BoekrecensieLourdes aan de Maas

Drugsgeld hield de altijd borrelende vulkaan Feyenoord overeind

Fred Blankemeijer als senior manager van Feyenoord in april 1999, in gesprek met Kees van Wonderen Beeld Robert Vos, ANP
Fred Blankemeijer als senior manager van Feyenoord in april 1999, in gesprek met Kees van WonderenBeeld Robert Vos, ANP

Het donderdag verschenen boek Lourdes aan de Maas is een poging Feyenoord te doorgronden van binnenuit, met zelfspot en oog voor de schaduwkanten.

John Graat

Het is nu nauwelijks voor te stellen, maar Feyenoord heeft seizoenen gekend dat er bijvoorbeeld tegen FC Utrecht slechts 2590 mensen in de Kuip zaten. Dat was in de jaren tachtig. De club was bijna bankroet. Feyenoord had te lang geteerd op de oude successen. En bij financiële nood word je kwetsbaar voor criminelen.

In die jaren parkeerde regelmatig een grote Mercedes met gordijntjes voor de ramen bij de Kuip. Dan kwam de grote hasjhandelaar die later bekend werd als Barney S. wat contanten afleveren. Bij die zwartgeldtransacties was één man van de club vaak betrokken: Fred Blankemeijer. Joke, zijn weduwe, moest in 1983 weleens op de uitkijk staan in het mannentoilet als haar man dikke enveloppen aannam. Twee keer was Blankemeijer aan boord van een jacht waar in drugs werd gehandeld, ergens in de Cariben en het Midden-Oosten. Daar haalde hij dan zwart geld op voor versterkingen.

‘Allemaal voor zijn club. Misschien is dat ook wel de essentie van clubliefde, van dat Feyenoord-gevoel waar mensen het dan over hebben: dat je over bepaalde grenzen gaat en het zelf nog normaal vindt ook’, zegt Joke in Lourdes aan de Maas van Michel van Egmond en Martijn Krabbendam. Het boek is donderdag verschenen. Van Egmond is gevierd biograaf van René van der Gijp, Wim Kieft en Patty Brard, en werkte jaren bij Feyenoord, Krabbendam volgt de club al twintig jaar intensief voor VI. Het boek vloeit voort uit hun podcast Dick Voormekaar. Daarin bespreken ze wekelijks met verwondering en humor het wel en wee van de club.

József Kiprich

Blankemeijer is de rode draad in Lourdes. De lange Ome Fred omschreef zichzelf ooit als een ‘panharing’. Hij is ‘de meest Rotterdamse Rotterdammer’ die Van Egmond ooit in Rotterdam ontmoette. Blankemeijer vervulde in zeventig jaar zo’n beetje alle functies bij Feyenoord en belichaamde lang de ziel van die club, tot hij in 2010 overleed. Vanuit zijn werkkamer in de Kuip zag Van Egmond hem vaak ‘als een reiger’ voorovergebogen neerkijken op het trainingsveld, met zijn eigen commentaar. “Kolerejong.” Over cultheld József Kiprich met zijn kromme rug verzuchtte Blankemeijer ooit: “Kijk hem nou staan, die Hongaar: als je ’m doodschiet, is-ie nog te lui om te gaan liggen”.

Lourdes aan de Maas is een even humoristische als sterke poging van twee insiders te doorgronden wat niet te doorgronden is: het DNA van Feyenoord. Het boek begint zo: ‘Sommige mensen worden geboren met een spraakgebrek of een hazenlip. Anderen hebben minder geluk. Zij worden geboren met de liefde voor Feyenoord.’

‘Een schitterend ongeluk’

Een pagina’s lange opsomming met constant tegenstrijdige definities van de club is er een illustratie van. Feyenoord is de eeuwig borrelende vulkaan en intern verdeelde club waar nieuwkomers altijd verstrikt raken in een web van onzichtbare draden dat door de Kuip is gespannen, maar ook een warme club die meteen een eenheid is als iemand echt iets overkomt. Het is de club van hooligans, maar ook van de fans die binnen een paar dagen anderhalve ton inzamelen voor de familie van de overleden Christian Gyan. ‘Feyenoord is een schitterend ongeluk’, schrijft Van Egmond ergens.

Zo’n 250 pagina's wemelt het van de fijne details, smakelijke anekdotes en rake typeringen en observaties van de kleurrijke spelers en trainers die in decennia voorbijkwamen. Maar het boek is ook een beschrijving hoe Feyenoord zich onder Arne Slot eindelijk lijkt los te maken van zijn oerconservatieve aard en van de neiging het lijden te cultiveren, van de rijke geschiedenis die zo lang een blok aan het been was én van het geldgebrek. Maar Feyenoord blijft ook ‘een verwachtingspatroon waaraan nooit kan worden voldaan’.

null Beeld
Beeld

Michel van Egmond en Martijn Krabbendam
Lourdes aan de Maas

Overamstel; 256 blz. € 19,49

Lees ook:

Alsnog kwam er een standbeeld voor Wim Jansen – in boekvorm

Rond zijn 75e verjaardag werd vorig jaar de biografie gepresenteerd van de dit jaar overleden Wim Jansen, ‘meesterbrein’ van Feyenoord.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden