Baanwielrennen

Harrie Lavreysen wint van vriend Jeffrey Hoogland en is nu sprintkoning. ‘Weer goud, ongelooflijk’

Jeffrey Hoogland met zilver (links) en Harrie Lavreysen, rechts met goud. De twee Nederlanders maakten er vrijdag een bijzonder fraaie finale van in Tokio. Beeld AP
Jeffrey Hoogland met zilver (links) en Harrie Lavreysen, rechts met goud. De twee Nederlanders maakten er vrijdag een bijzonder fraaie finale van in Tokio.Beeld AP

Harrie Lavreysen is de sprintkoning in het baanwielrennen. Hij pakte zijn tweede goud door vriend en kamergenoot Jeffrey Hoogland te verslaan op het koningsnummer. Zondag kan hij een unieke trilogie voltooien.

De een blies drie keer flink uit, de ander pompte zich nog extra op. Harrie Lavreysen en Jeffrey Hoogland stonden op een meter van elkaar op de startlijn, voor een historische sprintfinale. Het was vrijdagmiddag, en in de best of three in de finale stond het 1-1. Nog een keer naast elkaar. Drie ronden te gaan. Wie eerste zou worden, zou goud winnen.

Het was op het velodrome van Izu een finale tussen de vedette tegen de uitdager. Maar ook was het een finale tussen twee vrienden, ploeggenoten en in Japan ook kamergenoten. Lavreysen (24), uit Luyksgestel, de wereldkampioen en al jaren de sprintkoning op de baan. Bij hem waren de verwachtingen het hoogst. Hoogland (28), uit Nijverdal, was in al die jaren zijn grootste tegenstander. Hoogland zag donderdag nog zijn vriendin Shanne Braspennincx op de keirin goud winnen.

Lavreysen tegen Hoogland werd de beste olympische finale die in het sprinttoernooi mogelijk was. Een finale waar beide Nederlanders zoals verwacht in terecht waren gekomen, na een toernooi waarin beiden geen fout hadden gemaakt en even sterk oogden; in de kwalificaties reden ze tot op de duizendste van een seconde dezelfde tijd.

Een olympische één-twee voor Nederland

De laatste jaren was Lavreysen ongenaakbaar. Vooral op pure snelheid. Maar de kwalificatie gaf aan dat Hoogland het verschil in snelheid had overbrugd, ook omdat hij in het coronajaar een kleine blessure aan zijn rug had laten herstellen. Andere concurrenten kwamen op snelheid eveneens dichterbij.

Toch was het dus Nederland tegen Nederland in de finale. Voor de vijfde keer in de geschiedenis werd het een olympische één-twee, de tweede na de Tweede Wereldoorlog (in 2000 veroverden ook de springruiters goud en zilver). Het werd sowieso de eerste gouden medaille voor Nederland op het koningsnummer van het baanwielrennen sinds 1932, toen Haarlemmer Jacques van Egmond in Los Angeles de beste was.

Op het middenterrein fietsten ze in, met de ruggen naar elkaar toe. In hun blikveld zagen ze elkaar niet. Twee uur, één finale lang, werd er geen woord gewisseld. De relaxte momenten in het vakantiehuisje waar ze samen verblijven waren voor even vergeten.

Harrie Lavreysen (op kop) en Jeffrey Hoogland houden elkaar in de finale scherp in de gaten. Beeld ANP / Koen van Weel
Harrie Lavreysen (op kop) en Jeffrey Hoogland houden elkaar in de finale scherp in de gaten.Beeld ANP / Koen van Weel

Alle energie moest er in de olympische finale uit, in die laatste races over drie ronden. Wat zij hun sport noemen, is allang niet meer fietsen. Het is stoempen, beuken op trappers. Vraag ze of ze mee kunnen doen aan een massasprint na honderd kilometer op de weg, en ze lachen het weg. Ze halen die sprint niet eens, zijn ver vooraf al gelost. Maar waarom vergelijken als de baansprint zo’n unieke sport is?

Ze kenden elkaars tactieken, wisten ook wat de tactiek is op de baan in Tokio: wie onderin de laatste bocht in zou gaan, zou in negen van de tien gevallen de winnaar zijn. Voordeel voor Hoogland, nadeel voor Lavreysen, die het liefst van achteruit naar voren stoomt.

Wie kon zich het best nog één keer opladen?

Het werd een wedstrijd op het hoogste niveau. De eerste lange sprint ging na een tactische fout van Lavreysen naar Hoogland, met een half voorwiel voorsprong. Het verschil was één honderdste van een seconde. De gemiddelde snelheid was 74 kilometer per uur, ruim sneller dan alle tegenstanders die ze het hele toernooi hadden getroffen.

In de tweede race gebeurde bijna precies hetzelfde. Een steekspel op snelheid, met weer Hoogland die Lavreysen leek te verrassen. Maar dit keer deed Lavreysen wat in het toernooi amper was gelukt: in de laatste bocht haalde hij buitenom in.

Het ging om een beslissende derde race, de mooiste manier om de broederstrijd te beslissen. Tien minuten zat er tussen wedstrijd twee en drie. Het ging niet meer om klasse, maar om herstelvermogen. Wie kon zich het beste nog één keer opladen? Het was Lavreysen, die in de laatste rechte lijn doorreed terwijl Hoogland het hoofd al boog. Na afloop restte slechts uitrijden. Beiden waren zo kapot dat zelfs juichen niet mogelijk was.

De dominantie van de afgelopen jaren werd nogmaals bevestigd. De rangorde onderling bleef hetzelfde. Op het podium stonden twee uitgeputte atleten. Maar er kon er maar één zijn vuisten ballen. Lavreysen, baansprintkampioen van Tokio. Met bovendien nog een kans op goud: zondag, op de keirin. Al was vrijdag al heel speciaal, zei Lavreysen voor de camera’s. “Weer goud, ongelooflijk.”

Als de 24-jarige Brabander zondag ook het keirin-onderdeel wint, is hij de eerste Nederlandse man die op één Zomerspelen drie keer goud wint. Vier vrouwen lukte dat al wel eerder: Rie Mastenbroek, Fanny Blankers-Koen, Inge de Bruijn en Leontien van Moorsel. Op de Winterspelen boekten Ard Schenk en Yvonne van Gennip ooit zo’n trilogie.

Harries hattrick, is de werktitel in Tokio. Iets waar hij vooraf luchtig over deed, maar waar hij nu ook niet meer omheen kan. Hij gaat het natuurlijk proberen, vertelde hij. Het is de vraag of hij nog ergens energie over heeft, na een wedstrijd waarin pijn ‘een nieuwe dimensie kreeg’.

Lees ook:

Door pure wil, toewijding en een groot groepsgevoel zijn de baanwielrenners nu ook olympisch kampioen

De Nederlandse teamsprinters wonnen dinsdag goud. Precies de medaille waarvoor ze gekomen waren. En waarvan ze zich nauwelijks konden voorstellen dat ze ‘m niet zouden winnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden