NaschriftHarry Gregg

Harry Gregg (1932-2020): de held die geen held wilde zijn

Harry Gregg kort na de vliegramp, toen hij alweer wedstrijden speelde.Beeld AP

Het woord ‘held’ is aan erosie onderhevig, zeker in de sportjournalistiek. Al snel wordt die titel mee­gegeven aan iemand die op enig ­niveau een opvallende sportprestatie levert. Maar een echte held redt levens, en stelt dat van zichzelf in de waagschaal.

Harry Gregg was een echte held, én voetballer. Als doelman van Manchester United maakte hij deel uit van het team van trainer Matt Busby, die eind jaren vijftig van de vorige eeuw met een aantal grote talenten in zijn ploeg (omschreven als de Busby Babes) een poging deed de Europa Cup I te bemachtigen. In het seizoen 1957-1958 lag het team op koers: door een gelijkspel (3-3) bij Rode Ster uit Belgrado had Manchester United de halve ­finale bereikt. Op de terugweg vanuit Joegoslavië maakte het vliegtuig dat het team vervoerde op 6 februari 1958 een tussenlanding in München. Nadat het toestel was volgetankt, wilde piloot James Thain de reis voltooien, maar ­hevige sneeuwval bemoeilijkte de start. Bij de derde startpoging ging het mis: het vliegtuig schoot door een afrastering, brak in tweeën en vloog bij de staart in brand.

Harry Gregg strompelde met een bebloed hoofd uit het vliegtuig, maar toen hij een baby hoorde huilen kroop hij terug het wrak in. “Run, you stupid fool!”, riep piloot Thain, die daaraan toevoegde dat het toestel op punt van exploderen stond. Gregg liet zich niet weerhouden. Tussen enkele dode passagiers vond hij de baby, die hij aan een stewardess overhandigde. De gewonde moeder van de baby duwde hij door een gat in de romp het vliegtuig uit. Ook zijn bewusteloze ploeggenoten Dennis Viollet en Bobby Charlton, die hij aan hun broekriem uit de rokende puin­hopen sleepte, bracht hij in veiligheid. Bij de zwaargewonde Jackie Blanchflower legde hij een tourniquet aan om een hevig bloedende armwond te stelpen. Blanchflower had om uit het vliegtuig te komen zijn dode ploeggenoot Roger Byrne van zich af moeten duwen.

Van de 44 mensen aan boord overleefden 23 de ramp niet. Acht spelers van Manchester United kwamen om het leven. Manager Matt Busby was zwaargewond, maar herstelde.

Dat Harry Gregg een held was, wilde hij zelf niet geloven. Hij voelde zich juist schuldig tegenover zijn ploeggenoten, omdat hij de vliegramp wél had overleefd. Terug in Manchester stortte hij zich direct weer op het voetbal, zodat hij niet aan de traumatische beelden van het ongeluk hoefde te denken. Dertien dagen na de ramp speelde Gregg alweer een wedstrijd. In de zomer van 1958 was hij doelman van Noord-Ierland op het WK in Zweden, waar hij tot beste keeper werd uitgeroepen. Manager Busby bouwde in korte tijd een nieuw topteam op, en in 1968 kwam de beloning toen Manchester United de Europa Cup I won.

Voetbal bleef zijn uitlaatklep

Gregg was toen al vertrokken bij de ploeg. Behalve voor Manchester United speelde de in Magherafelt geboren Noord-Ier voor Coleraine, Doncaster Rovers en Stoke City. Later was hij manager bij enkele clubs in Engeland en Wales. Voetbal bleef zijn uitlaatklep. Praten over de ramp wilde hij jaren niet.

Toch waren er momenten van gepaste blijdschap. Bijvoorbeeld bij de 25-jarige herdenking van de ‘Munich air disaster’, in 1983. Vera Lukic (de geredde vrouw uit het vliegtuig) was samen met haar inmiddels 26-jarige dochter Vesna (de toenmalige baby) naar Swansea gekomen, waar Gregg manager was. Daar vertelden zij de oud-doelman tot diens stomme verbazing dat Vera ten tijde van de ramp zwanger was. Gregg had dus nóg een leven gered: dat van Zoran, het kind dat een half jaar na het ongeluk gezond ter wereld was ge­komen. Het duurde tot de vijftig­jarige herdenking van de ramp, in 2008, tot Zoran zijn redder in ­levenden lijve ontmoette.

Bobby Charlton (82) is nu de enige speler van de ploeg die ­levend uit dat vliegtuig kwam. Met dank aan Harry Gregg.

Harry Gregg werd geboren op 27 oktober 1932 in Magherafelt en overleed na een kort ziekbed op 16 februari 2020 in Coleraine.

Trouw beschrijft het leven van onlangs overleden heel gewone of bekende mensen. Heeft u zelf een tip voor Naschrift? Mail ons via naschrift@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden