RecensieEuropacup

Feyenoord: wenen om een verleden dat nooit meer terugkwam

Willem van Hanegem viert feest, met achter hem reserve Piet Vrauwdeunt en Coen Moulijn, na de 2-1 winst op Celtic in de finale.

Vandaag vijftig jaar geleden liep de Coolsingel vol. Een nieuw boek toont ook waarom het nadien zo vaak misging bij Feyenoord.

‘Leve Feyenoord1’ draait vooral om het binnenhalen van de Europa Cup 1 voor landskampioenen in mei 1970, na de 2-1 zege op Celtic in de finale in Milaan. De uitvoering van het salontafelboek is prachtig, met veel foto’s en verhalen die laten zien hoe groot Feyenoord was - en misschien wel altijd zal blijven. Maar het toont evengoed hoe de club sindsdien gevangene is van het eigen verleden. Het boek is een eerbetoon aan het eerste grote internationale succes van het Nederlands voetbal, maar tegelijkertijd een illustratie van het soms pijnlijke verval daarna, met af en toe een gloedvolle oprisping.

Het verhaal was toen al bijna te mooi om waar te zijn. Toch gebeurde het, in mei nog wel, de maand waarin Rotterdam dertig jaar eerder zo meedogenloos was getroffen. In mei ook werd die oorlog beëindigd en precies 25 jaar later zinderde Rotterdam, wederom in mei. Van vreugdevolle opwinding dit keer. De stad was er met hard werken bovenop gekomen en kreeg weer praatjes. De geslaagde Europese expeditie van Feyenoord paste daar perfect in.

Spits Ove Kindvall na de finale met echtgenote Sylvia in de kleedkamer.Beeld Ton den Haan

Trainer Ernst Happel had van een wonderlijk gezelschap voetballers een meesterlijke machine gemaakt. Hun bijnamen spreken nog altijd tot de verbeelding, van Theo de Tank tot IJzeren Rinus en De Kromme. Die laatste, Willem van Hanegem, zei eens over zijn matige snelheid: “Je moet gewoon op tijd vertrekken”. Het boek staat vol met dit soort zinnen. Over Henk Wery: “Henk is gestaald door het zeulen met ijzer in de groothandel van zijn vader.” Zo wordt het hele, roemruchte elftal in taal gebeeldhouwd.

Dominee Johann Peter Honnef uit Leiderdorp, met de Cup op de foto.

“Nog nooit werd in ons land zo goed gevoetbald”, schreven de kranten na de winst op het almachtige AC Milan. De weg naar de finale, maar vooral alles rond die finale, is nu nog eens geboekstaafd, inclusief alle details. Over ‘het gezwollen pootje van Moulijn’, maar ook over het incident op de ochtend van de finale in het spelershotel: spits Ove Kindvall viel flauw, nadat hij zich met een mes in zijn vinger had gesneden.

Heimelijk met de Solex

Dit gezelschap bereikte iets wat een Nederlandse club nog nooit was gelukt. Feyenoord werd voor veel mensen een soort geloof. Ook voor de hervormde predikant Johann Peter Honnef, die na de triomf heimelijk op zijn Solex vanuit Leiderdorp naar de Coolsingel kwam getuft om op de foto te gaan met de Cup, zoals duizenden mensen deden. Al die supporters moesten in de decennia daarna lijdzaam toezien hoe wanbeleid de club vaak parten speelde. Begin jaren zeventig begon het machtige bolwerk aan de Maas onder voorzitter Couwenberg stevig te kraken en dat zou, tussenpozen daargelaten, nooit meer ophouden. Feyenoord werd een club van ‘onderling wantrouwen en afgunst’. Misschien wel omdat emotie bij weinig andere clubs zo’n grote rol speelt.

Fans bleven er altijd genoeg. Allemaal doordrongen van het besef dat het hoogtepunt van de club ver achter hen ligt, schrijft NRC-journalist Mark Lievisse Adriaanse in een essay achterin het boek. Over de tragiek van Feyenoord, met alle miskopen, de ‘overwegend negatieve clubcultuur’ en een ‘defaitistische mentaliteit’. Lievisse Adriaanse ziet een naar binnen gekeerde club, wenend om een verleden dat nooit zal terugkeren. “Ik snak naar succes, niet naar lijden. En door 1970 weet ik dat het kan.”

‘Leve Feyenoord 1’, Jaap Visser & Matty Verkamman, Kick Uitgevers, 49,00 euro

Lees ook: Precies vijftig jaar geleden: De gelukzalige dagen van de Europacupwinst van Feyenoord

Oud-Trouw-redacteur en oer-Feyenoorder Adri Vermaat schreef een persoonlijke terugblik op de dag dat Feyenoord als eerste Nederlandse club de Europacup voor landskampioenen won. Dat bracht voor Rotterdam onvergetelijke dagen met zich mee. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden