null Beeld Werry Crone
Beeld Werry Crone

ColumnJohn Graat

Fiets niet langer op je eigen vulkaan, Tom

John Graat

Vanaf de bank keken wij thuis vorig jaar naar een documentaire over Doe Maar. Het ging over hoe eng en beknellend de grote populariteit voor de band zelf was. Op een dag zei Henny Vrienten in de studio: “We kunnen er ook gewoon mee stoppen”. Het bleken bevrijdende woorden, voor iedereen.

Mijn vrouw en ik keken elkaar toen aan. Zij worstelde al een tijd met haar baan. “Ik kan er ook gewoon mee stoppen.” Twee jaar daarvoor had ze een burn-out. Hoe ze in het werk en het leven stond, zou nooit meer hetzelfde zijn. In dezelfde tredmolen terug wilde ze nooit meer. En dus deed ze het: haar baan opzeggen. Het voelde als het losmaken van ketenen.

Ik moest er deze week aan denken toen ik de calvarietocht van Tom Dumoulin op de Etna zag. Hij fietste op een vulkaan die altijd onrustig is. Daar reed hij, vroeg gelost, eenzaam. Hij was naar de Ronde van Italië gekomen voor het klassement maar verloor die dag negen minuten. Bij Eurosport zei hij de ‘power van vroeger’ niet meer te hebben. Ik voelde medelijden en dat is niet het sentiment dat een topsporter wil oogsten. Ik wilde dat hij er gewoon mee stopte. Nu! Een vriend appte mij: ‘Ik kan het niet langer aanzien.’

Sinds Rintje Ritsma ooit zijn hart liet spreken tegen Bert Maalderink – ‘altijd dat gelul dat ik moet stoppen’– ben ik voorzichtig. Waarom moet een topsporter stoppen als hij iets nog leuk vindt?

Dumoulin is een gevoelige, intelligente vent. Fluitend deed hij het gymnasium: 7,3 gemiddeld op zijn eindlijst. Hij ging niet naar de universiteit omdat hij te hard kon fietsen. Hij werd prof, won tijdritten, was tweede in de Tour en won de Giro. Na Jan en Joop hadden WIJ nu Tom als winnaar van een grote ronde! Het volk viel voor deze posterboy met zijn minzame lach en boterzachte g. Maar al die mensen die iets van hem verwachtten en wilden; het werd een knellend korset. Een grootgrutter uit Veghel betaalde hem riant. Hij werd er niet gelukkig van. Vorig jaar kapte hij ermee. Burn-out.

Maar Dumoulin stapte weer op, vanuit een romantische gedachte over fietsen. Zijn genadeloze talent flakkerde op toen hij olympisch zilver won. In interviews zei hij louter nog voor het plezier wielrenner te zijn. Door zijn woorden schemerde vaak de twijfel. Wie dieper over het leven nadenkt, weet immers weinig zeker. Alleen vereist het leven van een toprenner dat je gedachten kunt uitbannen, dat je doet alsof je alles begrijpt. De koers verdraagt de complexiteit van het bestaan niet. Anders ga je de pijn voelen.

Dat gebeurde weer op de Etna. Gedesillusioneerd verklaarde hij nog voor een ritzege te gaan, in zo’n ontsnapping die de grote jongens als onschuldig zien. Zo geschiedde vrijdag. Dumoulin zat in de kopgroep! Het was meteen ‘trending topic’ op sociale media. Hij trok zo een lange neus naar mensen zoals ik, die hem liever zagen stoppen. Na een loodzware etappe offerde hij zich met veel plezier op voor een ploeggenoot die bijna nooit wat wint. Ik weet zeker dat het hem nog meer voldoening gaf dan zelf winnen.

Hij moet er nu gewoon mee stoppen, met de stresserende tredmolen van die klassementen. Zolang hij Dumoulin heet, houden die hem gekooid in zijn verleden. Toen Ernst Jansz, dat andere brein van Doe Maar, na het bevrijdende besluit in 1984 de studio uitliep, hoorde hij ineens weer de vogeltjes fluiten. Ik gun dat Dumoulin ook. Fiets niet langer op je eigen vulkaan, Tom.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden