AnalyseNederland-Argentinië

De waarde van Van Gaals collectief moet nu echt blijken

Louis van Gaal staat op het punt om Memphis Depay te zoenen. Beeld AFP
Louis van Gaal staat op het punt om Memphis Depay te zoenen.Beeld AFP

Het WK begint nu pas echt voor Nederland, zei Louis van Gaal. Is zijn collectief opgewassen tegen het individu Messi?

John Graat

In het Lusail-stadion zal het Nederlands elftal vrijdagavond voor het eerst sinds de aanstelling van Louis van Gaal echt gewogen worden door een topland op het allerhoogste niveau. Tegen het Argentinië van Lionel Messi, als het mes op tafel komt, moet blijken wat de fraaie rapportcijfers van de eigenzinnige bondscoach waard zijn.

Van Gaal voelt dat zelf blijkbaar ook aan. “Het toernooi begint voor ons nu echt”, zei hij donderdag in Doha, op zijn persconferentie. “Ik wil geen afbreuk doen aan alle landen die wij hebben verslagen. Maar Argentinië en eventueel daarna Brazilië zijn van een ander kaliber dan de landen die wij getroffen hebben in de voorronden en de achtste finales.”

Negentien keer bleef Oranje sinds de eerste interland onder zijn leiding ongeslagen. Een knappe reeks, maar wel een die enige relativering vereist. De voornaamste tegenstand in de WK-kwalificatiepoule kwam van Noorwegen en Turkije, geen mondiale hoogvliegers. In een oefenduel werd Nederland één helft weggetikt door Duitsland (2-2), dat al in de poulefase van dit WK naar huis moest. In de Nations League werd een futloos België voor de zomervakantie weggecounterd; ook al een land dat in Qatar al vroeg in het zand beet. Op dit WK voetbalde Oranje moeizaam tegen alle landen.

Een hechte eenheid ontstaan

Maar constant was er een bevredigend resultaat. En die lange serie onder Van Gaal heeft positieve effecten gehad, bijvoorbeeld op het vertrouwen en de sfeer in de selectie. Er is afgelopen jaar een hechte eenheid ontstaan waar nieuwelingen snel bij aansloten. Samen bidden en spelletjes doen, veel lachen, het is allemaal koek en ei. En met Andries Noppert kwam ineens een olijke talisman aan boord die egocentrisch gedrag op slag belachelijk maakt. Doe nou maar gewoon, is wat Noppert uitstraalt.

Een vriendenploeg gaat voor elkaar door het vuur, in principe, maar het kan ook een keerzijde hebben. Wie corrigeert in dit team, en doet dat genadeloos hard als het moet, als de nood aan de man is? Wie heeft de rol van smeerlap die de grenzen intern en extern opzoekt? Van Gaal maakt zich daar geen zorgen over. Corrigerend vermogen zit er genoeg in dit team, zei hij. Toch bleek het daarmee tegen Ecuador, dat anders speelde dan verwacht, pover gesteld.

‘Memphis zoen ik nu op de mond’

Drie uitspraken van Van Gaal op de persconferentie donderdag in Doha.

1. Voor Nederland zal de strijd met Argentinië voelen als een uitwedstrijd. De Argentijnen zijn massaal afgereisd en heel populair bij mensen in Qatar. Van Gaal: “Ik denk dat mijn spelers professioneel genoeg zijn om daarmee om te gaan. Natuurlijk is het niet gemakkelijk als Argentinië 40.000 fans heeft en wij 1400. Maar, dat zijn er nog altijd 400 meer dan verwacht.”

2. Van Gaal was bij Manchester United trainer van Angel di Maria. Wat hij vond van de uitspraak van de Argentijnse aanvaller, die Van Gaal een van zijn slechtste trainers ooit noemde? Van Gaal vertelde dat Di Maria destijds een moeilijke tijd had, ook privé, en dat hij hem daarom niet opstelde. “Met hem heb ik dat ook gedaan”, wees hij op Memphis Depay, naast hem. “Die heb ik toen ook gepasseerd, voor een finale. En kijk eens hoe we nu met elkaar omgaan. Ik zoen hem nu, op de mond!” Depay vond dat toch iets te ver gaan. Van Gaal: “Hij wil het niet, en dat is ook wel fijn.”

3. Van Gaal kreeg een vraag in het Arabisch over zijn toekomst na dit WK. Hij refereerde aan Dick Advocaat, die vorige week op zijn 75ste nog ‘een jobje’ aannam bij ADO Den Haag. “Als ik een geweldige uitdaging zie bij een land, zou ik nog weleens wat langer door kunnen gaan. Ik ben 71, al zie ik er wel uit als een god.” Hij moest er zelf hard om lachen.

Nog een effect van alle resultaten: over de speelwijze is duidelijkheid en onder spelers geen discussie meer. Van Gaal begeleidt zijn spelers daarin tot in de kleinste details. Donderdag herhaalde hij dat deze tactiek volgens hem past bij de evolutie van het voetbal: compacte defensies die weinig ruimte weggeven, zoals Marokko, komen ver.

Dat is allemaal minder revolutionair dan Van Gaal stelt. Stug verdedigen en dan op de counter spelen bestaat al decennia in het voetbal, zeker door ploegen met minder kwaliteit.

De beste mensen op de vleugels

Het Hollandse klompencatenaccio van Van Gaal sluit wel aan bij wat wél een trend is op dit WK: het gevaar en scorend vermogen komt meer dan in het verleden van spelers aan de zijkanten. Dat blijkt uit de statistieken van Arsène Wenger, die tegenwoordig bij de Fifa een hoge, voetbalinhoudelijke post heeft. “De ploegen met de beste mensen op de vleugels hebben de meeste kans om te winnen. Het spel is richting de vleugels verschoven”, zei de voormalig trainer van Arsenal in Doha. “Steeds meer ploegen sluiten het centrum helemaal af, waardoor aanvallen meer dan voorheen van de zijkanten komen.”

null Beeld ANP / EPA
Beeld ANP / EPA

De voormalig trainer van Arsenal, nu in dienst van de Fifa, gaf Kylian Mbappe (5 goals), Marcus Rashford (3) en Bukayo Saka (3) als voorbeelden. Bij Nederland hebben de ‘wingbacks’ Denzel Dumfries en Daley Blind de taak om vanaf de zijkant voor gevaar te zorgen. Tegen de Verenigde Staten kwam dat voor het eerst tot uiting op dit toernooi. Tegen Ecuador lukte dat overigens totaal niet. Die wedstrijd zal door de Argentijnen goed geanalyseerd zijn.

Bij Argentinië komt het gevaar nog ouderwets van het midden, van Messi. Het lijkt een klusje voor Nathan Aké óf Jurriën Timber te worden om hem te gaan schaduwen zoals Ron Vlaar dat in 2014 deed. In die halve finale op het WK won Argentinië na verlenging (0-0) met strafschoppen. “Messi heeft toen geen bal geraakt”, zei Van Gaal. Vrijdagavond vanaf 20.00 uur wordt duidelijk of het hechte collectief dat hij nu heeft gesmeed goed genoeg is om een van de beste spelers aller tijden in de herfst van zijn carrière van zijn grootste voetbaldroom te beroven: de wereldtitel, het enige hiaat op zijn erelijst.

Lees ook:

Column John Graat

Cultheld Noppert: ‘Messi is ook maar een mens’

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden