Sportclubs in coronatijd

‘Door de lockdown gaat een generatie jonge sporters verloren’

Lege sportvelden in coronatijd, in dit geval in Bladel. Beeld ANP
Lege sportvelden in coronatijd, in dit geval in Bladel.Beeld ANP

Sportverenigingen staan in de slaapstand. Ze vallen (nog) niet  om, want leden blijken heel loyaal. Maar blijven ze dat, als de competities definitief van de baan zijn? 

Als de lockdown voorbij is, bestaat mijn sportvereniging straks dan nog wel? Competities dreigen dit seizoen niet meer te worden opgestart, kantines blijven gesloten en wat krijgen leden nog terug van hun contributie? Leidt het tot een kaalslag in het sportlandschap met ruim 23.000 verenigingen? Nog niet, zo blijkt.

“We zien wat we het aloude ijsverenigingenfenomeen noemen”, zegt Richard Kaper, bij sportkoepel NOC-NSF verantwoordelijk voor de breedtesport. “We hebben heel veel natuurijsverenigingen die in principe in een slaapstand staan. Maar zo gauw het één nacht flink heeft gevroren, blijkt iedereen er weer te staan. Zo is het nu ook in het verenigingsland. De loyaliteit is heel hoog. Al kennen we nog lang niet alle effecten.”

Een rondgang van Trouw langs diverse sportbonden en kleine en grote verenigingen wijst uit dat georganiseerde sporters nog amper hun lidmaatschap hebben opgezegd. Dat blijft beperkt tot 1 à 1,5 procent. Bij verenigingen gaat het eerder om enkele dan om tientallen opzeggingen. De contributie is vaak voor een heel seizoen in één klap betaald, dat was meestal vorig jaar zomer.

In 2019 127 nieuwe judokaatjes, dit jaar 2

De schade is groter bij de judobond (JBN). Die verloor in het coronajaar maar liefst vierduizend van de 36.400 leden. Dat zijn vooral kinderen. Ter vergelijking: in de allerjongste categorie (tot zeven jaar) schreven zich in juni 2019 127 kinderen zich nieuw in, in juni 2020 waren dat er slechts twee. 

De volleybalbond (Nevobo) heeft ongeveer vijfduizend van de 110.000 leden verloren, grotendeels als gevolg van corona, meldt een woordvoerder. Ook in deze sport zit de pijn bij kinderen. “We hebben op 1 januari 2021 tegenover vorig jaar een ledendaling van 14 procent bij de jongste categorie. Dat komt vooral omdat er geen aanbod kan worden georganiseerd”, zegt Thijs Pietersen van de Nevobo. Het afblazen van competities in oktober kost de bond zelf zo’n 1,8 miljoen euro. Hockeybond KNHB ziet ook een lichte afname bij de jeugd.

De opdrogende instroom baart zorgen: worden die kinderen maar ook volwassenen die nu niet aan sport doen – of die zijn gaan hardlopen, fietsen, mountainbiken en skaten – straks wel weer lid van een vereniging? Dat is de hamvraag, zeggen betrokkenen. Roland van de Rijdt, voorzitter van basketbalvereniging Rush Uden, ziet nu al schade. “Er wordt nu veel bericht over kinderen die een leerachterstand in het onderwijs oplopen, maar dat geldt ook voor sporten. Er gaat een generatie sporters verloren. Buitensporten gaan natuurlijk wel door. Maar binnen ligt voorlopig nog alles stil.”

Nog nauwelijks faillissementen

Faillissementen zijn er nog amper, ook niet bij de commerciële aanbieders. De squashbond telt één failliet squashcentrum. NOC-NSF voorspelde eerder schade van een miljard voor de sportsector. Kaper: “Die schade is er ook, maar het wordt gelukkig gecompenseerd door alle rijksregelingen waar ook verenigingen een beroep op mogen doen.” 

Acute geldnood blijft ook uit omdat gemeenten het innen van de huur voor accommodaties hebben opgeschort en de energiekosten veelal wegvallen. Bovendien blijven leden heel loyaal aan hun club. Rush Uden legde hun net als veel andere verenigingen verschillende opties voor: geld terug, volgend jaar lagere contributie of laat het maar lekker zo. Van de Rijdt: “Zestig procent koos voor dat laatste, als een soort donatie.” 

Bij hockeyvereniging MHV Meppel waren er tot nu toe slechts twee leden die vragen stelden over de contributie, zegt voorzitter Olaf Agterbosch. “Eén lid vond dat hij niet hoefde te betalen. Wij leverden niet, dus wilde hij niet betalen. Maar ja, we zijn geen dienstverlenend bedrijf, we zijn een vereniging. Bij een ander werd het financieel lastig, die hebben we een betalingsregeling voorgelegd.”

‘Dit seizoen zingen we het nog wel uit, maar dan’

De financiële reserves van verenigingen zijn praktisch op, het vet is van de botten, geven ze aan. Het vervangen van oud materiaal of investeringen in het clubhuis zit er voorlopig niet in. Bij badmintonvereniging Sjuttol Tubbergen kan bijvoorbeeld de jaarlijkse actie om met droge worst en rookworst langs de deuren te gaan in januari en februari niet doorgaan. “Daar halen we normaal veel geld mee op. Daarmee houden we onze vereniging deels staande”, zegt penningmeester Jorien Altena. “Dit seizoen zingen we het nog wel uit, dankzij onze spaarrekening. Maar dan?”

De sportbonden geven aan nog steeds te rekenen op een herstart van de competities voor recreanten in maart. In welke vorm is nog de vraag. Volgens Ronald van Dam heeft de basketbalbond NBB ‘geen alternatieve scenario’s’. “Uitgangspunt is iets van een competitie gaan spelen. No matter what.” 

Dat is ook waar de hockeybond van uitgaat. Clarinda Sinnige van de KNHB: “Als het later dan maart wordt, kunnen de competities niet worden uitgespeeld. Dan moeten we afwachten wat dat doet met de solidariteit. Voor het verenigingsleven is het belangrijk elkaar te ontmoeten. Als dat voor een langere periode niet mogelijk is, dan wordt het lastiger om mensen betrokken te houden.”

Lees ook: 

Minister Tamara van Ark: We waren ons te weinig bewust van de risico’s in sport

Ook de sport wordt hard geraakt door de coronapandemie. De financiële zorgen zijn groot en de bewegingsarmoede nam toe. In het turnen kwamen in 2020 ernstige misstanden naar buiten. Tamara van Ark (46), de nummer twee op de VVD-lijst voor de verkiezingen in maart, is sinds juli minister van sport. Ze gaf een interview aan Trouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden