WK afstanden

Gewoon oké rijden is voor De Jong niet meer genoeg

Antoinette de Jong weet dat ze de wereldtitel op de 3000 meter heeft gewonnen. Beeld ANP
Antoinette de Jong weet dat ze de wereldtitel op de 3000 meter heeft gewonnen.Beeld ANP

Met een alles-of-niets-race heeft Antoinette de Jong haar eerste individuele wereldtitel gewonnen. Vaak was het net niet, nu net wel. ‘Dit is een nieuw jaar. Een nieuwe ik.’

Twee dagen geleden zag ze op haar telefoon een oude foto van zichzelf. Die was in de timeline naar boven gekomen. Het beeld was van de WK 2019 in Inzell. Haar gezicht stond op onweer. Teleurstelling en frustratie vochten om voorrang. Weer geen goud. Zo ging het zo vaak bij Antoinette de Jong. Tot donderdag.

Op de openingsdag van de WK afstanden in Thialf bleef De Jong op de drie kilometer met 3.58.47 alle concurrenten voor. “Dit wilde ik zo graag. Altijd was het net niet, en nu net wel.” Ze won haar eerste individuele wereldtitel, met een alles-of-niets-race die past bij haar instelling anno 2021. “Ik heb die foto bewust bewaard. Om mezelf te herinneren aan dat wat in het verleden fout ging. Om daarna te kunnen denken aan alles wat nu anders is, aan wat ik nu anders doe. Een nieuw jaar. Een nieuwe ik.”

Ze zou gewoon gaan rijden

Als eerste van de kanshebbers moest De Jong het ijs op. Ze had de race van tevoren niet met haar coach Jac Orie doorgenomen. Ze zou gewoon gaan rijden. Op gevoel en ondertussen blijven focussen op de techniek. Ze wist dat landgenote Joy Beune, haar directe tegenstandster, in de derde bocht keihard onderdoor zou komen. Ze had besloten mee te gaan. Ze moest naar eigen zeggen wel. Wereldkampioen word je alleen met lef.

Over haar eindtijd was ze niet echt tevreden, vooral van haar laatste langzame ronde baalde ze. Aan de andere kant zei ze tegen zichzelf dat ze een snellere tijd had neergezet dan tijdens de world cups terwijl de luchtdruk veel slechter was. “Toch verwachtte ik dat er in de laatste ritten wel iemand sneller zou zijn.”

Het slopende wachten begon. Eerst de rit van Martina Sablikova, degene die haar twee jaar geleden in Inzell aftroefde. Toen De Jong haar een geweldige eindsprint zag inzetten, dacht ze even: het zal toch niet weer. “Ik ben tien jaar ouder geworden in die paar minuten. Wat een zenuwen.” Daarna volgden nog de Russische Natalia Voronina en Irene Schouten, de winnaressen van de twee wereldbekerwedstrijden van dit seizoen. De Jong zocht op het middenterrein afleiding in het droogmaken van haar schaatsen, terwijl ze af en toe stiekem spiekte. “Plotseling zei Jac dat ik ’m had. Echt? Serieus? Ik wist niet hoeveel rondes ze nog moesten.” Sablikova werd op een tiende van een seconde tweede, Schouten pakte brons.

‘Niet huilen, niet huilen’

Zo revancheerde De Jong zich voor al die keren dat zij genoegen moest nemen met de tweede of derde trede op het ereschavot en vooral voor vorig jaar, toen ze zich op de drie kilometer niet had gekwalificeerd voor de WK. “Ik wilde deze titel zo graag. Niet huilen, niet huilen, zei ik tegen mezelf. Ik probeerde mijn tranen na afloop binnen te houden. Maar dat lukte niet helemaal. Ik ben een heel emotioneel type en wilde me niet helemaal laten gaan. Dan ben je zo kwetsbaar.”

Dit seizoen valt volgens De Jong eindelijk alles op z’n plek. Na het slot van vorig jaar had ze met Orie een plan gemaakt. Het moest anders. “Ik heb echt stappen gemaakt in mijn ontwikkeling. De trainingsblokken hebben we aangepast, fysiek ben ik vooruitgegaan en ik kan veel beter mijn kracht kwijt op het ijs. Altijd trapte ik naar achteren, nu zijwaarts. Ik ben beter en volwassener geworden.”

Haar mentale ontwikkeling is misschien wel het belangrijkste. Ze durft meer. Daarom is ze bijvoorbeeld dit seizoen op nieuwe schoenen gaan rijden. Eerder vond ze het risico te groot. Nu dacht ze: het is nodig, doen! “Jarenlang heb ik veel te veel op safe willen rijden. Ik dacht: het gaat oké, dus laat ik voor de zekerheid niets veranderen. Maar nu denk ik: gewoon oké rijden is niet meer genoeg.”

Roest en Kramer stellen teleur

Patrick Roest heeft zijn favorietenrol op de vijf kilometer niet waar kunnen maken. Weer niet. Al jaren is hij de sterkste rijder op die afstand, maar een mondiale titel ontbreekt nog. Hij werd donderdag in Thialf afgetroefd door de Zweed Nils van der Poel, die met 6.08.39 onder de 6.10.05 van Roest dook.

Waar het mis ging, is voor de Nederlander een raadsel. “Ik voelde me goed, dacht dat ik iets moois kon laten zien, maar mijn benen wilden gewoon niet meer. Ik denk niet dat het mentaal is. Voor een race ben ik altijd zenuwachtig. Ik vind de zenuwen ook lekker. Op dit moment begrijp ik gewoon niet waarom ik de rondetijden niet kon vasthouden. Vanaf de vierde ronde al was ik aan het vechten.”

Sven Kramer, vorig jaar nog goed voor zilver, eindigde als negentiende. Vlak voor de race was het in zijn rug geschoten. “De kramp zat in mijn hele lijf. Ik heb vaker zulke dagen, maar meestal weet ik die beter te sturen. Dat neem ik mezelf kwalijk. Ik moet gewoon zorgen dat ik dit vandaag niet heb.” Kramer meldde zich na de race af voor de ploegenachtervolging, die vrijdag op het programma staat. “Ik ben nu niet van meerwaarde voor het team.”

Lees ook:

Je hoort Patrick Roest niet roepen dat hij de vijf kilometer wel gaat winnen

Patrick Roest is op dit moment de man die barrières doorbreekt, zegt zijn coach Jac Orie. Zo stellig zal de schaatser zelf nooit over zijn prestaties praten. ‘Hij is een jongen die niet zo snel op de voorgrond treedt.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden