VoetbalQatar

Finse ploeg gaat uit principe niet naar Qatar, Ajax en PSV wel

De spelers van Al Sadd en Esperance staan klaar in het Khalifa International Stadium in Doha. Ze speelden er dinsdag om de vijfde plaats tijdens het WK voor clubs.Beeld EPA

Er is veel kritiek op Ajax en PSV, die gaan trainen in Qatar. ‘Het is een ethische kwestie, geen politieke’, zegt de Finse bond.

In hoofdstad Doha staan morgen Liverpool en het Braziliaanse Flamengo tegenover elkaar in de finale van het WK voor clubteams. Qatar en toernooi-organisator Fifa hopen dat de aandacht nu een keer uitgaat naar de sport, en niet naar de mensenrechtenkwesties en de werkomstandigheden bij de bouw van de stadions voor het WK 2022 in Qatar.

Ajax kreeg de volle laag voor de keuze om in januari een trainingskamp in Qatar te houden. PSV iets later ook. Michael van Praag bagatelliseerde de problemen deze week, wat toch als een smetje kon worden opgevat bij zijn afscheid als voorzitter van de KNVB.

Ajax is uitgenodigd om tegen een royale vergoeding de stadions voor het WK in oefenwedstrijd te testen, zoals dat heet. Directeur Edwin van der Sar pareerde de kritiek op de Qatar-reis van de landskampioen met: “We zijn een voetbalclub, geen politieke partij”.

‘Wij zijn ook geen politieke partij

Dat klopt, zegt Ari Lahti, voorzitter van de Finse voetbalbond SPL (Suomen Palloliitto). “Wij zijn ook geen politieke partij. Maar de keuze voor mensenrechten en eerlijke arbeidsomstandigheden is geen politieke keuze. Het is een ethische keuze.”

Lahti liet deze maand weten dat het Finse nationale elftal, dat zich voor het eerst in de historie plaatste voor het EK, in de voorbereiding daarop niet naar Qatar gaat. Afgelopen januari waren de Finnen er nog wel, maar er gebeurde iets opmerkelijks: speler Riku Riski weigerde de uitnodiging van de bondscoach.

Ari Lahti (rechts) viert de Finse kwalificatie voor het EK 2020 met (vlnr) spits Teemu Pukki, bondscoach Markku Kanerva en doelman Lukas Hradecky.Beeld AFP

Riski’s beslissing werd niet onverdeeld positief ontvangen, maar het zaadje was geplant, zegt Lahti. “Daarna ontstond een brede discussie over hoe voetbal moet omgaan met landen waar de mensenrechten en arbeidsomstandigheden niet volgens onze standaard zijn. Ik heb die discussie nog wat opgevoerd door tegen de voorzitter van het Finse Olympisch Comité te zeggen dat het niet alleen een voetbalkwestie is, maar een vraag voor de hele sport. Wij willen verantwoord handelen, en dat is makkelijker als je steun krijgt.”

Glasheldere uitspraak

Steun kwam er, van Suek, het Finse centrum voor ethiek in de sport. “Dat deed een glasheldere uitspraak”, zegt Lahti. “Als een sporter of een ploeg zich heeft gekwalificeerd voor een groot evenement, dan hebben zij het recht daarheen te gaan. Maar sportbestuurders hebben de verantwoordelijkheid, als de plek om te sporten kan worden gekozen.”

Lahti geeft toe dat de omstandigheden het hem makkelijker maakten. “Het was lastig om oefenwedstrijden te regelen die dicht op elkaar en in het begin van januari waren. Daarmee was er ook sportief weinig weerstand tegen het afzien van een winterkamp in Qatar. Zo eerlijk moet ik ook zijn.”

Maar de maatschappelijke argumenten gaven de doorslag, zegt hij. “Dit wordt erg belangrijk gevonden in Finland. Je kunt je ogen niet sluiten voor de ethische kwesties daar.”

Lof van Litmanen viel niet goed

Ook de supportersvereniging riep de SPL op om niet naar Qatar te gaan. “Wij zijn daarover met de fans in gesprek gegaan. Wij zijn de grootste sportbond van het land, we moeten hoge ethische normen hebben. Nu we ons gekwalificeerd hebben voor het Europees kampioenschap, wordt er nog meer op ons gelet en is het nog belangrijker dat we het juiste doen.”

De supportersvereniging viel ook over uitspraken van de grootste Finse voetballer aller tijden, Jari Litmanen. De oud-Ajacied was in Qatar geweest en had daar de loftrompet gestoken over de omstandigheden. Hij verdedigde zich door te zeggen dat hij alleen had gekeken naar de sportieve kant. Lahti: “Ik had mijn woorden anders gekozen dan Litmanen, maar ik denk dat iedereen snapt wat het verschil is tussen zijn privémening en het officiële standpunt van de bond.”

Lees ook:

Oliegeld in de sport, omarmen of afwijzen?

Steeds meer internationale evenementen gaan naar vermogende oliestaten met een dubieus politiek regime. Moet sport daarin een moreel standpunt innemen? Sportmarketeer Bob van Oosterhout en journalist Mart Smeets wisselen van gedachten.

Een eenzaam gevecht voor mensenrechten tegen de machtige sportkoepels

Bij het sportcongres Play the Game in Eindhoven uit Human Rights Watch zijn zorgen over de grote sportevenementen die eraan komen. Of liever: over de gastlanden die het niet zo nauw nemen met de mensenrechten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden