Vak T Onhandige uitspraken

Domme en ongepaste opmerkingen van voetballers

Van Basten, hier bij een sportgala in september. Beeld AFP

Marco van Basten werd bestraft nadat hij live op televisie ‘Sieg Heil’ had gezegd. Hij is niet de enige (oud-)voetballer die een onhandige uitspraak deed.

Marco van Basten kreeg deze week straf. Aanleiding was een volgens zijn werkgever Fox verkeerde grap waarbij de voormalig topvoetballer ‘mis had geschoten’.

Wat was er gebeurd? Voorafgaand aan de wedstrijd Ajax-Heracles was Hans Kraay langs de lijn in fanatiek maar gebrekkig Duits gaan interviewen, aangezien Heracles-trainer Frank Wormuth in Duitsland is geboren. In de studio met analisten kon Van Basten het niet laten om net na het interview een grapje te maken. “Sieg Heil”, kwam uit zijn mond.

Buiten beeld en op een moment dat zijn microfoon uitstond. Tenminste, dat moet hij hebben gedacht. Maar de microfoon stond aan en zijn ongepaste opmerking kwam de huiskamers in. Op sociale media sloeg verbazing al snel om in verontwaardiging. Hoe kon Van Basten dat nou zeggen?

Niet de bedoeling te choqueren

De omroep, Fox dus, reageerde snel. Al in de rust van de wedstrijd, het eerste moment dat naar de televisiestudio werd overgeschakeld, verontschuldigde Van Basten zich. “Het was niet de bedoeling mensen te choqueren. Het was meer om het Duits van Hans uit te leggen.”

Daarmee was de discussie niet voorbij. Een gesprek tussen Fox en Van Basten leidde deze week tot een maatregel: Van Basten verschijnt bij zijn werkgever een week niet als analist. Het geld dat hij voor die week zou krijgen wordt geschonken aan het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD).

Van Bastens opmerking, die refereert aan nazi-Duitsland, was volgens Fox dom en ongepast. Bovendien deed Van Basten er zijn imago ook geen goed mee. Er werd teruggegrepen op de tijd waarin hij zei dat een bijstandsuitkering wel een ‘tonnetje’ (gulden destijds) zou zijn. Van Basten als net te veel wereldvreemd oud-voetballer.

Voetballers met onhandige opmerkingen

1. Marco van Basten

2. Frank de Boer

3. Kjell Scherpen

De motoriek van homoseksuele mannen

Misschien een kleine troost voor Van Basten: hij is niet de enige (oud-)voetballer die ongelukkige opmerkingen maakt of maakte. Toenmalig Ajax-trainer Frank de Boer kreeg in 2012 voor een BNN-programma de vraag waarom er zo weinig homoseksuele voetballers waren. De Boer, die daar overduidelijk geen antwoord op had, ging gissen. Het kwam misschien, zo aarzelde hij, vanwege de motoriek van homoseksuele mannen, ‘die wat a-sportief is’.

Het COC, dat opkomt voor de belangen van lhbti’ers, reageerde destijds furieus. De uitspraken waren ‘stereotypebevesti-gend’. De Boer maakte kort na zijn uitspraak duidelijk dat hij het allemaal niet zo bedoeld had en dat hij niemand wilde kwetsen. Bovendien, zo stelde hij, was voetbal voor iedereen.

Drie jaar later deed De Boer in Libelle nog een keer vrijwel dezelfde uitspraak. Wel met nuance. “Je kunt vaak aan de motoriek zien of iemand een homo is, toch? Maar dat betekent niet dat ik tegen homo’s ben!” zei De Boer.

Strafregels schrijven

Niet alleen het gesproken woord kan inmiddels leiden tot boze reacties. Keeper Kjell Scherpen (19) moest deze zomer bij Ajax strafregels schrijven omdat hij vijf jaar eerder op Twitter als veertienjarige onder meer had geschreven dat bij Ajax ‘kut-joden’ rondliepen. Het was een ludieke manier om kritiek van onder meer de fanatieke supportersschare van de F-side te ondermijnen, die om die reden Scherpen niet in Amsterdam wilde hebben.

Het waren ongelukkige teksten van een jonge jongen, maar het was wel een voorbeeld dat op sociale media niets wordt vergeten. De opmerking van Van Basten staat nu ook voor altijd op sociale media. Of hij het nu leuk vindt of niet, dit smetje blijft aan hem kleven. Dat bewijst ook dit artikel weer.

Op 7 december is Van Basten weer terug op televisie. Hij zal zijn woorden waarschijnlijk zorgvuldig kiezen.

In de rubriek Vak T beschouwen sportredacteuren Fred Buddenberg, Naïm Derbali en Kick Hommes het sportnieuws uit de losse pols. Tips? Mail sport@trouw.nl. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden