Paralympische Spelen

Esther Vergeer: ‘De paralympische sporter staat niet op en denkt: goh, weer wat om te overwinnen vandaag’

Esther Vergeer tijdens het inchecken voor de vlucht naar Tokio. Beeld ANP
Esther Vergeer tijdens het inchecken voor de vlucht naar Tokio.Beeld ANP

Esther Vergeer is voor het eerst chef de mission op de Paralympische Zomerspelen. Vanuit Tokio hoopt ze dat de 73 Nederlandse atleten vanaf dinsdag anderhalve week succesvol zijn.

Het worden heel andere Spelen vanwege het coronavirus. Het aantal besmettingen loopt op in Tokio. Maakt u zich zorgen?

“De situatie voor de sporters is hier controleerbaar. We zijn heel alert op reisdagen, toch een gekke dag met drukte en Japanners die om je heen hangen. Gelukkig is bijna iedereen nu hier. De coronacijfers buiten het dorp houden we in de gaten. We krijgen elke dag cijfers over wie en waar besmet is. Het is nog niet iets om ongerust over te zijn, ook omdat we zorgen dat we echt geen contact met de buitenwereld hebben.”

“In het dorp hebben we strenge maatregelen, ook al is er niks aan de hand binnen het team en heel weinig in het olympisch dorp. We zijn begonnen op de manier zoals de olympische ploeg eindigde. De lounge is niet open, we staan niet met elkaar in de lift. Zo willen we het een paar dagen houden. Misschien dat we het in de loop van de twee weken versoepelen, maar op dit moment is de ploeg best blij. Je mag koffie halen en er is een heerlijk terras buiten. Het is best een fijne plek, ook wel rustig.”

Is er extra medische zorg nodig voor sporters met een handicap?

“Binnen de ploeg is het aantal sporters dat wellicht kwetsbaar is, op één hand te tellen. Wij geven hun extra aandacht, als het gaat om vervoer, maar bijvoorbeeld ook bij de kamerindeling. Buiten corona zijn er natuurlijk meerdere medische aspecten. Sommige handicaps hebben andere problematiek. Je moet zweten, maar dat kan niet, omdat je een dwarslaesie hebt. Je hebt een prothese, maar er komt zweet in de koker en dat zorgt voor huidproblemen. Hiske Kneepkens, onze sportarts, is daar zeker de laatste anderhalf jaar druk mee bezig geweest. Er zijn nu allerlei protocollen voor. Ook is er een hittearts aanwezig.”

Is de paralympische sport topsport?

“Wat is topsport? Eerst moeten we die definitie voor iedereen gelijk krijgen. Ja, het is in Nederland zeker topsport. Er is zeker de afgelopen vijf jaar ontzettend geprofessionaliseerd. Op sporttechnisch gebied wordt geen onderscheid meer gemaakt tussen valide of parasport. Met training niet, met voeding niet, met materiaal niet, met financiën niet. Alles is gelijk, niet alleen in mogelijkheden, maar ook in verwachtingen. Ik ben daar trots op. Om een voorbeeld te geven: ik sprak met de chef de mission van Canada. Die hadden vooraf geen contact gehad met de olympische ploeg, zij moesten alles zelf ondervinden. Dan staan wij met 3-0 voor.”

“Aan de andere kant valt me toch iets op, nu ik hier veel atleten met veel soorten handicaps tegenkom. Wij in Nederland hebben erg geselecteerd op wat voor sporten, op wat voor handicaps of en in welke klassen we goed willen zijn. Daar zijn we in gespecialiseerd en daar is alle kennis en kunde heen gebracht. Als ik hier zo in de rondte kijk, hoeven we volgens mij niet voor alle handicaps in alle sporten in alle categorieën onderdelen te hebben. Kijk naar het zwemmen (146 onderdelen, red.) en de atletiek (167).”

“Minder onderdelen kan winst zijn voor de sporters: het zou een select groepje moeten zijn dat paralympisch kampioen kan worden. Maar het is ook goed voor de sport als geheel, zeker omdat het vermarkten en de aandacht voor de sport allesbepalend is voor de ontwikkeling. Ik denk dat als je keuzes maakt, dat de kwaliteit van de sport ten goede komt.”

U heeft gezegd tegen de Nederlandse atleten: je gaat alleen naar de Spelen als je kans hebt op succes.

“We hebben het over topsport. Dan is er een aantal aspecten waar je aan moet voldoen. Je moet kijken naar de prestaties van de atleet. Naar de uren die ze erin stoppen en de professionaliteit die ze naast de sport laten zien. Naar de diepte en breedte van de paralympische discipline van die atleet. Richt je je op kwaliteit en op presteren, dan wordt het beter. Dus ja, ik geloof in die stelregel.”

De Paralympische Spelen worden vaak gezien als een Westers feestje. Is de paralympische sport inmiddels mondiaal?

“Ik heb sinds Rio niet veel meer gezien en zeker de laatste anderhalf jaar niet vanwege corona. Ik kan niet goed inschatten waar de concurrentie vandaan komt. Ik denk wel dat er flink verschil is, maar ik heb er geen data bij. Als ik India zie, of zelfs China, dan zie ik de rolstoelen waar ze in zitten, de krukken waarop ze lopen of de protheses die ze aan hebben en die zijn vaak lang niet zo geavanceerd als die van ons.”

“Ik kan me voorstellen dat je voordeel hebt als je in een ontwikkeld land woont. Je kunt aluminium door carbon vervangen en je eigen prothese samenstellen, bijvoorbeeld. Dat helpt enorm. Aan de andere kant denk ik niet dat het verschil bij de Olympische Spelen erg groot is, maar dat is minder zichtbaar, omdat de gaten tussen de prestaties daar veel kleiner zijn.”

Is de mentaliteit van de parasporter onovertroffen?

“We hebben een verhaal, net als iedereen. Ik denk zeker dat wij dingen hebben moeten overwinnen waar mensen zonder beperking niet zo snel opkomen, maar het is zeker niet zo dat wij als paralympische sporters opstaan en denken: goh, weer wat te overwinnen vandaag.”

“Ik denk wel dat een handicap iets doet met je persoonlijke ontwikkeling. Je wordt een doorzetter, die niet snel opgeeft, oplossingsgericht en positief is. Ook zeker in het begin van een sportcarrière. Als je wilt sporten met een handicap, dat kost wel meer moeite dan als je geen handicap hebt. Wat is de juiste sportclub? Waar vind ik het juiste materiaal? Waar is het clubje om mee te basketballen? Dat eerste proces is anders dan bij een valide sporter.”

“Maar het laatste proces, bij de Spelen komen, is ook anders. Bij valide sport willen honderdduizend mensen hetzelfde op jouw sport, terwijl bij de paralympische sporters het veld niet groot is. Als je op latere leeftijd een ongeluk krijgt, dan kun je in dezelfde sport heel snel goed zijn, maar dan in een rolstoel. Dat is ook wel weer zo.”

Strengere maatregelen bij Paralympische Spelen

De organisatie van de Paralympische Spelen in Tokio overweegt de huidige maatregelen rondom het coronavirus te verzwaren. In vergelijking met de Olympische Spelen, eerder deze maand, is de situatie aanzienlijk verslechterd. Dat zei Hidemasa Nakamura, hoofd van de verantwoordelijke afdeling van het organisatiecomité. Inmiddels zijn vier sporters besmet. Er wordt nu overwogen om meer coronatesten af te nemen bij mensen die nauw contact hebben met de atleten. Net als bij de Olympische Spelen zijn toeschouwers niet welkom.

Lees ook:

Alles wat u altijd al wilde weten over de Paralympische Spelen (maar nooit durfde te vragen)

De Paralympische Spelen beginnen dinsdag. Hierbij een spoorboekje en een aantal wetenswaardigheden, aan de hand van bijzondere cijfers en letters.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden