Roekel: “Daar heb ik wel een tijdje slecht van geslapen”. Kuipers: “Ik heb daar héél slecht van geslapen”.

Dus ja, het Nederlands elftal of Team Kuipers in de finale van het EK? De heren hebben er zo hun eigen gedachten bij.

Lees ook:

Coach van de EK-favoriet België: ‘De diversiteit in talen en culturen is onze kracht’

De Spanjaard Roberto Martínez moet als bondscoach van België een gouden generatie eindelijk naar een titel leiden. “Een droom kan alle vermoeidheid doen vergeten.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden