InterviewKlimaat

Ex-zeilster Marcelien de Koning gaat verduurzaming in de sport aanjagen

Marcelien de Koning, chef d'émission van NOCNSF. “Ik ga sporters niet vertellen hoe ze hun leven moeten leiden.
Marcelien de Koning, chef d'émission van NOCNSF. “Ik ga sporters niet vertellen hoe ze hun leven moeten leiden."Beeld NOC*NSF/marco Vellinga

Voormalig topzeilster Marcelien de Koning moet als ‘chef d’émission’ helpen de klimaatimpact van de Nederlandse sport drastisch te verlagen.

Dat het verminderen van de uitstoot van CO2 en stikstof in de sport een kwestie van de lange adem is, wist Marcelien de Koning al. Haar sport, zeilen, is op zichzelf een van de schoonste, maar de vervuiling van een op diesel aangedreven coachboot staat daar weer haaks op. Daarom is al jaren een op waterstof aangedreven boot in ontwikkeling. Bij het WK zeilen in Scheveningen, in 2022, zal daar het eerste prototype van gaan varen. De term ‘slow but steady wins the race’ zal voor De Koning de komende olympische cyclus dan ook een mantra vormen.

Met De Koning stelde NOC-NSF onlangs als de eerste sportkoepel in de wereld een duurzaamheidschef aan. Volgens Maurits Hendriks, technisch directeur van TeamNL, kan sport de samenleving helpen om duurzamer te worden. Tegelijk moet de sportwereld ook zelf kijken wat ze daaraan kan bijdragen. Dat is onder meer wat De Koning moet gaan uitzoeken.

Te vies voor woorden

De afgelopen weken zijn al verschillende sporters op haar afgestapt met vragen die ze in aanloop naar Tokio hadden. De Koning weet hoe sporters zijn. Als zeilster werd ze in de 470-klasse, samen met Lobke Berkhout, drie keer wereldkampioen, van 2005 tot en met 2007. Op de Spelen van Peking won ze zilver. Ook toen al was ze zich bewust van de relatie tussen haar sport en de natuur. “Zeilen houdt direct verband met een natuurlijke omgeving. Door een groot gebouw langs de kant veranderen de windrichtingen en omstandigheden al van het vaarwater. Maar je ziet ook de vervuiling. Er zijn plekken op de wereld waar ik niet meer heen wil omdat het daar te vies voor woorden is.”

Na haar afscheid van de topsport raakte De Koning steeds meer betrokken bij projecten die de sport moeten helpen met de uitstootvermindering. Ze was ‘burgemeester van Jouw Noordzee’ en probeerde innovaties om de ecologische voetafdruk te verkleinen bekender te maken.

Alles per trein? Dat gaat natuurlijk niet

Die rol als promoter heeft ze ook in haar nieuwe functie, maar over haar precieze werkzaamheden is nog veel onduidelijk. “Ik kan wel tegelijkertijd aanjager, coördinator, denktank en woordvoerder proberen te zijn, maar uiteindelijk wil je zo efficiënt mogelijk verduurzamen zonder de sporters daarvoor af te straffen. Het is een feit dat het vele reizen de grootste uitstoter in de sportwereld is. Dus, hup, niemand meer op trainingskamp, alles in Nederland doen en alles met de trein. Dat gaat natuurlijk niet. Dus moet je compromissen sluiten.”

“Ik ga sporters niet vertellen hoe ze hun leven moeten leiden. Je hoeft mensen niet nodeloos angst aan te jagen. Eerst moet de eigen organisatie op orde zijn. NOCNSF is zeker niet de duurzaamste organisatie van Nederland, dus we zullen eerst zelf de zaken op een rijtje moeten krijgen. Daarna kun je pas tegen een aangesloten sportbond zeggen: ‘Ik ben chef d’émission en dit is hoe jullie jezelf kunnen verbeteren’.”

Betere zonnebrand

Voorbeelden van de milieuvervuiling en verspilling door en in de topsport zijn er genoeg, maar De Koning benadrukt dat er ook genoeg voorbeelden zijn van hoe sport wél kan helpen. “Dat kan heel klein en heel groot. Mijn vroegere ploeggenote gebruikt zonnebrand die het koraal niet aantast. Een heel ander goed voorbeeld: in de haven van Barcelona zijn voor de Spelen van 1992 hele grote verbouwingen geweest. Die voorzieningen zijn tot op de dag van vandaag van belang voor de stad.”

Op 3 augustus gaat De Koning in gesprek met nationale sportbonden om te horen wat voor projecten zij al hebben lopen. Na de Spelen zal ook een nulmeting van de klimaatimpact van de olympische en paralympische ploeg. plaatsvinden. Uiteindelijk zal de balans van haar werk na de Spelen van Parijs in 2024 worden opgemaakt. “De Franse organisatie stuurt aan op klimaatneutraal, maar ik mik liever op klimaatpositief.” Als voorbeeld noemt ze het ‘Olympic Forest’ dat het IOC wil aanplanten in Mali en Senegal. “Over vier jaar zou ik heel blij uit mijn bed stappen als de Nederlandse sport in afzienbare tijd grote stappen zet in de richting van een positief klimaateffect.”

Lees ook:

Nieuwe berekening: Klimaatmaatregelen gaan jaarlijks een miljard meer kosten

Nederland is tot 2050 jaarlijks niet 2 maar 3 miljard euro kwijt aan klimaatmaatregelen, aldus een nieuwe PBL-studie. Die extra kosten komen door oudere afspraken, van vóór het Klimaatakkoord.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden