Column Marijn de Vries

Eetproblemen in het wielrennen zijn een groot taboe, vooral bij mannen

Terwijl de wereldwielerbond UCI zich tijdens de Tour de France weer eens druk maakt over de soklengte van wielrenners, zit Jani Brajkovič te broeden op een verhaal dat hij wil schrijven. Een bekentenis. Zijn dopingschorsing is net voorbij, ­iedereen weet dat er in 2018 een verboden middel in zijn lijf gevonden is en dat hij tien maanden aan de kant moest staan – maar hij heeft nog wat op zijn lever.

Vorige week slingerde hij het de wereld in. ‘Ik had een eetprobleem’, schrijft de Sloveen op zijn website. ‘Een groot eetprobleem. En ik ben niet de enige. In het ­peloton rijden veel mannen met hetzelfde rond’. In alle ploegen waar Brajkovič voor reed, van Astana tot RadioShack tot Bahrain-Merida, stuitte hij op ploeggenoten met anorexia. Of boulimia. En hij trof nog veel meer collega’s met een iets minder serieuze, maar nog steeds ernstig verstoorde relatie met eten.

Jani had zelf boulimia, een ziekte waarbij vreetbuien zich afwisselen met kotsen en streng lijnen. In zijn donkerste periode nam hij afslankmiddelen. Daarin zitten vaak stoffen die op de dopinglijst staan. En zo werd hij gepakt.

Hoe lichter je bent, hoe makkelijker je bergop rijdt

Eetproblemen in het wielrennen zijn een groot taboe, schrijft Brajkovič. En o, wat heeft hij gelijk. In het vrouwenpeloton is het probleem iets bekender. Niet dat dat wil zeggen dat er echt iets aan gebeurt: ook daar rijden veel vrouwen met een verstoorde verhouding met eten rond.

De aard van de sport is er ook naar. Hoe lichter je bent, hoe makkelijker je bergop rijdt. De focus op gewicht is immens. Er zijn meer sporten waarvoor dat geldt. En in al die sporten zie je dezelfde problemen. De nadruk ligt zo op (niet) eten, je begeeft je zoveel in een wereld van broodmagere atleten, dat je bijna automatisch een verstoord lichaamsbeeld krijgt.

Ik had nooit gedacht dat mij dat zou overkomen, maar ook ik heb er nog steeds een beetje last van. Toen ik vier jaar geleden stopte met fulltime wielrennen, moest ik er ontzettend aan wennen dat ik een normaal vrouwenlichaam kreeg.

Nu ben ik voor de tweede keer zwanger, en stiekem vind ik dat uitdijen absoluut niet leuk. ­Eigenlijk ken ik geen wielrenner die deze worstelingen niet in ­bepaalde mate kent. Maar niemand heeft het er écht over. ­Zeker in het mannenpeloton niet. Sterker: eetproblemen worden gezien als vrouwenziekte. Is een man te mager, dan heeft hij geen probleem, maar een ijzeren discipline.

Eindelijk weer gelukkig met zichzelf

Het probleem van Brajkovič ontwikkelde zich, zoals bij veel sporters, niet eens om af te vallen. Hij was al superdun. Jani wilde controle hebben. Want: topsporters zijn perfectionisten. Als iets niet lukt, raken ze makkelijk gefrustreerd. Psychische problemen ­loeren altijd. Door af te vallen, heb je het gevoel dat je tenminste ­érgens succesvol in bent. Maar ­tegelijk ontstaat grote schaamte en bij falen in de wedstrijd het ­gevoel een mislukkeling te zijn.

Brajkovič kaartte zijn probleem aan bij de UCI. Probeerde wat hij signaleerde bespreekbaar te ­maken. Vanuit de wereldwielerbond gaf niemand sjoege. Vanuit het management van wielerploegen gebeurt dat doorgaans ook niet. Het is ook niet eenvoudig: renners verbergen hun probleem. En: zo lang een renner blijft presteren, is er weinig aan de hand. Presteert hij of zij niet, dan is ontslag de makkelijkste oplossing.

Of hij ooit weer een ploeg vindt, weet Jani niet. Hij hoopt van wel. Maar belangrijker is dat hij zijn problemen overwonnen heeft. Laat zijn verhaal een les zijn. Want wat voor hem geldt, zou voor veel meer sporters moeten gelden: hij is eindelijk weer gelukkig met zichzelf.

Journalist en voormalig profwielrenner Marijn de Vries fietst u elke maandag door het sportweekend. Lees hier eerdere columns terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden