FBK Games

Een fenomeen op eenzame hoogte: polsstokhoogspringer Mondo Duplantis flirt met de biomechanische grenzen

Polsstokhoogspringer Armand Duplantis in actie tijdens de FBK Games. Beeld ANP
Polsstokhoogspringer Armand Duplantis in actie tijdens de FBK Games.Beeld ANP

Van alle internationale sterren op de FBK Games is polsstokhoogspringer Mondo Duplantis de meest in het oog springende. Een fenomeen op eenzame hoogte. Wat maakt hem zo bijzonder?

Esther Scholten

Bij iedere wedstrijd staat van tevoren al vast dat hij gaat winnen. Toch zijn de optredens van polsstokhoogspringer Mondo Duplantis spannend. Zal hij naar een wereldrecord vliegen? De jonge Zweed kent slechts de geschiedenisboeken als tegenstanders.

Speciale verzekering

Dat weten ze in Hengelo ook. Niet voor niets heeft de organisatie een speciale verzekering afgesloten voor het geval hij grensverleggend springt. De bonus voor een mondiaal record bedraagt 25.000 euro. “Het leek ons voor de zekerheid veilig om dat te doen”, verklaart toernooidirecteur Ellen van Langen. “Meestal legt hij de lat één centimeter hoger, wat op zich logisch is.”

Het is de tactiek die van Sergei Boebka in de vorige eeuw een legende maakte. De Sovjet-atleet verbeterde het wereldrecord in totaal 35 keer. Bij Duplantis (22) staat de teller op vier. Daarbij moet wel vermeld worden dat de internationale atletiekbond World Athletics tegenwoordig geen onderscheid meer maakt tussen indoor en outdoor prestaties.

Duplantis heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij meer wil bereiken dan zijn illustere voorganger. Als broekie van twintig verbeterde hij al diens beste sprong in de buitenlucht (6.14 meter), waar 26 jaar niemand aan was gekomen. Met recht een wonderkind dus, in een sport die doorgaans gedomineerd wordt door oudere atleten. Polsstokhoogspringen is technisch misschien wel het meest veeleisende atletiekonderdeel.

Lang werd het biomechanisch niet voor mogelijk gehouden om boven de 6.20 meter uit te komen, vertelt Rens Blom, de Nederlandse wereldkampioen uit 2005. “Voor iemand met de perfectie van Boebka zou dat de grens zijn.” Dit voorjaar won Duplantis met die hoogte de wereldtitel indoor.

Beste mondiale prestatie van dit jaar

Op deze regenachtige en winderige Pinkstermaandag komt hij niet verder dan 6.01 meter. Laconiek: “Ik heb weleens hoger gesprongen ja, maar onder deze omstandigheden niet.” Bovendien is het alsnog outdoor de beste mondiale prestatie van dit jaar.

Duplantis plaatst de realiteit graag in perspectief. Verwachtingen en druk kunnen van jong en succesvol een giftige cocktail maken. Steeds meer supersterren die hun sport domineren komen ervoor uit dat ze worstelen met hun mentale gezondheid. Daar heeft Duplantis sinds zijn triomf op de Olympische Spelen van Tokio geen last meer van.

“De stress die ik toen ervaarde, was van een ander niveau. Ik denk niet dat ik zoiets ooit nog ga voelen. Er hing zoveel af van die ene wedstrijd, terwijl je weet dat er op een willekeurige dag van alles kan gebeuren. Die onzekerheid kan je een beetje gek maken. Ik kan begrijpen dat mensen dan breken.”

Met het goud is de grootste belofte ingelost en wellicht niet onbelangrijk: Boebka wist in zijn carrière niet meer dan één olympische titel te veroveren. Check dus. Op een bepaalde manier voelt alles verder als bonus, verklaart Duplantis, wat niet verward moet worden met minder gedrevenheid. Hij blijft verslaafd aan het vliegen over zes meter. “Dat is de gouden standaard. Een speciale barrière. Ik mag er dan meer aan gewend zijn, het geeft elke keer weer hetzelfde lekkere gevoel.”

Blom, die zijn mondiale titel met een sprong van 5,80 meter pakte, heeft ooit nog een handtekening aan Duplantis uitgedeeld. “De eerste keer dat ik hem ontmoette, was hij nog een jonge tiener - toen al bezeten van de sport. Iedereen kende de kleine Mondo. In elke leeftijdscategorie had hij alle records gebroken. Ik was destijds een van zijn helden. Haha. Nu is het compleet andersom.”

Atletisch vermogen

Eén van de grote kwaliteiten van Duplantis is zijn atletisch vermogen. Hij is uitzonderlijk snel. In een variant op de Boebka-techniek maakt hij zich klein tijdens de sprong, waar volgens de klassieke manier de benen gestrekt blijven. Blom: “De contra-salto is een van de lastigste bewegingen in het turnen. Vooruit bewegen, terwijl je achteruit draait en ondertussen spanning op de stok houden. Duplantis’ timing is heel knap.”

Voor het omzetten van horizontale snelheid in een verticale lift is de plaats van afzet belangrijk. Te dicht bij de mat zorgt voor energieverlies en een vlucht die halverwege blijft hangen. Dat gebeurt Duplantis vrijwel nooit, weet Blom. “Ook niet bij tegenwind of regen. Hij heeft zoveel ervaring. Ik denk dat hij ten opzichte van zijn concurrenten duizenden sprongen voorloopt.”

Als zoon van een Amerikaanse polsstokhoogspringer en een Zweedse zevenkampster heeft hij de goede genen. Zodra hij kon hardlopen, een jaar of vier oud, was hij al bij zijn ouderlijk huis met een stok in de weer. Volgens Blom is zijn grote verdienste dat hij een andere benadering van trainen heeft geïntroduceerd. “De traditionele school schrijft voor dat een atleet eerst goed moet leren lopen, voordat er een stok bij komt. Dan zijn velen allang afgehaakt. Mondo heeft het in de achtertuin zelf uitgevonden. Motorisch leren, heet dat. Bij hem draait het meer om fun.”

Lol in het vliegen door de lucht, maar hoe verslavend is het om een wereldrecord te vestigen? Duplantis zoekt naar de juiste woorden. “Ik denk dat ik vooral mezelf graag wil verbeteren.” Met een lach: “In mijn geval betekent dat dan een wereldrecord.”

Lees ook:

Een sensationeel wereldrecord voor Sifan Hassan. ‘In feite kan niemand haar eraf lopen in Tokio’

Sifan Hassan verpulverde tijdens de FBK Games het wereldrecord op de 10.000 meter. ‘In feite weten we nu dat niemand haar eraf kan lopen in Tokio.’ De topatlete moest van ver komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden