Rechtszaak

Fans van Ajax-opponent Beşiktaş vrijdag voor de rechter wegens protesten tegen Erdogan

Supporters van Beşiktaş waarvan de harde kern zich Çarşı noemt.  Beeld EPA
Supporters van Beşiktaş waarvan de harde kern zich Çarşı noemt.Beeld EPA

Het al gekwalificeerde Ajax wacht de heksenketel van Beşiktaş. 35 leden van de harde kern van de Turkse club staan vrijdag voor de rechter vanwege het aandeel in de Geziprotesten tegen de regering Erdogan.

Jij bent Beşiktaş, onze liefde,
zwart en wit stroomt ons bloed,
we houden van jou met heel ons hart

De emotie en poëzie in de Turkse tekst is niet te vertalen, maar dit is slechts een van de vele nummers waarin de fans hun allesomvattende liefde voor hun club Beşiktaş bezingen. De harde kern noemt zich Çarşı (‘bazaar’), wat verwijst naar het hart van de Istanbulse wijk Beşiktaş. De in het zwart-wit gestoken fans staan bekend om diepgaande passie en liefde voor de club.

“Beşiktaş is ons leven, onze liefde”, zegt Cem Yakışkan, een van de oprichters van de supportersgroep in de jaren tachtig. Çarşı begon als een fanclub, maar is meer een ngo geworden, vertelt Yakışkan. Leden gingen helpen toen er een aardbeving was in het oosten van Turkije was, stuurden boeken en schoolspullen naar arme dorpen in Anatolië, vinden bloed doneren enorm belangrijk en zorgen voor straathonden en -katten.

Patrick Keddie, schrijver van een boek over het Turkse voetbal genaamd The Passion, verbaasde zich over de diepe, romantische clubliefde bij de Çarşı-leden. “De liefdesliederen, de manier waarop ze van de club houden. Het is niet alleen op wedstrijddagen, maar het is echt een manier van leven”.

Fans werden opgepakt en aangeklaagd

Door deze sociale projecten en de anarchistische A in het logo heeft de club een links imago. Ook Keddie snapt die associatie. “Door de iconen: je ziet Che Guevara op hun spandoeken. En omdat ze zo cruciaal waren bij de Gezi-protesten.” Die protesten begonnen in 2013 als klein verzet voor het behoud van een park, maar groeiden uit tot grote anti-regeringsdemonstraties met Çarşı-leden, onder wie Yakışkan, voorop.

Verschillende fans werden opgepakt tijdens en na de protesten en 35 leden werden aangeklaagd, onder andere voor poging tot het omverwerpen van de regering. Eind 2015 zijn ze vrijgesproken, maar dit jaar is de zaak heropend en samengevoegd met de zaak van Osman Kavala.

De arrestatie van de filantroop en zakenman, vermoedelijk om politieke redenen, leidde in oktober tot het dreigement van president Erdogan om tien ambassadeurs die het voor hem opnamen uit te zetten. Yakışkan: “De meeste mensen in deze zaak hadden nog nooit van Osman Kavala gehoord voor dit begon”. Vrijdag gaat de zaak verder, de verdachten hangt een levenslange gevangenisstraf boven het hoofd.

Hulpacties onmogelijk

Gecoördineerde hulpacties zijn door de rechtszaak nu zo goed als onmogelijk, vertelt Cem Yakışkan. “Elke keer als we ergens heen willen en proberen te helpen begint justitie een onderzoek naar ons.” Die druk leidde ertoe dat politieke slogans langzaam maar zeker uit het stadion zijn verdwenen.

Vlak na Gezi was politiek alom in de stadions, zegt journalist Keddie, met spreekkoren en spandoeken, vooral bij Beşiktaş. Er kwam een wet die bedoeld was het hooliganisme tegen te gaan, maar die maakte het ook mogelijk af te rekenen met politieke uitingen in het stadion.

Er kwam een nieuw elektronisch ticketsysteem waarbij veel persoonlijke gegevens worden verzameld, politieke leuzen werden verboden en stadions werden uitgerust met hoge resolutie camera’s. Er zijn Çarşı-ultra’s die sindsdien niet meer naar het stadion komen.

Wat is belangrijker: de wedstrijd of de rechtszaak?

Keddie denkt dat de rechtszaak veel fans heeft geïntimideerd en minder uitgesproken heeft gemaakt, hoewel ze dat zelf misschien niet willen toegeven. Overigens, zegt hij, zijn lang niet alle Beşiktaş-fans tegen de regering. “Je vindt fans van Beşiktaş in het hele politieke spectrum, links en rechts, christenen, moslims, Armenen en Koerden. En niet alleen in Istanbul maar over heel Turkije.”

Yakışkan wil niet te veel ingaan op de politieke achtergrond van Çarşı: “Wat we delen onze liefde voor de club.”

Over de wedstrijd tegen Ajax is hij optimistisch, hoewel Beşiktaş met nul punten al praktisch is uitgeschakeld, zeker voor het vervolg van de Champions League, en de tegenstander tot nu toe alles won en al is geplaatst. In de eigen competitie is Beşiktaş afgezakt naar de negende plek. Wat is belangrijker, de wedstrijd of de rechtszaak? Yakışkan: “Al was het maar een oefenpotje, wedstrijden van Beşiktaş zijn belangrijker dan wat dan ook.”

Lees ook:

Sterk Ajax laat Besiktas op modale eredivisieclub lijken

Ajax was ook oppermachtig tegen gehavend Besiktas. Winst (2-0) is een grote stap naar overwinteren in Europees hoofdtoernooi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden