AnalyseOranje

Frank de Boer neigt naar overschatting van zijn Nederlands elftal

Frank de Boer had zelf geen twijfels over zijn opstelling tegen Turkije.  Beeld AFP
Frank de Boer had zelf geen twijfels over zijn opstelling tegen Turkije.Beeld AFP

Bondscoach Frank de Boer spreekt van ‘kleine details’, maar bij het huidige Nederlands elftal is iets veel fundamentelers mis.

Het Nederlands elftal treft zaterdag en dinsdag met Letland en Gibraltar twee laagvliegers die 136ste en 195ste op de wereldranglijst staan. De WK-kwalificatieduels kunnen misschien therapeutisch werken op het gemoed van de internationals en de negatieve sfeer die deze week weer rond de nationale ploeg is ontstaan. Maar de werkelijke staat van dit Oranje zullen deze twee potjes niet kunnen verbloemen. Daarvoor was de wedstrijd in Turkije, afgelopen woensdag, veel maatgevender, ook in het perspectief van het EK, dat al over 76 dagen begint.

Bondscoach Frank de Boer had het gisteren in Zeist over ‘kleine details’ die hadden geleid tot een 4-2 nederlaag in Istanbul. Nee, hij had ook achteraf helemaal geen twijfels over zijn opstelling. De kritiek op het spel had hij niet zo goed begrepen. “Dan hebben ze het over dat we weer aan het breien waren, maar wij scoren hoog op balsnelheid en wilden wel vooruit spelen en risico’s nemen.”

Gebrek aan leiderschap en persoonlijkheid

De Boer veronachtzaamt daarmee dat de problemen wel wat dieper liggen, en dat is niet nieuw. Dit elftal komt vooralsnog op te veel fronten tekort voor de echte Europese top. In de breedte loopt de selectie niet over van kwaliteit. Dat begint al in het doel, waar zaterdag Tim Krul opnieuw zal plaatsnemen. Een doelman van het tweede niveau in Engeland is blijkbaar het beste dat Nederland achter Cillessen te bieden heeft. Fundamenteler is het gebrek aan leiderschap en persoonlijkheid. Dat werd deze week weer genadeloos zichtbaar, op en naast het veld.

Nederland zou zich dinsdag uitspreken over Qatar, maar De Boer en aanvoerder Wijnaldum kwamen niet verder dan wat algemeenheden. Na de actie van Noorwegen (de Noren hadden voor de wedstrijd tegen Gibraltar onder meer de term ‘Human Rights’ op de spelersshirts laten drukken) besloot Oranje donderdag onder druk van de publieke opinie alsnog zaterdag met een statement te komen. Binnen de selectie had de afgelopen maanden blijkbaar niemand eerder het voortouw genomen.

Op het veld namen de veronderstelde leiders – Wijnaldum en Depay – hun ploeg woensdag evenmin op sleeptouw. Duidelijk werd, niet voor het eerst, dat deze selectie een type vuurvreter mist. Een leider die zegt waar het op staat, maar ook non-verbaal zijn verantwoordelijkheid neemt. Types als Tadic, Martinez en Alvarez, die Ajax van het nodige gif voorzien.

Oranje komt alsnog met statement over Qatar

In navolging van de nationale ploegen van Noorwegen en Duitsland eerder deze week zal het Nederlands elftal zaterdagavond rond de WK-kwalificatiewedstrijd tegen Letland ook aandacht vragen voor de slechte mensenrechtensituatie in ­Qatar. In dat land wordt volgend jaar het WK voetbal gehouden. Verdediger Matthijs de Ligt vertelde gisteren op een persconferentie in Zeist dat de spelers daar donderdag onderling toe hebben besloten. Hoe het statement eruit gaat zien, wilde hij niet zeggen.

“Het is best een gevoelig onderwerp. Wij hebben duidelijk onze mening en vinden het ook een heel lastige situatie, met de arbeidsrechten daar”, vertelde De Ligt. “We hebben het erover gehad in de groepsapp van Oranje en het is in de spelersraad besproken. Wij krijgen ook de geluiden dat het leeft in de media. Dan ga je praten en discussiëren met elkaar en neem je gezamenlijk een beslissing, over wat het beste is om te doen.”

Dinsdag lieten bondscoach Frank de Boer en aanvoerder Georginio Wijnaldum weten dat de selectie zich aansluit bij het standpunt van de KNVB dat een boycot niet wenselijk is maar dat er in overleg met andere bonden zou worden bekeken wat Oranje kon doen. Mensenrechtenorganisatie Amnesty International toonde zich teleurgesteld en noemde het ‘halfslachtige’ verklaringen.

De Boer zei over de kritiek van Amnesty: “Ik heb juist gelezen dat ze willen dat we daar wel spelen, nu de stadions daar toch al staan, om zo aandacht te trekken voor wat daar mis is. Moet je het WK boycotten? Nu niet meer. Het is de taak van de Fifa en de bonden om de krachten te bundelen en statements te maken. Dat is niet aan mij.”

Ook tactisch zakte Oranje in ­Turkije door het ijs. Waarom koos De Boer met Tete en De Roon voor twee mannen die gebrekkig aan de bal zijn, als je zelf het spel wilt maken. Klaassen, de man in vorm, bleef lang op de bank. Oranje had vier maanden niet samen gespeeld maar De Boer bevorderde de onwennigheid door bepalende spelers als Depay, Wijnaldum, Malen en Frenkie de Jong in een andere rol te laten spelen dan ze gewend zijn bij hun club.

Als het om doelpunten gaat, is dit Oranje veel te veel afhankelijk van Depay

Aanvallend ontbrak elke dynamiek en bleek nog eens hoe dun Nederland in de aanvallers zit. Opnieuw werd de vraag pregnant waarom Wout Weghorst thuis moest blijven. Als het om doelpunten gaat, is dit Oranje veel te veel afhankelijk van Depay. Weghorst scoort niet alleen gemakkelijk, hij is ook een winnaars­type dat even irritant voor medespelers als tegenstanders kan zijn.

De Boer neigt ernaar in zijn tactiek de kwaliteiten van zijn elftal te overschatten, iets waar zijn voorganger Ronald Koeman voor waakte. Als Oranje in diens periode werd geprezen, legde Koeman regelmatig de vinger op de zere plek. Koeman bouwde tactisch ook eerst meer zekerheid in. Dat die bij Oranje woensdag ontbrak, bleek diverse keren bij de Turkse counters. Er ontstonden enorme ruimtes en overtalsituaties. Matthijs de Ligt benoemde dat gisteren wel. “Wij moeten bij balverlies slimmer zijn, volwassener.”

Dat gaf blijk van enig zelfkritisch vermogen. Dat zal Nederland op weg naar het EK nodig hebben. Wat dat betreft was Turkije misschien een ­wake-upcall. Tegen Letland en Gibraltar is een grote uitslag vereist, omdat het doelsaldo in de WK-kwalificatie belangrijk kan zijn. Over de vraag hoe betere landen bestreden kunnen worden, mag vooral De Boer zich daarna grondig bezinnen.

Lees ook:

Pijnlijke afgang Oranje bij eerste halte richting Qatar tegen Turkije

In de eerste kwalificatiewedstrijd voor het WK van 2022 struikelde een ontluisterend Nederlands elftal in Istanbul over de effectieve Turken: 4-2.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden