Therese Klompenhouwer in het café in Nijkerk waar ze met biljarten begon.

Biljarten

Geaccepteerd in een mannenbolwerk

Therese Klompenhouwer in het café in Nijkerk waar ze met biljarten begon.Beeld Werry Crone

Therese Klompenhouwer begon staand op een stoof bij het biljart in het café van haar vader. Inmiddels is ze de internationale koningin van het driebanden groot.

Precies op het afgesproken tijdstip komt Therese Klompenhouwer het eetcafé Princesse in Nijkerk binnen. Via de achterdeur, want ze er is kind aan huis. Ze werd 37 jaar geleden boven het café geboren en ze kwam er als jong meisje in aanraking met biljarten. Maar vanaf september wordt het café verhuurd, en dat wordt volgens Klompenhouwer voor de hele familie ‘wel een dingetje’.

“Zoals nu even binnenvallen en een bakkie koffie doen kan straks niet meer”, zegt Klompenhouwer aan een tafeltje in het voorste gedeelte van het café. “Jammer, maar we hebben het wel zien aankomen. Mijn broer en ik hebben besloten de zaak niet over te nemen. Mijn vader wordt 66 en heeft er vijftig jaar op zitten. Het is goed zo, maar we zijn hier wel allemaal opgegroeid.”

Het etablissement in het centrum van Nijkerk lijkt in niets meer op het biljartcafé van weleer. Achterin staan nog drie kleine tafels, waarop nauwelijks nog wordt gespeeld. Dat was in het verleden wel anders. “Wat ik mij als jong meisje kan heugen, is dat er hier een grote snookertafel stond”, zegt Klompenhouwer. “En verspreid over het café zes kleine biljarttafels en twee matchtafels.”

Haar broer onderkende haar talent

Als klein meisje maakte Klompenhouwer in het café kennis met het biljarten. Staand op een stoof speelde ze het spel met de keu en de drie ballen. Vader Ron had een eredivisieteam, waarin broer Jarno een talentvolle speler was. Toen Therese achttien was, trainde ze vaak met hem. Naarmate ze vaker aan de tafel stond, onderkende Jarno steeds meer het talent van zijn zus.

“Hij zag dat als ik iemand had om mij de weg te wijzen, het wel iets met mij zou kunnen worden”, herinnert Klompenhouwer zich. “Hij heeft mij opgegeven voor een vrouwenteam in Rotterdam en toen ben ik in contact gekomen met de bond. Ik ben begonnen bij Christ van der Smissen en die heeft mij snel naar een hoger niveau gebracht. Daarna is het heel hard gegaan.”

Zo hard dat Klompenhouwer inmiddels de internationale koningin van het driebanden groot is. Ze is de onbetwiste nummer een van de wereld, in het bezit van vier wereldtitels, en ze werd vorige maand in het Turkse Antalya voor de achtste keer Europees kampioen. Ze was de grote favoriet, al kreeg ze vlak voor de finale wel een mentale tik te verwerken.

“Een vriendin die ik al twintig jaar ken, heeft kanker en ze had te horen gekregen dat ze uitbehandeld is. Ik zit in een app en werd gebeld door mijn vriendin die in de lobby van het hotel zat. Huilen natuurlijk. In de eerste twaalf beurten was ik helemaal gevoelloos. Wat maakt het allemaal eigenlijk uit, dacht ik. Maar ze had gevraagd of ik voor haar wilde winnen. Dat lukte gelukkig, maar dan besef je wel dat er meer is dan biljarten.”

Het bestaan is geen vetpot

Klompenhouwer kan inmiddels leven van haar sport, al is het bestaan als biljartprofessional geen vetpot. “Na mijn eerste Europese titel kreeg ik van NOC-NSF de A-status. Toen ben ik gestopt met werken om te kijken hoe ver ik kon komen. Dat was een risico. Op het WK daarna speelde ik slecht en raakte ik de A-status weer kwijt. Toen had ik een probleem en was het alleen maar inleveren. Dan ga je winnen, komen er sponsors en wordt het makkelijker. Sinds twee jaar ben ik echt professioneel bezig.”

Via sponsoring, het geven van clinics en het spelen van competitie kan Klompenhouwer haar onkosten dekken. Ze moet het niet hebben van het prijzengeld, de Europese titel in Turkije leverde haar duizend euro op.

Een wereldtitel is het viervoudige waarde, maar het blijft een schijntje in vergelijking met de mannen. Dick Jaspers incasseert als wereldkampioen 20.000 tot 25.000 euro.

Een te groot verschil, vindt Klompenhouwer, die merkt dat ze zich steeds minder kan motiveren voor de vrouwentoernooien en zich steeds meer gaat focussen op de toernooien met de mannen, ‘de grote kanonnen’. Na een moeizaam begin waarin ze met ongemak werd bekeken, is ze volledig geaccepteerd in het mannenbolwerk.

‘Ik heb het respect wel verdiend’

“Er zijn nog steeds mensen die vinden dat het gescheiden moet blijven, maar ik heb het respect wel verdiend”, zegt Klompenhouwer. “Iedereen weet nu wat ik kan en dat ze moeten oppassen tegen mij. Ze denken niet meer: oh, ik moet tegen Therese Klompenhouwer, dat wordt een makkie.”

Ze weet nog goed dat ze Nederlands kampioen in de tweede klasse werd. “Ik was net begonnen met driebanden groot en ik speelde al die mannen van tafel, dat was echt kicken.”

Al haar successen – ze veroverde in totaal 32 titels – hebben van Klompenhouwer geen bekende Nederlander gemaakt. In het biljartgekke Zuid-Korea wordt ze wel aangesproken op straat en willen mensen met haar op de foto.

Zeker nadat ze vorig jaar op een belangrijk toernooi de tweede ronde haalde. “Veel mensen hadden dat op tv gezien en in het restaurant waar ik zat, keek iedereen mij voortdurend aan.”

Bij het nemen van de foto in de achterzaal met de drie kleine biljarttafels laat Klompenhouwer trots haar keu zien, de Sensazione. Speciaal voor haar ontworpen door het Italiaanse bedrijf Longoni en helemaal met de hand gemaakt. “Bij hen was ik de eerste vrouw met een eigen keu. Ik heb mensen in Azië met mijn keu zien spelen en als ik vroeg waarom, zeiden ze: ‘Omdat jouw naam erop staat’.”

Schuin achter haar in het café hangt een gedicht dat de Nijkerkse stadsdichter Bert Jurling voor Klompenhouwer maakte. Als ze ernaar kijkt, vullen haar ogen zich met trots. Zoals ze ook veel waarde hecht aan andere blijken van waardering. Ze is ereburger van Nijkerk, geridderd in de Orde van Oranje-Nassau, en ze heeft geluncht met koning Willem-Alexander. “Ik zat precies naast hem. Dat is onbeschrijfelijk en nemen ze me nooit meer af.”

Lees ook:

Biljart swingt al wat meer in Veghel

Biljart in Nederland krijgt wat meer allure. Maar op de World Cup driebanden in Veghel blijkt het nog lang niet zo populair als in Zuid-Korea.

Nederlands biljarttalent minder aan de bal

Met een tikje van hun krijtje op de keu, een beschaafd klopje op de tafels rondom de biljarts of een klak met de tong spreken de spelers en toeschouwers bij de eredivisiewedstrijd tussen de driebanders van De Veemarkt en HCR Prinsen hun waardering uit over een fraaie carambole. Dieter Grossjung moet lang wachten op zijn eerste aanmoediging.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden