Turnen

De zussen Wevers voelen geen boosheid, maar pijn

Lieke (l) en Sanne (r) Wevers tijdens de tweede kwalificatiewedstrijd voor een plek in het olympisch team. Beeld ANP
Lieke (l) en Sanne (r) Wevers tijdens de tweede kwalificatiewedstrijd voor een plek in het olympisch team.Beeld ANP

Terwijl de politiek met hulp voor de slachtoffers komt, worstelen de huidige topturnsters met hun niveau. Voor het eerst wordt duidelijk hoe de crisis in de gymsport haar weerslag heeft op Team NL.

Het is geen ingewikkelde draai, toch grijpt Sanne Wevers mis tijdens haar brugoefening. Ze valt plat op haar buik. Dat is het beeld dat beklijft na twee olympische selectiewedstrijden van de Nederlandse topturnsters. “Het was wel zichtbaar dat ons team het vandaag zwaar had”, stelt Wevers zaterdagavond. Ze refereert aan Team NL, de nationale selectie die ook geraakt werd door de diepe crisis in de gymsport. “Je weet nooit precies wat het allemaal gedaan heeft. Feit is dat je kan zien waar we staan. Er moet nog veel gebeuren voor Tokio.”

De vaandeldragers van dit moment zijn misschien wel de laatste exponenten van een achterhaald systeem. Uitgerekend in de aanloop naar hun laatste meetmoment worden de eerste contouren zichtbaar van hoe de overheid en de KNGU het klimaat in de turnzalen veiliger willen maken. Het topsportprogramma gaat in ieder geval op de schop. Wat de nabije toekomst betreft heerst er ook onzekerheid. Maandag dient er weer een rechtszaak over de invulling van de coachstaf in Japan.

Het zijn uitzonderlijke omstandigheden waaronder een prestatie geleverd moet worden. Een dag voor de cruciale wedstrijd, die mede bepalend is voor de teamsamenstelling op de Spelen, reageert minister Van Ark van VWS met een Kamerbrief op het wetenschappelijke rapport ‘Ongelijke leggers’ over grensoverschrijdend gedrag in de gymsport.

Het vinden van de juiste zorg is lastig

Belangrijkste aankondiging vanuit politiek Den Haag is dat het Universitair Medisch Centrum Groningen met een speciale behandeling op maat komt voor slachtoffers van misstanden in het turnen. Vanwege hun gestapelde en sportspecifieke problematiek is het vinden van de juiste zorg lastig gebleken. Ook start Slachtofferhulp met een proefproject voor de gehele sport: wie in of om de velden vervelende of traumatische ervaringen heeft opgedaan, kan daar terecht voor voorlichting en juridische ondersteuning. Van Ark helpt financieel om deze vormen van hulpverlening mogelijk te maken.

Zo op het eerste oog heeft dit misschien niet veel met de huidige topturnsters te maken. Het lastige is alleen dat er een, waarschijnlijk ongewilde, wij-zij-situatie is ontstaan, doordat de slachtoffers ook de trainers van Team NL beschuldigen van wangedrag en de leden van dat team achter hun coaches zijn blijven staan. Het bevordert in ieder geval allerminst een voor topsport gewenste onbezorgde sfeer.

De spanning is voelbaar deze zaterdag in Topsportcentrum Rotterdam. Als Lieke Wevers een fout maakt bij de afsprong van de balk omhelst tweelingzus Sanne hun vader Vincent, een van de beschuldigde coaches. “Daar was even het besef wat we allemaal – teambreed – hebben gedragen de afgelopen tien maanden”, verklaart Sanne de knuffel. In de zomer van 2020 meldden tientallen oud-turnsters psychische en fysieke mishandelingen door hun trainers.

Een nieuwe visie op de gymsport

Voor wie nog wil volhouden dat de misstanden iets uit het verleden zijn, de KNGU heeft deze maand in een plan van aanpak laten weten dat de topsportprogramma’s in 2022 worden herzien. Ook komt de bond in het derde kwartaal van dit jaar met een nieuwe visie op de gymsport. Meest concreet aan de plannen is vooralsnog de instelling van een onafhankelijke commissie, die gaat toezien op het naleven van de wetenschappelijke aanbevelingen.

De tranen vloeien rijkelijk na de laatste oefening in Rotterdam. Alsof de opgebouwde onderhuidse emoties er nu uitkomen. Voor het eerst ook lichten de zussen Wevers een tipje van de sluier op naar hun binnenwereld. Lieke zegt dat zij ‘de shit van de turncrisis heeft gevoeld’. “Wij hebben heel hard moeten strijden om ons team te laten overleven. Wat het ons allemaal heeft gekost om hier te staan, weten wij alleen. Het hele jaar was er elke dag wel wat, maar ik heb geen training overgeslagen. Ik heb die shit niet toegelaten.” Sanne: “Ik voel geen boosheid, maar pijn”. Toch antwoordt ze op de vraag of ze ooit zelf trainer wil worden: “Niet in Nederland”.

Een dag later wijst de KNGU Sanne en Lieke Wevers, Eythora Thorsdottir en Vera van Pol aan voor de Olympische Spelen. Elze Geurts en Naomi Visser zijn reserves. Aan deze turnsters de taak om, in de woorden van Sanne, het team nog op de rit te krijgen.

Lees ook:

Tal van vragen na juridische zege turncoach Wevers, ondertussen naderen de Spelen

De turnbond is door de rechter verplicht om Vincent Wevers op te nemen in de olympische coachstaf voor Tokio. Wat zijn de gevolgen van dat besluit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden