ReportageSportclubs

Gemeenten zetten het mes in sportuitgaven. ‘Dit leidt op termijn tot de ondergang van voetbalclubs’

Jonge voetballers bij voetbalclub DOB in Nigtevecht. Beeld Werry Crone
Jonge voetballers bij voetbalclub DOB in Nigtevecht.Beeld Werry Crone

Steeds minder mensen doen voldoende aan sport, en gemeenten geven geen extra geld uit om dat tegen te gaan. Her en der bezuinigen ze zelfs. In Stichtse Vecht dreigt een forse lastenverzwaring voor de verenigingen.

Matthijs van Dam

In de kantine van voetbalclub DOB in Nigtevecht ligt een dik rapport van een adviesbureau op tafel. Mede op basis van dit rapport wil de gemeente Stichtse Vecht, waartoe Nigtevecht behoort, op sportverenigingen bezuinigen. Kees Neervoort, woordvoerder van de negen Stichtse voetbalclubs, kijkt er somber bij. “Dit beleidsvoornemen leidt op termijn tot de ondergang van de voetbalclubs.”

Eind vorig jaar moest de gemeenteraad stemmen over het voorstel om de sportclubs in Stichtse Vecht veldonderhoud en -vervanging voor twee derde uit eigen zak te laten betalen. Tot dat moment nam de gemeente, eigenaar van de velden, de kosten volledig voor haar rekening. De voetbalclubs reageerden verbijsterd. Na een emotionele raadszitting in december, met schorsingen en gestrande moties van wantrouwen en afkeuring, besloot de gemeente de stemming uit te stellen. In een poging de partijen weer op één lijn te krijgen werd uiteindelijk zelfs een mediator ingeschakeld.

‘Sportakkoorden’ verdwijnen in een la

De verwachting is dat het voorstel na de gemeenteraadsverkiezingen van komende woensdag weer wordt afgestoft, afhankelijk van de samenstelling van het nieuwe college. Beknibbelen op de sportuitgaven ligt gevoelig, maar wordt door sommige colleges als noodzakelijk gezien. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) becijferde vorig jaar dat zeker 267 gemeenten de begroting niet rond krijgen. Ook Stichtse Vecht komt jaarlijks 3 miljoen euro tekort.

Gemeenten die flink bezuinigen op sportvoorzieningen is volgens André de Jeu van de Vereniging Sport en Gemeenten (VGS) geen landelijke trend. Niettemin wordt op lokaal niveau her en der al gesneden in de sportbudgetten, of zijn er plannen voor.

Door gemeenten ondertekende ‘sportakkoorden’, die sporten lokaal juist moeten bevorderen en toegankelijker moeten maken, verdwijnen daarbij dikwijls in een la. Het belang van sporten is tijdens de coronacrisis nog groter geworden. Ruim de helft van alle Nederlanders (52 procent) is tijdens de pandemie minder gaan sporten of helemaal gestopt.

Meer kosten door drassige ondergrond

De angst voor dat effect leeft nu ook in Stichtse Vecht. Aan tafel in de kantine zit DOB-voorzitter Dick Verweij. Hij vreest voor het einde van zijn club. Door de drassige ondergrond is het veld op sommige punten verhoogd of juist verzakt. De vereniging ligt in veenweidegebied, ingeklemd tussen De Vecht en het Amsterdam-Rijnkanaal. Die omstandigheden zorgen voor meer kosten dan bij velden op normale ondergrond.

Moet Verweij straks voor twee derde van de kosten opdraaien, dan kost dat zeker 10.000 euro per jaar. “Met 120 leden komt het geld voor DOB dus niet uit de lucht vallen”, vult Kees Neervoort aan. Een volle kantine, de voornaamste inkomstenbron van de clubs, was door corona de afgelopen twee jaar nauwelijks mogelijk. “De financieringslast is voor de clubs met dit voorstel op termijn niet meer te dragen.” Verweij moet dat dan compenseren met een contributieverhoging van 100 euro. “Maar als je meer vraagt, moet je ook meer teruggeven aan de leden, en dat kunnen wij niet.”

Een jeugdtraining bij voetbalclub DOB in Nigtevecht. Beeld Werry Crone
Een jeugdtraining bij voetbalclub DOB in Nigtevecht.Beeld Werry Crone

Voetbalclubs zijn grootste sociale broedplaats

Voetbalclubs zijn belangrijk voor de sociale binding in een gemeenschap van 63.000 Stichtenaren. In 2015 onderzocht advieskantoor PWC de maatschappelijke impact van voetbal in deze regio. Daaruit bleek dat voetbalclubs niet alleen bijdragen aan de mentale en fysieke gezondheid, maar ook de grootste sociale broedplaatsen zijn. In 2020 zegden echter ruim 150.000 Nederlanders hun lidmaatschap bij een sportclub op vanwege corona, zo stelde sportkoepel NOC-NSF vorig jaar.

“De vereniging bindt alle lagen van de samenleving”, zegt politicus Douwe van der Wal, die tegenover Verweij zit. Hij gaf in december zijn raadszetel terug uit onvrede met de bezuinigingsplannen voor sport. Destijds was hij raadslid voor de PvdA, een coalitiepartij. Nu staat hij op de lijst van oppositiepartij GroenLinks in Stichtse Vecht.

“Sport moet een basisvoorwaarde zijn voor kinderen. Bij een contributieverhoging worden kinderen van lage inkomens van voetbal gehaald. Dat breekt dorpskernen op, want de sociale cohesie verdwijnt. De vraag bij de verkiezingen is dus wat eerst komt: het geld, of goede sportvoorzieningen?” Ook de hockeyclub ondervindt al problemen volgens Van der Wal. “Zij kunnen in de winter niet hockeyen, want er is voor hen geen enkele binnenzaal beschikbaar.”

Het vertrokken PvdA-raadslid Douwe van der Wal hult zich inmiddels in de groene jas van GroenLinks. Rechts naast hem Kees Neervoort, woordvoerder van de negen Stichtse voetbalclubs. Beeld Werry Crone
Het vertrokken PvdA-raadslid Douwe van der Wal hult zich inmiddels in de groene jas van GroenLinks. Rechts naast hem Kees Neervoort, woordvoerder van de negen Stichtse voetbalclubs.Beeld Werry Crone

Wethouder: ‘We zijn bereid om mee te denken’

Wethouder Hetty Veneklaas (CDA) wil niet spreken van een bezuiniging. Ze noemt het, aan de telefoon, een ‘harmonisatie’. Voordat Breukelen, Maarssen en Loenen in 2011 fuseerden tot Stichtse Vecht, hadden alle clubs eigen contracten en afspraken met die gemeenten. Dat is volgens Veneklaas niet te handhaven. “Dat clubs zelf meebetalen aan het onderhoud lijkt me heel normaal. Onze bijdrage van een derde is voor sommige sportverenigingen genoeg, en voor de voetbalclubs blijkbaar aan de krappe kant. Daar willen we in meedenken. Een onafhankelijke mediator is ermee bezig.”

Aan tafel in de kantine hebben Verweij, Van der Wal en Neervoort wel een oplossing. Buiten hangt aan het stalen toegangshek een groot doek gedecoreerd met sippe smileys en hun strijdkreet: ‘Harmonisatie OK, voorstel gemeente NEE! Iedereen buitenspel!’ Natuurlijk willen de clubs wel meebetalen, zegt Neervoort, alleen niet twee derde van het totaalbedrag. Hij vindt dat de gemeente te allen tijde eindverantwoordelijk moet blijven als vangnet. “Dat moet in een overeenkomst voor onbepaalde tijd worden bevestigd.”

Wethouder Veneklaas is optimistisch, maar geeft geen garanties dat de clubs extra geld krijgen. Kees Neervoort: “Ik heb voetbalbestuurders gesproken die de stekker eruit trekken als de kaasschaaf eroverheen gaat. Die willen de hele seance niet nog eens meemaken.”

Brummen stopt steun sportclubs voor energierekening

Ook in gemeenten als Borsele, Berkelland, Haarlemmermeer, Boxtel en Bergen op Zoom is recent gesproken over sportbezuinigingen. In Brummen wil de gemeente stoppen met het compenseren van de energierekening van voetbalclubs. Dat levert het financieel noodlijdende Brummen slechts 12.000 euro per jaar op, maar zorgt bij voetbalclubs voor een jaarlijks gat van 6000 euro. Met angst kijken de clubs naar de exploderende gasprijs. “Als onze energiekosten straks drie keer zo hoog zijn, gaan we richting de 40.000 euro per jaar. De timing is heel slecht”, zegt Ronald van der Vliet van Eerbeekse Boys. Sportclub Brummen-voorzitter Paul Busser sloot recent een lening van 80.000 euro af om de club te verduurzamen. “Met dit voorstel wordt het voor ons heel moeilijk die lening af te betalen.” De huurkosten van zijn club zullen bovendien met 66 procent stijgen. “Als de gemeente bewegen zo belangrijk vindt, waarom kort ze er dan op?”

Lees ook:

‘Door de lockdown gaat een generatie jonge sporters verloren’

Sportverenigingen staan in de slaapstand. Ze vallen (nog) niet om, want leden blijken heel loyaal. Maar blijven ze dat, als de competities definitief van de baan zijn?

Minister Tamara van Ark: We waren ons te weinig bewust van de risico’s in sport

Ook de sport wordt hard geraakt door de coronapandemie. De financiële zorgen zijn groot en de bewegingsarmoede nam toe. In het turnen kwamen in 2020 ernstige misstanden naar buiten. Tamara van Ark (46), de nummer twee op de VVD-lijst voor de verkiezingen in maart, is sinds juli minister van sport. Ze gaf een interview aan Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden