VoetbalChampions League

‘Fairplay-regels zijn een miskleun’

Sjeik Mansour, clubeigenaar van Manchester City, bij een oefenwedstrijd van zijn club tegen Al Ain uit de Verenigde Arabische Emiraten.Beeld anp

De Champions League wordt dinsdagavond hervat. Is de strijd van de Europese voetbalelite eerlijker geworden door Financial Fair Play?

Met Borussia Dortmund, Bayern München en RB Leipzig is Duitsland met nog drie clubs vertegenwoordigd in de Champions League. Dat Europese kampioenenbal wordt vanavond heropend met de eerste achtste finales. Joachim Löw, de Duitse bondscoach, sprak al de verwachting uit dat hij ‘voor het eerst sinds lange tijd’ het gevoel heeft dat een Duitse club het toernooi kan winnen. ­Begint Financial Fair Play (FFP), het systeem dat een eerlijker financieel speelveld in Europa moet ­bevorderen, vruchten af te werpen?

Vooral Duitse clubs waren voorstander van FFP, het pakket aan ­regels dat de Uefa in 2010 heeft ingevoerd. Voortaan moesten inkomsten en uitgaven van clubs in evenwicht zijn. Ook dienden de regels te voorkomen dat clubs volledig afhankelijk werden van de privérekening van een puissant rijke eigenaar, zoals sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan uit Abu Dhabi bij Manchester City. Wegens schending van de FFP-regels wordt de Engelse kampioen nu ­gestraft: twee jaar uitsluiting van Europees clubvoetbal en een boete van 30 miljoen euro. 

De Duitse Liverpool-trainer Jürgen Klopp toonde mededogen met zijn getroffen collega Pep Guardiola, maar veel anderen in het Duitse voetbal zullen het stiekem prima vinden dat het poenerige City, waar met honderden miljoenen werd ­gesmeten, nu wordt aangepakt. “De Uefa bijt nu echt door en wil met ­deze zware straf een voorbeeld stellen”, zegt Marjan Olfers, bijzonder hoogleraar sport en recht aan de Vrije Universiteit.

Pep Guardiola, coach van Manchester City. Er wordt al gespeculeerd over zijn vertrek na Juventus, nu zijn ploeg City de komende twee seizoen wordt uitgesloten van Europees voetbal. Beeld BSR Agency

Meer gelijkheid in het voetbal?

De Uefa gelooft in het systeem en stelt nu een daad, maar werkt Financial Fair Play wel? Leidt het tot meer gelijkheid in het voetbal? Sport­econoom Thomas Peeters deed er onderzoek naar. “Nee, het systeem draagt niet bij aan een eerlijke competitie. Als het doel was de kleinere clubs te helpen, dan is het zelfs een miskleun”, zegt Peeters, verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. “Eigenlijk zeg je tegen die grote clubs: wij voorkomen dat kleinere clubs ook worden overgenomen. Met een particuliere overname komt er geld en dat stelt een club in staat het potentieel echt te benutten. Manchester City en Paris Saint-Germain waren twee ­slapende reuzen, die in het vorige decennium door extern geld tot ­leven zijn gewekt. Die route is nu ­afgesneden voor andere clubs.”

In zijn onderzoek vergeleek ­Peeters Financial Fair Play met de ­regelgeving in Amerika om de gelijkheid tussen clubs in profcompetities als de NBA (basketbal) en MLS (voetbal) te bevorderen. Daar is een ­centrale organisatie eigenaar van de competitie en die zorgt voor her­verdeling van geld en talent. Ook gelden daar salarisplafonds. Peeters: “Het Amerikaanse systeem zet alle clubs op hetzelfde niveau, waardoor de competitie niet te voorspelbaar wordt. Het FFP-systeem beknot de mogelijkheden van clubs, terwijl er al zeer ongelijke inkomstenstromen zijn. Als de Uefa en de clubs echt iets hadden willen doen aan de ongelijkheid, dan hadden ze een paar stappen verder moeten zetten.”

Heeft de Uefa de eigen regels wel goed gevolgd?

Moet dan het hele systeem op de helling? Manchester City zal daar een poging toe doen en tot het hoogste niveau doorprocederen, verwacht Peeters. De clubleiding van City kondigde al aan in beroep te gaan bij het Cas, het internationale tribunaal voor de sport in Lausanne. Met het bezwaar dat de Uefa in dergelijke zaken zowel onderzoeker als aanklager als rechter is, zal City weinig indruk maken bij het Cas, denkt Olfers. “De clubs hebben deze regels samen afgesproken. Wat wel van belang is: heeft de Uefa de eigen regels goed gevolgd? Eerder bleek dat niet het geval en dat is dodelijk.”

City kan later ook naar het Europees hof stappen. Olfers: “Een Europese rechter kan een zware juridische toets op het Financial Fair Play los­laten. Zijn deze regels noodzakelijk, geschikt en proportioneel? Dat is ­eigenlijk nog nooit getoetst.” ­Peeters zou dat interessant vinden. “Natuurlijk, wat City heeft gedaan, lijkt op liegen. Er is gewoon fraude gepleegd. Als je die regels hebt, dan moet je je daaraan houden. Maar dit zal de club wel motiveren om het ­hele systeem aan te vechten. Er zal zeker grof juridisch geschut worden ingezet.”

City komt morgenavond in de Premier League in actie tegen West Ham. Pas volgende week woensdag volgt voor het elftal van Pep Guardiola de hervatting in de Champions League: uit tegen Real Madrid.

Lees ook: 

Uitsluiting Manchester City is nog geen uitgemaakte zaak. Zes vragen over Financial Fair Play.

Waarom is Manchester City zo zwaar gestraft? Voorlopig lijkt de club wel te kunnen deelnemen in de Champions League komend seizoen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden