Nieuwe coronavirus

EK voetbal verplaatst naar 2021: de voetbalindustrie maakt pas op de plaats

Vanuit het hoofdkwartier van de Uefa in Nyon in Zwitserland wordt dinsdag de hele dag vergaderd over de gevolgen van de coronacrisis voor de internationale voetbalkalender. Beeld EPA

Het EK is verzet naar 2021. Misschien leidt dit, als de coronacrisis voorbij is, tot bezinning over de volle kalender.

De verplaatsing van het Europees kampioenschap naar de zomer van 2021, waartoe vandaag door de Uefa is besloten, heeft een domino-effect. Nu moet ook voor andere toernooien een nieuwe plaats op de voetbalkalender gevonden worden. En die kalender is overvol, als gevolg van het beleid van de grote federaties Uefa en Fifa en de clubs. Die waren de laatste jaren vooral bezig de commerciële en financiële waarde van het voetbal uit te buiten.

Het heeft geleid tot nieuwe toernooien als de Nations League, tot uitbreiding van het EK en WK met meer deelnemende landen, tot een nieuw en groot WK voor clubteams vanaf volgend jaar en tot het spelen van lucratieve oefenwedstrijden in landen waar het geld rijkelijk vloeit.

Na die ontwikkeling heeft de corona-uitbraak het internationale voetbal nu voor grote agendaproblemen gesteld. Die laten zien hoezeer de amusementsindustrie van het voetbal de afgelopen jaren tot ongekende proporties is gegroeid, met de Uefa en de Fifa als aanjagers. Het legde ze geen windeieren. Uitstel van het EK stelt de Uefa weliswaar voor hoge kosten, zoals voorzitter Ceferin vandaag zei, met zo’n 600 miljoen euro aan reserves – de Fifa beschikt over 2,5 miljard – kan zijn organisatie dat wel opvangen. Ceferin sprak vandaag ook mooie woorden over ‘eenheid en solidariteit’. En dat zijn Uefa een offer had gebracht, met uitstel van het EK, om alle competities voorrang te kunnen verlenen.

Immense druk

De Uefa kon echter niet anders. De druk vanuit de machtige clubs om vooral ruimte te scheppen om de Champions League, Europa League en de nationale competities mogelijk toch nog te kunnen afronden vóór 30 juni – als veel spelerscontracten aflopen – was immens. Dat had niet alleen sportieve redenen. Bij die competities staan duizelingwekkende bedragen en grote commerciële belangen op het spel.

Consultants van KPMG rekenden al uit dat de hoogst spelende clubs in de vijf grote landen – Engeland, Spanje, Duitsland, Frankrijk en Italië – samen vier miljard aan inkomsten mislopen, als de competitie niet meer wordt hervat. Het gaat dan vooral om tv-rechten, sponsoring en kaartverkoop. Engeland spant de kroon. Voor het uitzenden van de Premier League betalen Sky en BT Sports 1,3 miljard euro per jaar. Veel tv-rechtenhouders, zoals ook Fox Sports in Nederland, zijn bijna volledig afhankelijk van deze voetbalcompetities.

Afbreken van de competitie is het schrikbeeld van de clubs. Het wegvallen van de resterende 18 Champions League-duels, 23 Europa League-wedstrijden en bijvoorbeeld tien speelronden in Engeland en negen in de eredivisie zou een haast onoverkomelijke strop betekenen. Niet alleen voor de topclubs, met name ook voor de RKC’s en Sparta’s van deze wereld. Voor een deel zijn ze afhankelijk van tv-gelden, maar meer nog dan bij grote clubs leven ze van recettes uit kaartverkoop en horeca-inkomsten rond wedstrijden.

Web van miljarden

Zo zitten klein en groot gevangen in het web van miljarden waarin voetballers en hun trainers slechts pionnen in zijn. Vooraanstaande coaches als Mourinho, Klopp en Ten Hag klaagden al vaker over de volle kalender, al klonk hun kritiek soms wat hol, omdat ook hun eigen clubs het niet nalieten om in een korte rustperiode voor ettelijke miljoenen euro’s een tripje naar de woestijn of Azië te maken voor een oefenwedstrijdje.

Met het rondwarend coronavirus als wrange aanleiding maakt de voetbalwereld nu gedwongen pas op de plaats. Misschien leidt het later, als deze crisis voorbij is, tot een meer fundamentele bezinning over de grenzen van de voetbalindustrie. Voorlopig is daar nog geen sprake van. Er wordt nu door een werkgroep bij de Uefa vooral gekeken hoe alles zo veel mogelijk toch gespeeld kan worden. Naar verluidt zal de finale van de Champions League in Istanbul van 30 mei verplaatst worden naar 27 juni. 

Voor de zomer van 2021 wordt de puzzel nog ingewikkelder. Zo moet er een nieuwe datum worden gevonden voor de finaleronde van de Nations League (gepland voor juni 2021), zo’n nieuw toernooi van de Uefa met een nog wat onbestemde status. Ook had wereldbond Fifa in de zomer van 2021 voor het eerst een WK voor maar liefst 24 clubteams in China willen houden. Het EK voor vrouwen in Engeland (11 juli - 1 augustus 2021) zal waarschijnlijk ook met een jaar worden uitgesteld. Dat is haast onvermijdelijk, zei KNVB-directeur Gijs de Jong.

Lees ook: Eredivisieclubs sturen personeel naar huis, wat nu?

Clubs in het betaalde voetbal maken zich grote zorgen over hun toekomst nu veel inkomsten wegvallen, zegt de directeur van de Eredivisie CV. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden