EK zwemmen

Heemskerk leidt estafetteteam naar zilver

Femke Heemskerk in actie op de EK in Boedapest. Beeld AFP
Femke Heemskerk in actie op de EK in Boedapest.Beeld AFP

Femke Heemskerk geniet onverminderd van het teamgevoel in het zwembad, onderstreepte ze met een geweldige splittijd. Maar ze durft tegenwoordig ook voor zichzelf te kiezen. ‘Dat heb ik geleerd.’

Jarenlang kon Femke Heemskerk juist in de estafette het beste van zichzelf geven. Het teamgevoel gaf haar extra kracht. Zou dat op de EK in Boedapest ook zo zijn? Dat was vooraf de vraag. Het was haar de afgelopen maanden niet door iedereen in dank afgenomen dat ze een juridische procedure was begonnen om een olympisch startbewijs. Maandagavond leidde Heemskerk het Nederlandse viertal in de finale van de 4x100 vrije slag naar de tweede plaats, met de snelste splittijd van het hele deelnemersveld.

Voorafgaand aan het toernooi had ze in een telefonisch interview al de verwachting uitgesproken dat er geen tweespalt voelbaar zou zijn. “Het blijft pijnlijk, maar ik heb er wel vertrouwen in dat iedereen zo professioneel is om voor elkaar door het vuur te gaan.” Hand in hand kwamen Ranomi Kromowidjojo, Kira Toussaint, Marrit Steenbergen en Heemskerk op. Een onuitgesproken boodschap. Ze misten met hun eindtijd van 3.34,29 op twaalfhonderdste van een seconde het goud, dat naar Groot-Brittannië ging. Vooral Heemskerk baalde daarvan. Bij de vorige EK in 2018 was de kleur van de medaille ook al zilver en met deze eindtijd is het podium in Tokio ver weg.

Rijke historie

Nederland heeft een rijke historie als het om de vrouwenestafette gaat en sinds 2005 is Heemskerk (33) daar onderdeel van. De teamwedstrijd past naar eigen zeggen bij haar karakter. Ze omschrijft zichzelf als een gever. “Het is zo mooi als de energie met elkaar klopt.” Van de golden girls die in 2008 olympisch kampioen werden, zijn alleen Kromowidjojo en zij nog over. Het gat met de andere twee was maandag ook weer groot: Heemskerk klokte met 51,99 ruim twee seconden sneller.

Des te opmerkelijker, omdat ze minder uitgerust naar Boedapest was afgereisd dan haar collega’s. Zij moest een maand geleden bij de Eindhoven Qualification Meet pieken om haar olympische ticket op de 50 vrij te heroveren. Daarom had ze voorafgaand aan die wedstrijd rust ingebouwd en koos ze er nu met het oog op de zomer in Tokio voor om een zwaar trainingsblok te doen. “Effe de tank vullen”, noemt ze dat zelf. “Ik wil op mijn allerbest zijn op de Spelen, maar hoop natuurlijk dat ik op de EK al mooie races kan neerzetten. Dat kan ook als je niet helemaal uitgerust bent. Ik zeg altijd: als je er in je hoofd maar klaar voor bent.”

Beproeving

Dat lijkt wel goed te zitten bij Heemskerk. De voorbije maanden waren een mentale beproeving. Aanvankelijk gaf de zwembond Valerie van Roon de olympische startplek op de 50 vrij. Heemskerk vocht dat besluit met succes aan en bleek in de afgedwongen herkansing de sterkste van de twee. Van Roon ontbreekt in Boedapest vanwege een blessure, waardoor een ongemakkelijke hereniging in de estafetteploeg niet aan de orde was.

“Ik weet dat er mensen waren die vraagtekens plaatsten bij mijn stap naar de tuchtcommissie: waarom heb je dat gedaan? Anderen zeiden dat ze het een lastige situatie vonden. Maar ik kreeg ook te horen: goed dat je het hebt aangevochten. Er zijn bij zulke kwesties altijd twee kampen. Dat begrijp ik.”

Spijt heeft ze niet. Heemskerk denkt tegenwoordig ook aan zichzelf. Laat dat duidelijk zijn. Het illustreert haar groei. “Jarenlang kon ik me makkelijker voor anderen kapot zwemmen dan voor mezelf. Maar het gat tussen mijn splittijd in de estafette en mijn tijd in individuele races wordt kleiner.” Dat belooft nog wat voor haar individuele wedstrijden in Boedapest.

Ze voelt nu dat ze ook voor zichzelf mag kiezen, in de verdeling van energie. Dat is een proces geweest. “Een van de kantelpunten was voor mij de opleiding master in coaching die ik in 2019 aan de Johan Cruyff Academy heb gevolgd. Hun slogan is: je kunt een ander pas coachen als je jezelf kunt coachen. Daar leerde ik: ik mag ook voor mezelf alles geven. Ik ben ervan overtuigd dat ik een aantal jaar geleden bijvoorbeeld zo’n procedure niet was gestart. Enkel voor mezelf.”

Record en limiet voor mannenestafette

De mannenestafette eindigde maandagavond in de finale als achtste en dus laatste. Maar Nyls Korstanje, Stan Pijnenburg, Thom de Boer en Jesse Puts verbeterden met 3.13,79 wel het Nederlands record uit 2004 (3.14,36). Ook voldeden ze aan de limiet voor de Olympische Spelen van Tokio.

Lees ook:

Getergde Heemskerk grijpt alsnog olympisch ticket op 50 meter vrije slag

Een beladen zwemduel was het, tussen Femke Heemskerk en Valerie van Roon. De veterane besliste het in haar voordeel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden