Eriksen

Doorspelen of niet? Ook sportpsycholoog Afke van de Wouw vindt het een lastige kwestie: ‘Dit kun je niet ‘even’ verwerken’

Thomas Delaney en Andreas Christensen Beeld AFP
Thomas Delaney en Andreas ChristensenBeeld AFP

Wat gebeurt er met een lichaam na een trauma, zoals het Deense voetbalteam zaterdagavond meemaakte? En ben je op zo'n moment wel in staat om beslissingen te nemen? Sportpsycholoog Afke van de Wouw: ‘Dit kan je niet ‘even’ verwerken.’

Miljoenen televisiekijkers zagen zaterdag niet alleen hoe Christian Eriksen tegen de grond zakte, maar ook hoe daarna zijn teamgenoten in tranen om hem heen stonden en daarna, na bijna twee uur, toch weer gingen voetballen. Aangeslagen, gestrest, maar ook vastberaden, in de wetenschap dat het met Eriksen naar omstandigheden goed ging.

De spelers namen zelf de beslissing om door te spelen, vertelde coach Kasper Hjulmand later op de persconferentie. Het was óf dezelfde avond spelen, óf een dag later (zondag dus, om 12.00 uur). Het werd dezelfde avond, ook omdat de spelers die avond ‘toch niet zouden kunnen slapen’. Na afloop waren alle spelers ‘kapot en emotioneel uitgeput’, aldus Hjulmand.

In de overlevingsstand

Sportpsycholoog en schrijfster van het boek ‘Leren Presteren’ Afke van de Wouw snapt de beredenering dat een speler daarna niet kan slapen. “Ieder persoon gaat anders met de situatie om. Maar in algemene zin raak je na een grote schok in de overlevingsstand. Bovenal vreet het energie, nog meer dan al van de spelers wordt gevraagd, met de EK-stress en de belasting die al is opgebouwd in de laatste weken. Vandaar dat ze kapot en uitgeput waren.”

Is het dan wel aan getraumatiseerde spelers om de beslissing te nemen door te spelen? Ook Van de Wouw, die bij meerdere profclubs in Nederland werkzaam was, vindt dat een heel lastige vraag. “Je gaat wel op de automatische piloot en neemt beslissingen die eigenlijk vanzelf komen. Maar tegelijkertijd kan beweging ze ook helpen om de aanwezige spanning in hun lijf ‘eruit te rennen’. Als je na zoiets niet meer beweegt, kunnen sommige spelers als het ware imploderen. Er zijn spelers bij wie spanning zich letterlijk vastzet. In de maag, of in de nek of schouders. Juist beweging kan dan helpen.”

Vlucht-vechtreactie

Een dergelijk voorval zal nog lang doordreunen, denkt Van de Wouw. “Dit kan je niet ‘even’ verwerken. Je krijgt de vlucht-vechtreactie, waarbij veel adrenaline en cortisol vrijkomt. Je ademhaling gaat omhoog, bloeddruk stijgt, spierspanning neemt toe. Je spijsverteringorganen krijgen minder bloed. Je bent klaar voor actie, maar er zit een optimum aan. Als de spanning dan nog hoger wordt, kan dat leiden tot bijvoorbeeld kramp, een smallere aandacht en concentratieproblemen. Hierdoor wordt de kans op blessures ook groter”

Van de Wouw hoopt dat het team ook na het EK nazorg blijft krijgen. “In het voetbal word je getraind om op het veld te bikkelen. Als je wil pieken, worden die delen in de hersenen waar de emotie verwerkt worden, minder actief. Na het sporten mag je je lijf weer voelen en je gevoelens bespreken. En moet je dat ook. Het is net als in het leger. Daar is na een missie de debriefing van groot belang. Niet alleen om te zeggen wat er goed ging of beter had gekund tijdens de missie, maar ook om het over de bijkomende emoties te hebben. Het gaat over leven en dood.”

Lees ook:

Denemarken verloor, maar het leven won

Moet ik gaan spelen, terwijl een vriend daar op de grond ligt?”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden