AnalyseZaak-Overmars

Handelwijze top Ajax en ‘leiderschap’ Van der Sar liggen onder vergrootglas

Marc Overmars en Edwin van der Sar vierden in Doetinchem in 2019 de 34ste landstitel met de fans.  Beeld Brunopress
Marc Overmars en Edwin van der Sar vierden in Doetinchem in 2019 de 34ste landstitel met de fans.Beeld Brunopress

Als aangeschoten wild moet algemeen directeur Edwin van der Sar Ajax door een diepe crisis leiden. Is hij daar wel capabel voor?

John Graat

Johan Cruijff was een groot voorvechter van ex-voetballers op sleutelposities bij voetbalclubs. In zijn Fluwelen Revolutie bij Ajax, elf jaar geleden ingezet, sneuvelden diverse capabele bestuurders. In 2012 werd Edwin van der Sar aangesteld als directeur marketing. De oud-doelman had na zijn carrière een opleiding sportmanagement gevolgd bij het Johan Cruyff Institute. In november 2016 werd hij de hoogste baas op de werkvloer, als algemeen directeur.

Mede onder zijn leiding groeide het beursgenoteerde Ajax financieel en sportief uit tot een bedrijf met ruim 400 werknemers. Sinds het uitbreken van de affaire rond Marc Overmars en de sterke aanwijzingen voor een wegkijkcultuur als het om vrouwonvriendelijk gedrag gaat, is een vergrootglas komen te liggen op Van der Sar. Is de ex-voetballer wel capabel genoeg om zo’n grote onderneming te leiden? Zijn weifelende media-optredens zondag, waarmee hij dan eindelijk naar buiten trad, hebben de twijfels verder gevoed.

Beursgevoelige informatie

De vragen over de handelwijze van de top van Ajax in de zaak-Overmars zijn alleen maar prangender geworden. De club had al vóór de herbenoeming van Overmars in een bijzondere aandeelhoudersvergadering serieuze ‘signalen’ over diens grensoverschrijdende gedrag ontvangen. Onhandig drukte Van der Sar het zondag uit dat signalen ‘leuk’ zijn maar dat je daar niet zo veel mee kunt.

Een onderzoek werd ingesteld, maar Overmars’ contractverlenging werd niet uitgesteld. Dat had de raad van commissarissen, die was ingelicht door Van der Sar, wel moeten doen, zei Marjan Olfers, hoogleraar sport en recht, zondagavond in Studio Voetbal. Aanwijzingen voor wangedrag van een directeur, die ook nog een bonus van 1,25 miljoen kreeg, is voldoende reden om het besluit te schorsen. Het gaat ook om beursgevoelige informatie. “Het is in strijd met de transparantie die de kapitaalmarkt van Ajax verwacht”, zei advocaat Jerry Hoff die een proefschrift schreef over koersgevoelige informatie.

Ook de belangenvereniging voor beleggers, European Investors-VEB, stelde maandag in een brief aan Ajax dat er tot nu toe “onvoldoende duidelijkheid” is geboden. Namens beleggers vraagt de VEB om informatie over de bonus, de arbeidsovereenkomst van Overmars en de aanpak van grensoverschrijdend gedrag.

Tagliafico binnenboord houden

Van der Sars ongelukkige uitspraak dat signalen ‘leuk’ zijn, verraadt onderschatting van de sneeuwbal die al aan het rollen was. Olfers vroeg zich zondag hardop af of het sluiten van het transferwindow nog meegespeeld heeft. Die sloot op 1 februari en voor die tijd moest Overmars onder meer Nico Tagliafico nog binnenboord zien te houden.

Van der Sar zei zondag dat hij eerder totáál van niets wist, ook niet over de geschetste seksistische cultuur binnen de club. Nu blijkt dat de omvang van het wangedrag van Overmars groot was. Daarbij rijst de vraag: waarom hebben signalen nooit de hoogste man bereikt? Van der Sar had blijkbaar niet de sociale antenne om ze op te pikken, of niet het leiderschap om die veiligheid te organiseren.

In het voetbal is het sowieso streng beleid dat alles binnenskamers moet blijven. Geen medewerker mag zomaar met de pers praten. In de mediastrategie is de controledrift groot. Dat Van der Sar zondag niet alle Nederlandse media de kans gaf om vragen te stellen, maar een select groepje ‘Ajax-watchers’, past in dat beeld. Afgelopen woensdag bij een online-bijeenkomst met het personeel werd gezegd dat het jammer was dat de vrouwelijke slachtoffers van Overmars buiten de media-afdeling om met NRC hadden gesproken. Dan ontgaat de clubleiding de essentie dat er niet de cultuur en het vertrouwen was om dit aan te kaarten.

Bevriend trio aan de touwtjes

Het is bepaald niet uit te sluiten dat de nauwe banden, zeg maar rustig vriendschap, tussen de oud-ploeggenoten Van der Sar en Overmars een rol speelden in het jarenlang voortwoekeren van problemen op de werkvloer. Trainer Erik ten Hag was ook nog eens bevriend met Overmars. Is dit wel verstandig in de top van zo’n bedrijf? Een bevriend trio aan de touwtjes kan mensen aarzelend maken om bij een directielid zaken aan te kaarten.

Nader, onafhankelijk onderzoek naar de bedrijfscultuur en -structuur moet de komende tijd meer duidelijkheid verschaffen. Daarbij zal de positie van Van der Sar ook ter discussie komen. Zelf gaf hij zondag toe dat hij al had gedacht aan stoppen. Hij straalde niet het leiderschap en de daadkracht uit die Ajax nu nodig heeft. Dat leverde hem de nodige kritiek op, waardoor hij nu als aangeschoten wild verder moet, in een tijd dat Ajax – een decennium na de Cruijffrevolutie – iemand nodig heeft die echt weet wat besturen is, zeker als het crisis is.

Lees ook: Van der Sar had al signalen van grensoverschrijdend gedrag Overmars voor zijn contractverlenging

Voor Ajax-Twente (5-0) vertelde algemeen directeur Edwin van der Sar dat Ajax al signalen had over ongewenst gedrag van Marc Overmars toen zijn contract werd verlengd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden