Nederland - Denemarken

Dominant Oranje slaagt voor eerste test; Eriksen zorgt voor hoogtepunt

Nathan Aké wordt gefeliciteerd met zijn doelpunt (de 2-1), door Denzel Dumfries,  Virgil van Dijk en Steven Bergwijn. 
 Beeld Pro Shots / Kay Int Veen
Nathan Aké wordt gefeliciteerd met zijn doelpunt (de 2-1), door Denzel Dumfries, Virgil van Dijk en Steven Bergwijn.Beeld Pro Shots / Kay Int Veen

Het Nederlands elftal slaagde voor de eerste test richting het WK-voetbal in Qatar: 4-2 winst op Denemarken. De Deen Christian Eriksen wees bij zijn droomrentree Oranje wel meteen op tekortkomingen.

John Graat

Op het parkeerdek van de Johan Cruijff Arena stonden zaterdagavond laat veertig Oekraïense vluchtelingen kleumend te wachten op vervoer terug naar hun opvangadressen. Veel vrouwen en kinderen, een jongen had een geel-blauwe vlag om zijn schouders gedrapeerd. Allemaal hadden ze een oranje shawl om, als souvenir van een avondje amusement in barre tijden.

Het was best opbeurend, de oefenwedstrijd van Oranje tegen Denemarken. Niet alleen omdat er veel aandacht was voor Oekraïne, onder meer op de wedstrijdshirts, of omdat Nederland fris voetbalde, vier doelpunten maakte en won van de halve finalist van het EK. Maar toch vooral vanwege Christian Eriksen. Hij beleefde deze avond een droomrentree in de Deense nationale ploeg met een prachtig doelpunt. Ook slaagde hij er in het opgefriste Oranje na de rust op tekortkomingen te wijzen.

Een staande ovatie had hij al gekregen bij de aankondiging van zijn wissel aan het begin van de tweede helft. De Deense bondscoach Kasper Hjulmand vertelde later wat hij tegen hem zei op dat moment: “Ik keek hem in de ogen en zei: welkom terug, geniet ervan.” Het duurde twee minuten voordat hij scoorde, negen maanden nadat de voetbalwereld de adem inhield na zijn hartstilstand tijdens het EK.

Matthijs de Ligt had kippenvel

Uitgerekend in het stadion waar hij tussen 2010 en 2013 bij Ajax doorbrak, liet Eriksen zien terug te zijn als international. “Zijn doelpunt was een ontroerend moment. Het is geweldig hem weer te zien voetballen. En in mijn ogen kan hij nóg beter worden dan hij al was”, zei Hjulmand later. Matthijs de Ligt had in het veld ook ‘kippenvel’, erkende de verdediger van Juventus. “Ik moet zeggen dat ik het in het veld ook lastig vond om er bij hem keihard in te gaan. Je moet proberen dat uit je hoofd te zetten, maar je bent ook maar mens. Je hebt toch een bepaald respect. Bij de goal en zijn schot op de paal zag je zijn absolute klasse.”

Een staaltje menselijkheid dat paste bij een avond waarin er behalve prestige nog weinig op het spel stond. Feit is wel dat Eriksen bijna in zijn eentje de wedstrijd liet kantelen. Voor de rust was Oranje nog ruimschoots geslaagd voor de eerste proeve van bekwaamheid in het nieuwe systeem van bondscoach Louis van Gaal. Nederland zette met een compact elftal de Denen op eigen helft vast, veroverde vaak snel de bal en zocht dan met veel beweging en creatieve combinaties de aanval.

Dat leverde kansen op én het bewijs dat spelen met drie centrale verdedigers best tot aantrekkelijk voetbal kan leiden. Steven Berghuis en Steven Bergwijn eisten, in de rug gedekt door Frenkie de Jong, een hoofdrol op. Bergwijn en Nathan Aké, die bij hun clubs in Engeland amper speeltijd krijgen, maakten de eerste twee doelpunten. Memphis Depay zorgde nog voor de rust voor de de 3-1 uit een penalty. Het was zijn 39ste interlandgoal; hij is Patrick Kluivert nu tot één doelpunt genaderd. De enige dissonant in de eerste helft was de tegentreffer van Vestergaard. Daarbij liet De Jong op gepaste afstand Maehle in alle rust een voorzet geven, waarna debuterend doelman Mark Flekken weifelend was en Blind zich in een luchtduel liet verrassen.

Oranje heeft Weinig zelfoplossend vermogen

Dat de tweede helft een ‘groot verval’ (Van Gaal) liet zien was mede op het conto van Eriksen te schrijven. Hij ging meer als middenvelder spelen, wat steeds twijfels zaaide bij Oranje: wie moest hem verdedigen, Teun Koopmeiners of De Ligt? De spelers hadden dat zelf beter moeten oplossen, vond Van Gaal. Dat gebrek aan zelfoplossend vermogen bij een tactische tegenzet van de tegenstander is een chronische kwaal bij Oranje.

“Nou is het tegen Eriksen ook niet zo gemakkelijk. Hij is heel slim positioneel en kan een balletje verplaatsen. Maar we gaan dit wel evalueren en er trainingen op maken zodat ze zelf oplossingen vinden”, zei Van Gaal. Hij memoreerde ook aan het gemak waarmee Skov Olsen Blind uitspeelde en de assist op Eriksen kon geven. “Dat hebben we op trainingen wel vijf keer geoefend en toch komt hij er langs. Er werd geen druk gegeven, er werd niet gecoacht.”

Nadat Eriksen met een voetbeweging De Ligt diep het bos in had gestuurd, raakte hij de paal. Geen 3-3, wel 4-2 kort daarna, door Bergwijn. Met een sterke inspeelpass op tussenstation De Jong stond doelman Flekken aan de basis van de treffer. Met de voeten is de Limburger sterk, zo liet hij zien, maar bij hoge ballen oogde hij een paar keer onzeker.

Vollgasfussball, is dat wel vol te houden?

En zo kwamen er nog wel meer aandachtspunten bovendrijven, voor het Nederlands elftal. Wat heb je als Denzel Dumfries als hij als een soort rechtsbuiten staat? De Ligt schoof in de eerste helft op rechts ook nog veel mee naar voren, waardoor het verdedigend wel erg riskant werd. Ook een prangende vraag: is het veeleisende Vollgasfussball van de eerste helft sowieso wel negentig minuten vol te houden? Het hoge tempo en afjagen rond de middencirkel is heel intensief. De terugval bij Oranje na rust deed denken aan wat PSV onder Roger Schmidt met dit speltype vaak overkwam.

“Ik kan me geen wedstrijd voor de geest halen dat ik zo veel gelopen heb”, zei De Ligt die verder positief terugkeek op de eerste test richting Qatar. “Ik denk wel dat dit hoop biedt. Het was niet perfect, er moeten dingen beter, maar als je na vier trainingen op een nieuw systeem al zo’n wedstrijd op de mat kunt leggen dan zegt dat wel iets.”

Dolende Wijnaldum op de tweede rang

Dat Georginio Wijnaldum niet in de beste fase van zijn carrière zit, werd dit weekend nog eens onderstreept. De Rotterdammer (85 interlands, 26 goals) bleef zaterdag de hele wedstrijd op de bank. Louis van Gaal sprak van ‘een heel moeilijke beslissing’, ook omdat het om de reserve-aanvoerder gaat. “Hij reageerde professioneel maar was wel heel erg teleurgesteld.”

Wijnaldum lijkt zijn draai ook bij zijn club Paris Saint-Germain maar niet te vinden. Hij speelde amper in de Champions League en wordt in de Franse competitie door de andere sterren nauwelijks in het spel betrokken. Van Gaal vindt ook dat hij ‘niet in vorm’ is. De keuze voor één aanvallende middenvelder zaterdag viel op Steven Berghuis. Van Gaal zal morgen in de oefenwedstrijd tegen Duitsland wel wat wijzingen in zijn opstelling aanbrengen en tactisch mogelijk voor een andere variant van zijn nieuwe systeem kiezen. Het blijft wel een concept met drie centrale verdedigers en twee ‘wingbacks’ en dat heeft nog altijd niet de voorkeur van aanvoerder Virgil van Dijk. “Mijn voorkeur blijft 4-3-3, maar ik ben niet de bondscoach”, zei Van Dijk bij de NOS. Mede door Van Gaals tactiek sneuvelde vooralsnog zijn (oud-Liverpool-)maatje, wat gisteren in Zeist een nogal ongebruikelijk beeld opleverde: Wijnaldum die met de reserves meetrainde.

Lees ook:

Van Gaal over hét systeem: ideaal voor ploegen die ‘minder top’ zijn

De oefenwedstrijd van Oranje tegen Denemarken moest de eerste test zijn voor wat Louis van Gaal voor ogen heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden